Μια μικρή, παγωμένη ουράνια σφαίρα πέρα από τον Πλούτωνα φαίνεται να διαθέτει ατμόσφαιρα, σύμφωνα με νέα μελέτη, ανατρέποντας τις έως τώρα εκτιμήσεις για τα πιο απομακρυσμένα σώματα του ηλιακού συστήματος.
Το αντικείμενο, με διάμετρο περίπου 500 χιλιομέτρων, θεωρείται το μικρότερο μέχρι σήμερα που διαθέτει ατμόσφαιρα που καλύπτει ολόκληρη την επιφάνειά του και συγκρατείται από τη βαρύτητα, όπως ανέφερε ο επικεφαλής της έρευνας, Κο Αριμάτσου από το Εθνικό Αστρονομικό Παρατηρητήριο της Ιαπωνίας. Η ατμόσφαιρα ενδέχεται να οφείλεται είτε σε παγοηφαιστειακή δραστηριότητα είτε σε πρόσκρουση κομήτη.
Η ανακάλυψη βασίζεται σε παρατηρήσεις τριών τηλεσκοπίων στην Ιαπωνία το 2024, όταν το σώμα πέρασε μπροστά από ένα μακρινό άστρο, προκαλώντας προσωρινή μείωση της φωτεινότητάς του.
«Αλλάζει την εικόνα που έχουμε για τα μικρά σώματα του ηλιακού συστήματος, και όχι μόνο για εκείνα πέρα από τον Ποσειδώνα», ανέφερε ο Αριμάτσου, σημειώνοντας ότι η ανίχνευση ατμόσφαιρας σε τόσο μικρό αντικείμενο ήταν «πραγματικά απρόσμενη».
Το ουράνιο σώμα, γνωστό ως (612533) 2002 XV93, ανήκει στην κατηγορία των «πλουτίνων», που περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο με τροχιά σε συντονισμό με τον Ποσειδώνα. Κατά τη διάρκεια της μελέτης βρισκόταν σε απόσταση άνω των 5,5 δισ. χιλιομέτρων από τη Γη, πιο μακριά ακόμη και από τον Πλούτωνα, το μόνο άλλο αντικείμενο στη ζώνη Κάιπερ με επιβεβαιωμένη ατμόσφαιρα.
Η ατμόσφαιρά του εκτιμάται ότι είναι εξαιρετικά αραιή, έως και 10 εκατομμύρια φορές πιο λεπτή από της Γης και δεκάδες φορές πιο αραιή ακόμη και από εκείνη του Πλούτωνα. Πιθανή σύστασή της είναι μεθάνιο, άζωτο ή μονοξείδιο του άνθρακα.
Ωστόσο, επιστήμονες επισημαίνουν ότι το εύρημα χρειάζεται επιβεβαίωση. «Πρόκειται για εντυπωσιακή εξέλιξη, αλλά απαιτεί ανεξάρτητη επαλήθευση. Οι συνέπειες θα είναι σημαντικές αν επιβεβαιωθεί», δήλωσε ο Άλαν Στερν, επικεφαλής επιστήμονας της αποστολής New Horizons της NASA, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μελλοντικές παρατηρήσεις, μεταξύ άλλων από το διαστημικό τηλεσκόπιο Webb, θα μπορούσαν να επιβεβαιώσουν τη σύσταση και την προέλευση της ατμόσφαιρας. Αν αυτή εξασθενήσει τα επόμενα χρόνια, ενδέχεται να συνδέεται με πρόσκρουση, ενώ αν παραμείνει ή μεταβάλλεται εποχικά, θα υποδηλώνει συνεχή τροφοδοσία αερίων από το εσωτερικό του σώματος.
Με πληροφορίες από Associated Press
