Για δεκαετίες, μας έλεγαν ότι οι οθόνες των κινητών, των υπολογιστών και των τηλεοράσεων «καταστρέφουν» τον ύπνο μας.
Όπως υποστήριζαν οι ειδικοί, το μπλε φως που εκπέμπουν οι οθόνες διαταράσσει τον φυσικό κιρκάδιο ρυθμό του σώματος και εμποδίζει την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που μας βοηθά στον ύπνο.
Ωστόσο, η πιο πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και ότι η ένταση του μπλε φωτός που δεχόμαστε από τις οθόνες δεν είναι τόσο μεγάλη ώστε να επηρεάζει ουσιαστικά τον ύπνο μας.
Όντως, το μπλε φως μπορεί να επηρεάσει τον κιρκάδιο ρυθμό, ειδικά σε ελεγχόμενες εργαστηριακές συνθήκες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι στα μάτια μας υπάρχει μια φωτοευαίσθητη πρωτεΐνη, η μελανοψίνη, που ανταποκρίνεται στο μπλε φως και παίζει ρόλο στο να ξέρει το σώμα πότε είναι μέρα και πότε νύχτα.
Η επιστήμη πίσω από το μπλε φως
Ωστόσο, η ποσότητα μπλε φωτός που εκπέμπουν οι οθόνες είναι πολύ μικρότερη από αυτή που παίρνουμε καθημερινά από τον ήλιο.
Μάλιστα, μελέτες δείχνουν ότι η συνολική έκθεση στο φως κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι πιο καθοριστική για την ποιότητα του ύπνου από οποιοδήποτε μπλε φως προέρχεται από τις ψηφιακές συσκευές.
Το γεγονός ότι οι οθόνες μας εκπέμπουν μπλε φως είναι αλήθεια: τα σύγχρονα LED δεν παράγουν καθαρό λευκό φως, αλλά συνδυάζουν μπλε LED με κίτρινο φωσφόρο για να φαίνεται λευκό. Αυτό όμως δεν αρκεί για να προκαλέσει σοβαρή διαταραχή ύπνου στην καθημερινή ζωή.
Το πρόβλημα είναι περισσότερο οι συνήθειες: πολλοί από εμάς περνάμε τη μέρα κλεισμένοι σε εσωτερικούς χώρους με τεχνητό φως και συνεχίζουμε να κάθεται μπροστά σε οθόνες μέχρι το βράδυ.
Αυτή η περιορισμένη έκθεση στο φυσικό φως κάνει το σώμα πιο ευαίσθητο στο φως το βράδυ, ενώ όχι οι ίδιες οι οθόνες. Οι ειδικοί συστήνουν να επικεντρωθούμε στη συνολική διαχείριση του φωτός μέσα στην ημέρα.
Το πρωί, μια σύντομη έκθεση σε φυσικό φως ή σε έντονο τεχνητό φως μπορεί να «εκπαιδεύσει» το σώμα να αναγνωρίζει την ημέρα, ενώ το βράδυ είναι σημαντικό να μειώσουμε την έκθεση στο έντονο φως. Ακόμη και μικρές αλλαγές, όπως πρωινό περπάτημα ή η ρύθμιση των φώτων του σπιτιού, βοηθούν στη ρύθμιση του βιολογικού μας ρολογιού.
Τέλος, τα ειδικά γυαλιά μπλοκαρίσματος μπλε φωτός ή οι λειτουργίες «Night Mode» στα κινητά έχουν περιορισμένη αξία.
Το πιο σημαντικό είναι η συνολική ρουτίνα ύπνου και η συνειδητή διαχείριση του φωτός και των συνηθειών πριν τον ύπνο. Το μπλε φως από τις οθόνες συμβάλλει ελάχιστα στο πρόβλημα, σε σχέση με τον τρόπο ζωής μας και τη συνολική έκθεση στο φως.
Με πληροφορίες από BBC
