Στα Ποκόνος, μια ορεινή δασώδη περιοχή των βορειοανατολικών ΗΠΑ βρίσκεται το σεμνό, πλην πάνοπλο καταφύγιο του Φετουλάχ Γκιουλέν, του άσπονδου εχθρού του Ρετζέπ Ταγίν Ερντογάν, του ιεροκήρυκα που κατηγορείται ότι ενορχήστρωσε το αιματηρό πραξικόπημα φιάσκο της 15ης Ιουλίου.
Υποδέχεται τους δημοσιογράφους του περιοδικού Spiegel στο σαλόνι του με σκούρο μπλέιζερ και δερμάτινες παντόφλες. Έχει κάτι να πει και βιάζεται να προλάβει τις εξελίξεις. Δηλώνει έτοιμος να δικαστεί από διεθνές δικαστήριο, αν βρεθεί ένοχος. Δηλώνει έτοιμος ακόμη και για τη θανατική ποινή. "Αλλά κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί γιατί πολύ απλά δεν έχω κάνει τίποτα".
Ο Γκιουλέν ζει από το 1999 εξόριστος στις ΗΠΑ και αν στην Τουρκία ο ρόλος που έχει διαδραματίσει στην πολιτική σκηνή είναι γνωστός, το όνομα του το εμπέδωσε Ευρώπη και Αμερική το τελευταίο διάστημα, όταν ο πρόεδρος της Τουρκίας τον κατηγόρησε ως υποκινητή του πραξικοπήματος και έναν άνθρωπο που από μακριά συντονίζει τις κινήσεις της πολυπλόκαμης οργάνωσης του, της Hizmet. Αν και κανείς δεν γνωρίζει το πλήρες παρασκήνιο, αν και οι ψίθυροι κοντεύουν να καταπιούν την Τουρκία και θέλουν τον Ερντογάν ως σκηνοθέτη του πραξικοπήματος, η αλήθεια είναι πως ο Γκιουλέν δεν είναι ένας ακόμη καλοκάγαθος κυνηγημένος ηλικιωμένος, ίσως όχι όμως και το τέρας που παρουσιάζεται.
Στα 75 του, παρά το ότι αντιμετωπίζει πλέον σοβαρά προβλήματα υγείας (πάσχει από την καρδιά του και από σακχαρώδη διαβήτη), ο Γκιουλέν θεωρείται από αξιωματούχους της Άγκυρας ως ο άνθρωπος που ακόμη ελέγχει ένα ικανό δίκτυο ζηλωτών που εκτείνονται σε επιχειρήσεις media, στρατιωτικές και θρησκευτικές οργανώσεις και απευθύνονται και λογοδοτούν μόνο σ' αυτόν. Στην παρούσα φάση ο Γκιουλέν θέλει να υπερασπιστεί τόσο τον εαυτό του όσο και την οργάνωση του, θεωρεί παρανοϊκό τον Ερντογάν και αποπειράται να στείλει το δικό του μήνυμα τόσο στην Τουρκία, όσο και στον υπόλοιπο κόσμο.
"Έχω ήδη επισημάνει αρκετές φορές ότι είμαι αντίθετος σε κάθε μορφή βίας που ασκείται για να εξυπηρετήσει συγκεκριμένες πολιτικές φιλοδοξίες", εξηγεί μιλώντας χαμηλόφωνα με βαριά τουρκική προφορά παρά τα χρόνια διαμονής του στην Αμερική ο Γκιουλέν. Ο ίδιος δηλώνει ένθερμος υποστηρικτής του δημοκρατικού πολιτεύματος και όπως λέει απεχθάνεται τα πραξικόπημα και τις ίντριγκες στα βάθη του τουρκικού στρατού.
Όσοι τον επισκέπτονται -και αυτοί είναι λίγοι - στην κατοικία της εξορίας του περνούν από πραγματικό σκανάρισμα: οι πάνοπλοι φρουροί δεν αστειεύονται και αυτού του είδους η φύλαξη άρχισε κατόπιν παραίνεσης του FBI μετά από ανώνυμες απειλές εναντίον της ζωής του Γκιουλέν. Υπάρχουν αρκετά ακόμη κτήρια στο σημείο που βρίσκεται η οικία του, σε μία έκταση που θυμίζει πάρκο, υπάρχει μία Πόρσε παρκαρισμένη, ωστόσο η πρόσβαση δεν είναι εύκολη υπόθεση ούτε για δημοσιογράφους ούτε καν για επισκέπτες. Όπως δεν είναι εύκολη και η οπτική επαφή με τους ενοίκους αυτού του σπιτιού.
Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, ωστόσο, οι πύλες άνοιξαν για να μπουν δημοσιογράφοι. Ο ιεροκήρυκας ήθελε να μιλήσει. Οι ρεπόρτερ μπήκαν μέσα ξυπόλητοι. Όλοι χωρίς παπούτσια και οι γυναίκες ειδικώς με καλυμμένους τους ώμους τους. Ο Γκιουλέν ζει μοναχικά, όμως από τη σάλα υποδοχής δεν λείπουν κάποια πολυτελή διακοσμητικά, ενδεικτικά της καταγωγής και της πίστης του: πολυτελή χαλιά, χρυσοστόλιστα διακοσμητικά, φίνες πορσελάνες, μια εγκυκλοπαίδεια του Ισλάμ στα ράφια της βιβλιοθήκης, ένα ραδιόφωνο σε μια γωνιά...
Ο κάποτε στενός φίλος και πολιτικός σύμμαχος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο άνθρωπος που όπως λέγεται μέσω του πανίσχυρου δικτύου Hizmet τον βοήθησε να αναρριχηθεί στην εξουσία και μετά βρέθηκε να κατηγορείται ότι κινούσε τα νήματα εναντίον του Ερντογάν σε ολον τον κόσμο, εμφανίζεται φοβισμένος από τη δίψα μιας προσωπικότητας που γνωρίζει πολύ καλά (καλύτερα ίσως από τον καθένα) για εξουσία.
"Ο Ερντογάν είναι τόσο πεινασμένος για δύναμη και εξουσία και γι' αυτό θεωρεί ότι και οι άλλοι γύρω του είναι έτσι. Προέρχεται από μία φτωχή οικογένεια και τώρα ζει στα παλάτια και τη χλιδή. Η επιτυχία και η εξουσία τον έχουν δηλητηριάσει", λέει μεταξύ άλλων ο κάποτε σύμμαχος και σήμερα Νο 1 απειλή για τον τούρκο πολιτικό.
Ο ιεροκήρυκας παρά τον πακτωλό χρημάτων που διαθέτει το δίκτυο του σε όλον τον κόσμο, ισχυρίζεται ότι δεν διαθέτει προσωπική περιουσία, ότι είναι βαθιά αφοσιωμένος στην πίστη του και ότι το μικρό διαμέρισμα του έχει μόνον δύο δωμάτια. Δίπλα στο κρεβάτι του υπάρχουν βιβλία πάνω σ' ένα μικρό γραφείο, μικρά μπουκάλια με έλαια και μία μικρογραφία οθωμανικής μπιζουτιέρας. Στον τοίχο υπάρχει μία απεικόνιση του Θόλου του Βράχου της Ιερουσαλήμ και απλωμένη σ' ένα ράφι η τουρκική σημαία.
Δεν είναι ο διάκοσμος εδώ το θέμα, αλλά η ασφάλεια. Ακόμη και η μεγάλη βεράντα του καλύπτεται από φιμέ τζάμια για να είναι απολύτως βέβαιο ότι δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή καμία κίνηση του Γκιουλέν μέσα στο διαμέρισμα. Ακόμη και σ' αυτό το μικρό διαμέρισμα, όλες οι πόρτες ανοίγουν με μαγνητικές κάρτες και για να φτάσει μέχρι το γκαράζ ο Φετουλάχ Γκιουλέν χρησιμοποιεί εσωτερικό ασανσέρ. Άλλωστε, όπως επισημαίνει οι μόνες του έξοδοι είναι για να πάει στο νοσοκομείο για τα τακτικά τσεκ απ του.
Παρά το ότι από τα media περιγράφεται ως εσωστρεφής, την ίδια στιγμή το Hizmet θεωρείται ένα από τα πιο καλά δικτυωμένα κινήματα με μέλη σε όλες τις βαθμίδες και σε σημαντικές θέσεις του τουρκικού κράτους: στον στρατό, στη δικαιοσύνη, στην ευρύτερη πολιτική σκηνή. Και φυσικά, η αφοσίωση των μελών στο πρόσωπο του Γκιουλέν έχει επιπτώσεις.
Πέρα από ένας φαινομενικά φιλήσυχος ηλικιωμένος κύριος, ο Γκιουλέν δεν παύει να είναι κάποιος που γνωρίζει πολύ καλά τους όρους με τους οποίους παίζεται το πολιτικό παιχνίδι στη χώρα του. Έτσι κι αλλιώς, ήταν ο πρώτος που άφησε να εννοηθεί ότι ο Ερντογάν θα έφτανε στο σημείο να ενορχηστρώσει ένα πραξικόπημα, ωστόσο, κανείς από τους δύο, όπως λέει, δεν ήταν σε θέση να προβλέψει τις προεκτάσεις και τις βαθύτερες συνέπειες του. Για την ώρα και πέρα από την ήσυχη ζωή έκανε ακριβώς αυτό που έκανε και ο άλλοτε πολιτικός του σύμμαχος: γύρισε εναντίον του τις θεωρίες συνωμοσίας υποδεικνύοντας τον ως τον υπαίτιο του πραξικοπήματος. Μόνο που για την ώρα και γι' αυτό που ισχυρίζεται δεν έχει καμία απολύτως απόδειξη.
