Η Tate θα επιστρέψει το αρχείο του Φράνσις Μπέικον, που κάποτε εκτιμήθηκε σε 20 εκατομμύρια λίρες, στον δωρητή που ήταν στενός φίλος του καλλιτέχνη.
Χίλια έγγραφα και σκίτσα από τη συλλογή του Barry Joule «απορρίφθηκαν» από το μουσείο του Λονδίνου λόγω αμφιβολιών για τη γνησιότητα του έργου, με όλο το αρχείο να προέρχεται από το στούντιο του καλλιτέχνη. Ο Barry Joule, στενός φίλος του, τα δώρισε στο μουσείο το 2004. Όταν έγινε η δωρεά περιγράφηκε ως το σημαντικότερο ίσως απόκτημα του αρχείου της Tate.
Τι μεσολάβησε σε αυτά τα 18 χρόνια που το υλικό έμεινε στο τμήμα συντήρησης της Tate και τελικά επιστράφηκε; Η ανακοίνωση αναφέρει ότι η δωρεά του Joule «ερευνήθηκε από ιστορικούς τέχνης και η έρευνα αυτή έθεσε αμφιβολίες για τη φύση και την ποιότητα του υλικού».
Εξηγώντας πιο αναλυτικά, η Tate δήλωσε ότι το υλικό δεν προσφέρεται για καμία σημαντική έκθεση, ενώ οι ευκαιρίες για μεγαλύτερη κατανόηση της τέχνης του Μπέικον από το κοινό έχουν εξαντληθεί. Επομένως, κρίθηκε ακατάλληλο για διατήρηση στο αρχείο της Tate. Αν και πολλά λέχθηκαν για τη γνησιότητα του υλικού, ο Joule την υπερασπίστηκε σθεναρά.
Η επιστροφή αρχείων είναι ασυνήθιστη και η Tate προβαίνει σε μια τέτοια κίνηση για πρώτη φορά. Προφανώς δε θέλει να αμφισβητηθεί οτιδήποτε υπάρχει στην κατοχή της όπως έγινε το 2020, όταν αμφισβητήθηκε η γνησιότητα του πίνακα του Πολ Γκογκέν Οι Γυναίκες της Ταϊτής».
Ο δωρητής είναι γεννημένος στον Καναδά και γείτονας του Μπέικον στο Λονδίνο και ανέπτυξε φιλία μαζί του το 1978. Βοήθησε τον Μπέικον με διάφορους τρόπους μέχρι τον θάνατο του καλλιτέχνη το 1992. Στην κατοχή του περιήλθε μια σημαντική ποσότητα έργων σε χαρτί και αρχειακό υλικό από το στούντιο του Μπέικον στη 7 Reece Mews στο South Kensington του Λονδίνου.
Το υλικό που δωρήθηκε στην Tate περιλαμβάνει 800 αποκόμματα περιοδικών και εφημερίδων, ορισμένα από τα οποία φέρουν σημάδια από μολύβι και στυλό και κηλίδες χρώματος. Υπήρχαν επίσης 39 φωτογραφίες του Μπέικον και των φίλων του, βιβλία και άλλα έγγραφα. Τέλος, υπάρχει το λεγόμενο «άλμπουμ Χ» με σκίτσα, τα οποία η Tate περιγράφει ως «άγνωστης προέλευσης», κάτι που υπονοεί ότι μπορεί να είναι «πειραγμένα σχέδια που αποδίδονται από τον δωρητή στον Μπέικον».
Η Tate με αυτό το υλικό που αποδέχθηκε τότε με ενθουσιασμό είχε δηλώσει ότι η περαιτέρω μελέτη του θα επέτρεπε στους μελετητές να επιλύσουν τα εναπομείναντα ζητήματα σχετικά με την εργασιακή πρακτική του Βρετανού ζωγράφου. Τα συμπεράσματα που προέκυψαν από αυτή τη μελέτη δεν ήταν θετικά και μάλιστα δημοσιεύθηκαν σε μια έκδοση με τίτλο «Shadows», ένα συλλογικό έργο της σειράς Inside Francis Bacon που περιλαμβάνει έξι δοκίμια με ποικίλα θέματα, ερμηνευτικά αλλά και πραγματολογικά, τα οποία αθροιστικά παρουσιάζουν πληθώρα νέων ιδεών και πληροφοριών για τον Μπέικον. Ο θεμελιώδης στόχος της σειράς να επανεξετάσει την τέχνη του Μπέικον από νέες οπτικές εκπληρώνεται εντυπωσιακά από διακεκριμένους συγγραφείς.
Σε αυτή την έκδοση η Sophie Pretorius εξετάζει το Αρχείο Barry Joule της Tate και διατυπώνει τις αμφιβολίες της για το υλικό της δωρεάς. Σε αυτό το δοκίμιο σημειώνεται ότι τα σημάδια που βρέθηκαν στο υλικό δεν ήταν αποδεδειγμένο πώς ήταν από το χέρι του Μπέικον, αμφισβητώντας τη συλλογή και καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι οι μελετητές σπαταλούν τον χρόνο τους σε κάτι που δεν μπορεί να αποδειχθεί.
Η επιστροφή αρχείων είναι ασυνήθιστη και η Tate προβαίνει σε μια τέτοια κίνηση για πρώτη φορά. Προφανώς δε θέλει να αμφισβητηθεί οτιδήποτε υπάρχει στην κατοχή της όπως έγινε το 2020, όταν αμφισβητήθηκε η γνησιότητα του πίνακα του Πολ Γκογκέν Οι Γυναίκες της Ταϊτής», που αποτελεί ένα μεγάλο απόκτημα του μουσείου από το 1917, όταν είχε αγοραστεί για λογαριασμό του από τον κριτικό τέχνης Roger Fry από μία γκαλερί στο Παρίσι και αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο διάσημα έργα της Tate.
Οι αμφιβολίες που διατυπώθηκαν για το μεγαλύτερο μέρος του υλικού κρίθηκαν πολύ σοβαρές και η Tate δεν θέλει να διακινδυνεύσει την αξιοπιστία της σε κοινό και μελετητές.
Ο Joule που κατέχει και εκατοντάδες αντικείμενα από το στούντιο του Μπέικον δήλωσε ότι γυρίζει για πάντα την πλάτη του στην Tate και σκοπεύει να δωρίσει τη συλλογή του στο Μουσείο Πομπιντού στο Παρίσι.
Μετά τον θάνατο του Φράνσις Μπέικον το 1992, κληρονόμοι του ήταν ο Τζον Έντουαρντς και ο καλλιτέχνης Μπράιαν Κλαρκ. Ως εκτελεστές της περιουσίας του, δώρισαν τα περιεχόμενα του στούντιο του Μπέικον στην γκαλερί Hugh Lane στο Δουβλίνο.
Το διάσημο στούντιο του καλλιτέχνη είχε παραμείνει σε μεγάλο βαθμό ανέγγιχτο και αποφασίστηκε να διατηρηθεί για τις επόμενες γενιές. Μια ομάδα αρχαιολόγων, ιστορικών τέχνης, συντηρητών και επιμελητών επέβλεψε τη συνολική μετακίνηση του στούντιο στο Δουβλίνο. Οι θέσεις πάνω από 7.000 αντικειμένων χαρτογραφήθηκαν, έγιναν τοπογραφικά και υψομετρικά σχέδια, τα αντικείμενα συσκευάστηκαν και καταγράφηκαν και το στούντιο ανακατασκευάστηκε, συμπεριλαμβανομένων των αρχικών θυρών, του δαπέδου, των τοίχων και της οροφής, και μεταφέρθηκε ακριβώς όπως ήταν στη γενέτειρά του.
Το 2001 το στούντιο άνοιξε για το κοινό, με μια πλήρως ολοκληρωμένη βάση δεδομένων, την πρώτη ηλεκτρονική καταγραφή ολόκληρου του περιεχομένου του στούντιο ενός καλλιτέχνη σε μια βάση δεδομένων που έχει καταχωρίσεις για περίπου 570 βιβλία και καταλόγους, 1.500 φωτογραφίες, 100 τεμαχισμένους καμβάδες, 1.300 φύλλα σχισμένα από βιβλία, 2.000 υλικά του καλλιτέχνη και 70 σχέδια, την αλληλογραφία του Μπέικον, περιοδικά, εφημερίδες και δίσκους βινυλίου.
Όσο για την αξία των έργων του στην αγορά, το 1989 ο Μπέικον ήταν ο πιο ακριβός εν ζωή καλλιτέχνης, αφού ένα από τα τρίπτυχά του πωλήθηκε στον οίκο Sotheby's για πάνω από 6 εκατομμύρια δολάρια. Το 2007, η Σοφία Λόρεν παρέδωσε στον οίκο Christie's το έργο Study for Portrait II, έργο του 1956 από την περιουσία του συζύγου της Ιταλού παραγωγού Κάρλο Πόντι, το οποίο δημοπρατήθηκε στην τότε τιμή ρεκόρ των 27,5 εκατομμυρίων δολαρίων.
Το 2008, το Τρίπτυχο, 1976, πωλήθηκε στον οίκο Sotheby's για 86,28 εκατομμύρια δολάρια, που ήταν τότε ρεκόρ για έργο του Μπέικον και η υψηλότερη τιμή που είχε καταβληθεί για μεταπολεμικό έργο τέχνης σε δημοπρασία μέχρι το 2008. Το 2013, το έργο Three Studies of Lucian Freud πωλήθηκε στον οίκο Christie's της Νέας Υόρκης έναντι 142,4 εκατομμυρίων δολαρίων, διεκδικώντας το ρεκόρ της υψηλότερης τιμής δημοπρασίας για έργο τέχνης εκείνη την εποχή.
Το έργο του Study for Portrait of Lucian Freud που ζωγραφίστηκε το 1964 και δείχνει τον φίλο του ζωγράφο Λούσιαν Φρόιντ, με τον οποίο συνδέθηκαν με μια φιλία και αντιπαλότητα που ήταν απίστευτα έντονη και απίστευτα πικρή, πουλήθηκε για 43.336.000 λίρες Αγγλίας στη δημοπρασία του οίκου Sotheby’s στις 29 Ιουνίου 2022.
