Γιγάντια χταπόδια με μήκος που έφθανε έως και τα 19 μέτρα φαίνεται ότι συγκαταλέγονταν στους κορυφαίους θηρευτές των ωκεανών πριν από περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που βασίστηκε σε σπάνια απολιθώματα εντοπισμένα μέσα σε συμπαγή βράχο.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, παρουσιάζει εξαιρετικά καλά διατηρημένα δείγματα από τα κεράτινα ράμφη των ζώων, στα οποία καταγράφονται έντονα ίχνη φθοράς. Οι επιστήμονες αποδίδουν τα ίχνη στο ότι τα γιγάντια χταπόδια έσπαγαν κελύφη και κόκαλα καθώς τρέφονταν.
Ο συντάκτης της μελέτης Γιασουχίρο Ίμπα, αναπληρωτής καθηγητής Επιστημών της Γης και Πλανητικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Χοκάιντο της Ιαπωνίας, δήλωσε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως τα γιγάντια αυτά χταπόδια ενδέχεται να βρίσκονταν στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας στους ωκεανούς της Κρητιδικής εποχής.
Όπως σημείωσε, οι ερευνητές αιφνιδιάστηκαν από την ανακάλυψη, καθώς το απολιθωμένο αρχείο των χταποδιών είναι εξαιρετικά περιορισμένο λόγω της μαλακής σύστασης του σώματός τους.
Τα εξαφανισμένα ζώα έλαβαν την επιστημονική ονομασία Nanaimoteuthis. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι είχαν συνολικό μήκος από 7 έως 19 μέτρα, υπολογίζοντας το μέγεθός τους με βάση τις διαστάσεις των απολιθωμένων ραμφών.
Σύμφωνα με τη μελέτη, ανήκαν στα αρχαιότερα γνωστά πτερυγιοφόρα χταπόδια, μια ομάδα που φέρει πτερύγια σε σχήμα κουπιού στο πάνω μέρος του κεφαλιού.
Πώς βρέθηκαν τα απολιθώματα
Τα χταπόδια σπανίως απολιθώνονται, επειδή σχεδόν ολόκληρο το σώμα τους αποτελείται από μαλακούς ιστούς. Συνήθως διατηρούνται μόνο λίγα σκληρά τμήματα, όπως τα σαγόνια ή το ράμφος.
Η επιστημονική ομάδα επανεξέτασε 15 μεγάλα απολιθωμένα ράμφη που είχαν εντοπιστεί παλαιότερα στην Ιαπωνία και στο νησί Βανκούβερ του Καναδά. Παράλληλα, εντόπισε άλλα 12 απολιθώματα εγκλωβισμένα σε ιζηματογενή πετρώματα της Κρητιδικής Περιόδου, ηλικίας από 100 έως 72 εκατομμυρίων ετών.
Για τον εντοπισμό τους χρησιμοποιήθηκε τρισδιάστατη απεικόνιση υψηλής ανάλυσης με τη μέθοδο grinding tomography, σε συνδυασμό με μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης. Ο Ίμπα χαρακτήρισε τη διαδικασία «ψηφιακή εξόρυξη απολιθωμάτων».
Κατά την Κρητιδική Περίοδο, στη στεριά κυριαρχούσαν δεινόσαυροι όπως ο Tyrannosaurus rex, ο τρικεράτωπας και ο βελοσιράπτορας. Στις θάλασσες, έως σήμερα θεωρούνταν ότι την κορυφή της τροφικής αλυσίδας κατείχαν κυρίως σπονδυλωτοί θηρευτές, όπως μεγάλα θαλάσσια ερπετά, καρχαρίες και ψάρια.
Η νέα μελέτη υποστηρίζει ότι και τα γιγάντια χταπόδια ενδέχεται να κατείχαν ανάλογη θέση, γεγονός που υποδηλώνει πιο σύνθετα θαλάσσια οικοσυστήματα και μεγαλύτερη ποικιλία κορυφαίων θηρευτών από ό,τι είχε εκτιμηθεί.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι το Nanaimoteuthis χρησιμοποιούσε το μεγάλο σώμα και τους μακριούς βραχίονές του για να συλλαμβάνει λεία, ενώ τα ισχυρά σαγόνια του το βοηθούσαν να επεξεργάζεται σκληρή τροφή.
Επιφυλάξεις από άλλους επιστήμονες
Ο καθηγητής Ζωολογίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης Τιμ Κόλσον, που δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε την εργασία «πειστική και συναρπαστική», σημειώνοντας ότι το μέγεθος των ζώων παραπέμπει σε θηρευτές κορυφής.
Από την πλευρά του, ο Γιάκομπ Βίντερ, αναπληρωτής καθηγητής Μακροεξέλιξης στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, δήλωσε ότι πρόκειται για εντυπωσιακό εύρημα, αλλά υπογράμμισε πως τα απολιθώματα δεν αποδεικνύουν οριστικά ότι το είδος κυνηγούσε μεγάλα θαλάσσια ερπετά.
Όπως εξήγησε, τα ζώα αυτά θα μπορούσαν να καλύπτουν τις ενεργειακές τους ανάγκες τρεφόμενα με μικρότερη λεία, χωρίς αυτό να αναιρεί ότι επρόκειτο πιθανότατα για ισχυρούς και σημαντικούς θηρευτές της εποχής τους.
Με πληροφορίες από CNN
