Αν και ανήκει στη γενιά που έχει ταυτιστεί με την απομάκρυνση από το χαρτί και το πέρασμα στο scrolling, η Χριστιάνα Αθανασιάδου έχει εικόνες από το ξεφύλλισμα της κυριακάτικης εφημερίδας στο σαλόνι του πατρικού της σπιτιού στα Γιαννιτσά. Ως έφηβη άρχισε να αγοράζει μόνη της έντυπα, θυμάται να δυσκολεύεται να επιλέξει όταν έπρεπε να πάρει μόνο ένα. Φοιτήτρια, πια, ανακάλυψε τους επιδραστικούς ξένους τίτλους, αγάπησε την αισθητική του «Apartamento» και του «Tapas», έγινε όνειρό της να δουλέψει σε ένα τέτοιο περιοδικό.
Τελικά, στα 23 της δημιούργησε το δικό της, που μπορεί να μην το βρίσκουμε στα περίπτερα, αλλά μπορούμε να το παραγγείλουμε διαδικτυακά, όπως επιτάσσουν οι καιροί. Όμως, τώρα που όλα συμβαίνουν και κυκλοφορούν σε ψηφιακή μορφή, εκείνη πιστεύει πως ένα τυπωμένο περιοδικό αποτελεί μια χρήσιμη παύση. «Παρατήρησα πως, ενώ το αγόρασαν, πολλοί φίλοι και αναγνώστες δεν έχουν προλάβει να το διαβάσουν ακόμη. Σε έναν κόσμο που τρέχει, μερικές φορές είναι δύσκολο να ξεκλέψουμε δύο ώρες την ημέρα. Ένα περιοδικό μάς βάζει στη διαδικασία να κάνουμε τον απολογισμό του προηγούμενου τεύχους, να υιοθετήσουμε μια τελετουργία ανάγνωσης σε αργό ρυθμό».
Το περασμένο καλοκαίρι ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Η ιδέα για τη δημιουργία του περιοδικού της γεννήθηκε πριν από δύο χρόνια, όταν έπρεπε να παραδώσει την πτυχιακή της εργασία. «Είναι ένα αγαπημένο θέμα η κατασκευή περιοδικού και αρκετά μεγάλη πρόκληση για τους περισσότερους συμφοιτητές μου. Αν και αρχικά το περιοδικό είχε άλλο όνομα και διαφορετική θεματολογία, όταν βρέθηκα για Erasmus στην Ισπανία όλα άλλαξαν».
«Be imperfectly vegan, be imperfectly zero waste, be imperfectly plastic free, be imperfectly sustainable, because small conscious changes are better than none at all». Αυτό το viral tweet είναι και το μότο που εκφράζει τη Χριστιάνα, την καθημερινότητά της και την πρώτη της έντυπη προσπάθεια.
Έτσι, προέκυψε το ΥΟΚΕ στη Βαρκελώνη, στο χόστελ όπου διέμενε όσο περίμενε να μπει στο σπίτι που είχε νοικιάσει τότε. Η πόλη ήταν για εκείνη μια «τετράμηνη περιπέτεια» που διαμόρφωσε την αισθητική του περιοδικού της, εκεί άρχισε να συγκεντρώνει εμπειρίες και εικόνες, οι οποίες τελικά πήραν μορφή μέσα από ένα έντυπο πρότζεκτ. «Τότε δεν σκόπευα να κυκλοφορήσω το περιοδικό, ούτε φανταζόμουν τι θα ακολουθούσε».
Το YOKE έκανε τελικά την πρώτη του επίσημη εμφάνιση τον Φλεβάρη του 2021 ως ένα τριμηνιαίο ελληνικό οικολογικό περιοδικό. Το χαρτί που έχει επιλέξει η Χριστιάνα είναι οικολογικό και πιστοποιημένο κατά FSC, γίνεται ειδική παραγγελία γι’ αυτό, ενώ το εξώφυλλό του περιοδικού δεν πλαστικοποιείται. «Ένας φιλικός προς το περιβάλλον τρόπος ζωής θεωρείται από πολλούς ανέφικτος και ακριβός. Πράγματι, συχνά τα πιστοποιημένα και οικολογικά προϊόντα έχουν ένα παραπάνω κόστος. Όμως μακροπρόθεσμα το όφελος από αυτά θα είναι πολλαπλάσιο. Σκέφτομαι πως έχουμε αργήσει να υιοθετήσουμε μια στάση περισσότερο υπεύθυνη απέναντι στο περιβάλλον».
Το όνομά του παραπέμπει στον ζυγό. Μεταφορικά, όμως, η λέξη περιγράφει τη σύνδεση ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα πράγματα και ανθρώπους. Έτσι κι αυτό το νέο περιοδικό θέλει να ασχοληθεί με διαφορετικές σημερινές κοινότητες αλλά και να δημιουργήσει τη δική του. Το περιεχόμενό του είναι επίκαιρο και η δημιουργός του θέλει, όσοι το αγοράσουν, να το κρατήσουν ώστε να ανατρέχουν σε αυτό ξανά και ξανά.
Μεταξύ των δεκαεννέα θεμάτων που περιλαμβάνει το πρώτο τεύχος του YOKE συναντάμε ένα φωτογραφικό πρότζεκτ που θίγει την υπερκατανάλωση πλαστικού, μια start-up που ασχολείται με το eye tracking, συνεντεύξεις με δραστήριους και δημιουργικούς ανθρώπους από την Αθήνα μέχρι τη Βαρκελώνη, συμβουλές για να μειώσουμε το οικολογικό αποτύπωμα του σπιτιού μας, ένα οδοιπορικό αναμνήσεων στην ελληνική ύπαιθρο, αφηγήσεις που μας ταξιδεύουν στο Μιλάνο και το Τόκιο, την ιστορία ενός νομαδικού τρόπου ζωής που εμπνέει.
Όσο μιλάμε, η Χριστιάνα έχει δίπλα της ένα χαρτί με διορθώσεις γραμμένες με κόκκινο στυλό. Είναι οι παρατηρήσεις του φιλόλογου παππού της για την επόμενη εκτύπωση. Το πρώτο τεύχος του YOKE χρειάστηκε τρεις μήνες δουλειά. Στήθηκε όλο με ένα λάπτοπ, ενώ οι συσκευασίες μέσα στις οποίες αποστέλλεται το περιοδικό φτιάχνονται στο σπίτι της, γίνονται στο χέρι, μία-μία.
«Μια και διανύουμε μια πολύ δύσκολη περίοδο, εύχομαι το πακέτο μας να δώσει χαρά, να ταξιδέψει τον παραλήπτη του για λίγο. Είμαστε μια μικρή ομάδα και όλα περνάνε από τα χέρια μας, σε πολλά πράγματα είμαστε αυτοδίδακτες, όπως στο γραφιστικό κομμάτι που απαιτεί ένα τέτοιο πρότζεκτ. Αν και λόγω των συνθηκών δεν μπορέσαμε να γνωριστούμε όλες από κοντά, καταφέραμε να μοιραστούμε τις σκέψεις μας και να συμβάλει η καθεμία με τον τρόπο της. Η ομάδα, λοιπόν, δημιουργήθηκε αυθόρμητα, κάποιες κοπέλες ήταν φίλες και οι υπόλοιπες έγιναν στην πορεία. Η διαδικασία της αυτοέκδοσης –που για την ώρα μπορώ να υποστηρίξω– είναι για μερικές εκατοντάδες τεμάχια, πράγμα το οποίο δεν είναι εύκολη υπόθεση για μια ατομική πρωτοβουλία και μια μικρή επιχείρηση. Όμως εκείνες με πίστεψαν και με υποστήριξαν με κάθε τρόπο και τους είμαι ευγνώμων γι’ αυτό».
Η δημιουργός του YOKE αναζητούσε σύγχρονα και gender-neutral περιοδικά στην εγχώρια αγορά, αλλά δεν έβρισκε. «Το περιοδικό έχει έντονα προσωπικό χαρακτήρα, αλλά όχι μόνο τον δικό μου, αφού δίνει φωνή σε ανθρώπους και ιστορίες οικείες, σε πρόσωπα που θα μπορούσαμε όλοι να γνωρίζουμε. Το γεγονός πως το περιοδικό έχει πρωτογενές περιεχόμενο, χωρίς να το διακόπτουν ενοχλητικές διαφημίσεις, παρά μόνο έναν εμπορικό οδηγό στο τέλος, σε συνδυασμό με την περιορισμένη έκδοση είναι ίσως οξύμωρο στον χώρο των media.
Κάτι άλλο που για μένα κάνει το YOKE να ξεχωρίζει είναι ότι αποτελεί την απόδειξη πως όταν τελειώνει η αναβλητικότητα, συμβαίνουν ωραία πράγματα. Καθυστερούσα την πτυχιακή μου εργασία, την έβλεπα σαν άλλη μία υποχρέωση. Μέχρι σήμερα η ιδέα εξελίσσεται με απρόσμενη αποδοχή, πολλές δοκιμασίες, λάθη, παραλείψεις, αλλά και μαθήματα, με αμείωτη διάθεση για δημιουργία και εξέλιξη. Για να είμαι ειλικρινής, όσο ελκυστικό και αν είναι το να κάνεις την ιδέα σου πράξη και να δίνεις μορφή στο όνειρό σου, δεν έχω σταματήσει να ανησυχώ και να αγωνιώ, το εγχείρημά μου έχει ένα ρίσκο. Αυτό που έχω συνειδητοποιήσει όμως είναι πως όταν αποφάσισα να δω την “υποχρέωση” ως μια ευκαιρία να είμαι δημιουργική, όλα άλλαξαν. Ευτυχώς».
«Be imperfectly vegan, be imperfectly zero waste, be imperfectly plastic free, be imperfectly sustainable, because small conscious changes are better than none at all». Αυτό το viral tweet είναι και το μότο που εκφράζει τη Χριστιάνα, την καθημερινότητά της και την πρώτη της έντυπη προσπάθεια. «Ας αποδεχτούμε πως δεν μπορούμε να τα κάνουμε όλα σωστά, αρκεί να αρχίσουμε την προσπάθειά μας από κάτι μικρό. Η έκδοση του ΥΟΚΕ καταρρίπτει το κλισέ της τελειότητας σε ό,τι κάνουμε. Δεν είμαστε τέλειες, αλλά θα προσπαθήσουμε και θα βάλουμε τα δυνατά μας».
