Την δική του εκτίμηση μοιράζεται σχετικά με την υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα μετά τις τελευταίες αναφορές, ο Μπρους Κλαρκ, μέλος της Βρετανικής Επιτροπής για την Επανένωση των Γλυπτών.
Μιλώντας στον ΣΚΑΙ, αποτιμά ως πραγματικά θετική εξέλιξη τις μυστικές συναντήσεις της ελληνικής πλευράς με τον πρόεδρο των επιτρόπων του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Όσμπορν.
Ο γνωστός δημοσιογράφος και συγγραφέας, κρίνει πως μπορούν να ξεπεραστούν τα εμπόδια αρκεί να υπάρχει σχετική βούληση. Επισήμανε πως σε μια τέτοια περίπτωση ακόμα και τα νομικά εμπόδια μπορούν να ξεπεραστούν, κάνοντας ειδική αναφορά σε νέο βρετανικό νόμο με δυνητική εφαρμογή στην υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα.
«Πιστεύω ότι είναι μάλλον μια πολύ θετική εξέλιξη, δείχνει μια κινητικότητα, δείχνει μια θέληση από τις δύο πλευρές να εξετάσουν κάποιες καινούριες λύσεις, να δείξουν φαντασία. Είναι από κάθε άποψη μια θετική εξέλιξη νομίζω», είπε, ο επί χρόνια αρχισυντάκτης του Economist.
Στη συνέχεια απαντάει αναφορικά με τα δύο βασικά εμπόδια. Αρχικά το θέμα της κυριότητας (με την ελληνική πλευρά να απορρίπτει a priori περίπτωση δανεισμού) και κατόπιν το ζήτημα του νόμου του 1963 περί Βρετανικού Μουσείου. Ο νόμος αυτός απαγορεύει στο ίδρυμα την αφαίρεση αντικειμένων από τη συλλογή του. Άλλωστε αυτό το νόμο επικαλέστηκε και ο εκπρόσωπος του Βρετανού πρωθυπουργού Ρ. Σούνακ τονίζοντας: «Δεν σχεδιάζουμε να αλλάξουμε τον νόμο, ο οποίος εμποδίζει την αφαίρεση αντικειμένων από τη συλλογή του Βρετανικού Μουσείου, εκτός από ορισμένες περιπτώσεις».
Ο Μπρους Κλαρκ για την κυριότητα σχολιάζει τα εξής: «Για την ιδιοκτησία, ίσως υπάρξει μια 'συμφωνία να διαφωνήσουμε', ένα 'agreement to disagree', όπως λέμε στα αγγλικά. Γίνεται μια επανένωση των Γλυπτά στην πράξη, η ελληνική πλευρά πάντοτε θα επιμένει ότι της ανήκουν τα Γλυπτά αλλά και το Βρετανικό Μουσείο τύποις θα μπορούσε να πει ότι είναι ιδιοκτησία δική του, αλλά δεν αλλάζει και τίποτα. Το θέμα είναι να επανενωθούν στην πράξη τα Γλυπτά. Ως τώρα ήταν το μουσείο που έθετε σαν προϋπόθεση να δεχθεί η ελληνική πλευρά ότι τα Γλυπτά ανήκουν στο Λονδίνο. Νομίζω ότι αυτό έχει αρχίσει και αλλάζει και έτσι έχουμε κάποια κίνηση στο σημείο αυτό».
Από την άλλη πλευρά σχετικά με το ζήτημα του νόμου του 1963 ο κ. Κλαρκ θεωρεί ότι μπορεί να παρακαμφθεί, είτε με διαφορετική αξιολόγηση των προνοιών της, είτε με την πλήρη εφαρμογή ενός νέου νόμου που έχει αρχίσει να ισχύει σταδιακά από το φθινόπωρο, αλλά για την ώρα έχει παγώσει, του νόμο περί Μη Κερδοσκοπικών Οργανώσεων του 2022.
«Ας δούμε πρώτα το νόμο του '63. Και εκεί δεν είναι απόλυτα τα πράγματα, δηλαδή και αυτός ο νόμος επιτρέπει στο μουσείο σε ορισμένες συνθήκες να απαλλαγεί από αντικείμενα που είναι για κάποιο λόγο ακατάλληλα, 'unsuitable', για τη συλλογή. Άρα και σε αυτό το νόμο υπάρχει ένα νομικό παράθυρο αν θέλουμε να το χρησιμοποιήσουμε. Και υπάρχει καινούριος νόμος, το Charities Act, που όπως φαίνεται θα διευκολύνει τα πράγματα δίνοντας περισσότερη ελευθερία στα μουσεία να απαλλαγούν από ορισμένα πράγματα για ηθικούς λόγους. Κατά συνέπεια νομίζω υπάρχει κινητικότητα στο νόμο εφόσον θέλουν να το χρησιμοποιήσουν».
Η κυβέρνηση στο Γουέστμινστερ δεν θα αντιταχθεί
Σύμφωνα με τον κ. Κλαρκ αν παρά τις αντίθετες δηλώσεις από Ντάουνινγκ Στριτ και Βρετανούς υπουργούς επέλθει συμφωνία με τη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου, η κυβέρνηση στο Γουέστμινστερ δεν θα αντιταχθεί στην επανένωση.
«Ως τώρα η κυβέρνηση πάντα έλεγε και ακόμα το λέει ότι πρώτα είναι θέμα που αφορά το Μουσείο και όχι δικό μας θέμα. Κατά δεύτερο λένε πως ό,τι γίνει θα γίνει εντός του υπάρχοντος νόμου. Εφόσον αλλάξουν γνώμη οι επίτροποι του μουσείου νομίζω ότι αυτό είναι μεγάλο βήμα και σοβαρά μιλώντας από τη στιγμή που έχουμε μια λύση αποδεκτή από τους επιτρόπους του μουσείου, δε θα έχει αντίρρηση η κυβέρνηση νομίζω, θα βρεθεί τρόπος να κλείσουμε την υπόθεση», σχολιάζει.
«Πιστεύω ότι εξελίσσεται οπωσδήποτε στη σωστή, στην ποθούμενη κατεύθυνση. Βέβαια υπάρχει πάντα το πρόβλημα της ιδιοκτησίας, της κυριότητας και ο διάβολος είναι στις λεπτομέρειες, όπως λέμε. Είμαι όμως αισιόδοξος, νομίζω ότι υπάρχει ένα πνεύμα θετικής συνεργασίας, ένα πνεύμα που ψάχνει για ωφέλιμες λύσεις και για τις δύο πλευρές και μάλλον το κλίμα έχει αλλάξει προς το καλύτερο», καταλήγει.
Ο Μπρους Κλαρκ έχει ασχοληθεί εκτενώς με την υπόθεση και έχει αναφερθεί στον Παρθενώνα στο νέο του βιβλίο «Αθήνα: Πόλη της Σοφίας» (Athens: City of Wisdom).
