Ένα νέο βιβλίο για τον Άλμπερτ Σπέερ φωτίζει πώς χτίστηκε ο μύθος του «καλού ναζί»

Ένα νέο βιβλίο για τον Άλμπερτ Σπέερ φωτίζει πώς χτίστηκε ο μύθος του «καλού ναζί» Facebook Twitter
Ο Άλμπερτ Σπέερ (στο κέντρο) με τον Αδόλφο Χίτλερ (αριστερά) στην εξοχική κατοικία του τελευταίου στη Βαυαρία. Φωτογραφία: Pictorial Press Ltd/Alamy.
0

Ένα νέο βιβλίο για τον Άλμπερτ Σπέερ εξετάζει πώς ο αρχιτέκτονας του Χίτλερ κατάφερε μετά τον πόλεμο να χτίσει τη μορφή του «μετανοημένου» ναζί. Σύμφωνα με τη νέα κριτική του Guardian, το You Are the Führer’s Unrequited Love βλέπει στην περίπτωσή του ένα πρώιμο μάθημα δημόσιας παραπλάνησης.

Η περίπτωση του Άλμπερτ Σπέερ συνεχίζει να απασχολεί ιστορικούς, συγγραφείς και αναγνώστες όχι μόνο λόγω του ρόλου του στο ναζιστικό καθεστώς αλλά και επειδή έγινε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα δημόσιας ανακατασκευής ενός ενόχου. Ο Σπέερ, αρχιτέκτονας του Χίτλερ και υπουργός Εξοπλισμών στη ναζιστική Γερμανία, καταδικάστηκε στη Δίκη της Νυρεμβέργης για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και αποφυλακίστηκε το 1966, έπειτα από είκοσι χρόνια στο Σπαντάου.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, κατάφερε να εμφανιστεί στη διεθνή κοινή γνώμη ως ο «καλός ναζί»: ένας άνθρωπος που φαινόταν να έχει αναλάβει τις ευθύνες του, ενώ ταυτόχρονα υποστήριζε ότι δεν γνώριζε την πλήρη έκταση της ναζιστικής εξόντωσης. Αυτή η εικόνα αποδείχθηκε αργότερα βαθιά παραπλανητική, όμως για δεκαετίες υπήρξε αρκετά ισχυρή ώστε να του επιτρέψει να μετατραπεί σε συγγραφέα, σχολιαστή και συνομιλητή της μεταπολεμικής Ευρώπης.

Σε αυτή την κατασκευή επιστρέφει το βιβλίο του Ζαν-Νοέλ Ορενγκό, το οποίο κυκλοφορεί στα αγγλικά σε μετάφραση του David Watson. Σύμφωνα με την κριτική του Guardian, δεν πρόκειται ούτε για κλασική βιογραφία ούτε ακριβώς για μυθιστόρημα, αλλά για ένα υβριδικό έργο που παρακολουθεί τον Σπέερ σε δύο διαφορετικές φάσεις: ως άνθρωπο του στενού κύκλου του Χίτλερ και ως μεταπολεμικό πρόσωπο που ξαναέγραψε τον εαυτό του για να γίνει αποδεκτό.

Ιδιαίτερη θέση στο βιβλίο έχει η σχέση του Σπέερ με τον Χίτλερ, την οποία ο Ορενγκό προσεγγίζει ως σχέση φιλοδοξίας, αμοιβαίας ανάγκης και ψυχολογικής εξάρτησης. Από εκεί ξεκινά και ο τίτλος You Are the Führer’s Unrequited Love, μια φράση που, όπως σημειώνει η κριτική, λειτουργεί λιγότερο ως κυριολεξία και περισσότερο ως ένδειξη της ιδιαίτερης έντασης που χαρακτήριζε αυτή τη σχέση.

Το βιβλίο όμως δεν μένει μόνο στο ιστορικό πρόσωπο. Εκεί που αποκτά και σύγχρονο βάρος είναι στον τρόπο με τον οποίο συνδέει την υπόθεση Σπέερ με μια ευρύτερη κουλτούρα δημόσιας αυτοσκηνοθεσίας. Ο Guardian σημειώνει ότι ο Ορενγκό βλέπει στη διαδρομή του Σπέερ μια πρώιμη εκδοχή του κόσμου της μετα-αλήθειας: ενός κόσμου όπου η εικόνα, η αφήγηση και η επιδέξια διαχείριση της ενοχής μπορούν να θολώσουν τα όρια ανάμεσα στο γεγονός και την κατασκευή του.

Γι’ αυτό και το βιβλίο ξεπερνά τα όρια μιας ακόμη έκδοσης για τον ναζισμό ή τον Χίτλερ. Διαβάζει τον Σπέερ ως μια από τις πρώτες μεγάλες φιγούρες της σύγχρονης δημόσιας εξαπάτησης, έναν άνθρωπο που δεν επιχείρησε μόνο να σωθεί ιστορικά, αλλά και να ελέγξει τον τρόπο με τον οποίο θα τον θυμούνται.

Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Νικόλ Κίντμαν, ο Brancusi και η στιγμή που η Christie’s έκανε μια δημοπρασία σινεμά

Πολιτισμός / Η Νικόλ Κίντμαν, ο Brancusi και η στιγμή που η Christie’s έκανε μια δημοπρασία σινεμά

Λίγο πριν βγει σε δημοπρασία στη Νέα Υόρκη, η χρυσή Danaïde του Κονσταντίν Μπρανκούζι γίνεται πρωταγωνίστρια σε ένα μικρό, υπνωτιστικό φιλμ της Christie’s με τη Νικόλ Κίντμαν. Με τον David Bowie στο soundtrack και φόντο το Rockefeller Center, ο μεγάλος οίκος μετατρέπει ένα γλυπτό του 1913 σε στιγμή καθαρής κινηματογραφικής λάμψης.
THE LIFO TEAM
Η Ολίβια Κόλμαν, ένας γυμνός γκέι πατέρας και η queer οικογένεια που δεν θέλει να ουρλιάξει

Πολιτισμός / Η Ολίβια Κόλμαν, ένας γυμνός γκέι πατέρας και η queer οικογένεια που δεν θέλει να ουρλιάξει

Με αφορμή την κυκλοφορία του Jimpa σε ψηφιακές πλατφόρμες, η Ολίβια Κόλμαν μιλά στον Guardian για την ταινία της Σόφι Χάιντ, τον Τζον Λίθγκοου στον ρόλο ενός γκέι ογδοντάρη πατέρα, τα trans δικαιώματα, τη σεξουαλικότητα στην τρίτη ηλικία και τους καβγάδες που θα ήθελε να είχε αποφύγει με τον δικό της πατέρα.
THE LIFO TEAM
Maria La Callas: Η ιταλική τέχνη των κοστουμιών της ταινίας

Πολιτισμός / Μαρία Κάλλας: Μια νέα έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη με τα κοστούμια της ταινίας «Maria»

Η έκθεση «Maria La Callas: Η ιταλική τέχνη των κοστουμιών της ταινίας» αποτίει φόρο τιμής στη θρυλική ντίβα μέσα από τις δημιουργίες του βραβευμένου ενδυματολόγου Massimo Cantini Parrini για την ταινία με πρωταγωνίστρια την Αντζελίνα Τζολί.
THE LIFO TEAM
Λεσβιακοί οργασμοί, εξωφρενικοί φόνοι και η Γκίλιαν Άντερσον βουτηγμένη στο αίμα: η τανία που αναστάτωσε τις Κάννες

Πολιτισμός / Λεσβιακοί οργασμοί, εξωφρενικοί φόνοι και η Γκίλιαν Άντερσον βουτηγμένη στο αίμα: η ταινία που αναστάτωσε τις Κάννες

Το Teenage Sex and Death at Camp Miasma, με τη Γκίλιαν Άντερσον και τη Χάνα Άινμπιντερ του Hacks, άνοιξε το Un Certain Regard στις Κάννες με standing ovation σχεδόν έξι λεπτών, αλλά και με μια αίθουσα που δεν αντέδρασε ενιαία: κάποιοι αποχώρησαν αμέσως μετά το φινάλε, ενώ όσοι έμειναν το υποδέχθηκαν σαν το επόμενο μεγάλο cult queer horror του φεστιβάλ.
THE LIFO TEAM
Ο Ίλον Μασκ βάζει στο στόχαστρο τη Λουπίτα Νιόνγκο για την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν

Πολιτισμός / Ο 'Ελον Μασκ λέει ότι η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν προσβάλλει την Ελλάδα

Η επιλογή της Λουπίτα Νιόνγκο ως Ωραίας Ελένης στη νέα «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν προκάλεσε ρατσιστική και μισογυνική επίθεση στα social media, με τον Ίλον Μασκ να μπαίνει στη συζήτηση στο όνομα της «ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς». Μόνο που τα επιχειρήματα για τον Όμηρο, τον Αχιλλέα, την Ελένη και τα Όσκαρ δεν στέκουν ούτε μυθολογικά ούτε κινηματογραφικά.
THE LIFO TEAM
Ο Σάι Τουόμπλι όπως δεν τον είχαμε ξαναδεί: οι φωτογραφίες που βρέθηκαν σε μια σοφίτα

Πολιτισμός / Ο Σάι Τουόμπλι όπως δεν τον είχαμε ξαναδεί: οι φωτογραφίες που βρέθηκαν σε μια σοφίτα

Το 2022, η εγγονή του Σάι και της Τάτια Φρανκέτι Τουόμπλι βρήκε χιλιάδες φωτογραφικά αρνητικά στο οικογενειακό σπίτι στην Ιταλία. Το βιβλίο Stella Honey και η έκθεση στη Ρώμη αποκαλύπτουν τον μεγάλο ζωγράφο μέσα από το βλέμμα της γυναίκας που τον φωτογράφιζε όταν δεν πόζαρε για την Ιστορία.
THE LIFO TEAM
Βρέθηκαν τα οστά του πραγματικού ντ’ Αρτανιάν; Το DNA ίσως λύσει το μυστήριο του τέταρτου σωματοφύλακα

Πολιτισμός / Βρέθηκαν τα οστά του πραγματικού ντ’ Αρτανιάν;

Σκελετικά κατάλοιπα που βρέθηκαν κάτω από εκκλησία στο Μάαστριχτ μπορεί να ανήκουν στον Σαρλ ντε Μπατζ ντε Καστελμόρ, τον ιστορικό ντ’ Αρτανιάν που ενέπνευσε τον ήρωα των Τριών Σωματοφυλάκων του Αλέξανδρου Δουμά. Η εξέταση DNA ίσως φωτίσει ένα μυστήριο 350 ετών, αλλά και την απόσταση ανάμεσα στον πραγματικό στρατιώτη και τον λογοτεχνικό μύθο.
THE LIFO TEAM
Αρχαιολόγοι βρήκαν μούμια θαμμένη με στίχους από την Ιλιάδα

Πολιτισμός / Αρχαιολόγοι βρήκαν μούμια θαμμένη με στίχους από την Ιλιάδα

Σε τάφο ρωμαϊκής περιόδου στην αρχαία Οξύρρυγχο της Αιγύπτου, αρχαιολόγοι εντόπισαν πάπυρο με στίχους από τη Β΄ ραψωδία της Ιλιάδας πάνω σε μουμιοποιημένο σώμα. Το εύρημα φωτίζει τη θέση του Ομήρου όχι μόνο στην εκπαίδευση και την ανάγνωση, αλλά και στις τελετουργίες γύρω από τον θάνατο.
THE LIFO TEAM
Η Lee Lai έγινε το πρώτο non-binary πρόσωπο που κερδίζει το Stella Prize

Πολιτισμός / Η Lee Lai έγινε το πρώτο non-binary πρόσωπο που κερδίζει το Stella Prize

Το Cannon της Lee Lai έγινε το πρώτο graphic novel που κερδίζει το αυστραλιανό Stella Prize, ενώ η δημιουργός του είναι το πρώτο non-binary άτομο που τιμάται με το βραβείο. Η ιστορία ακολουθεί μια queer Κινέζα στο Μόντρεαλ που φροντίζει τους πάντες, μέχρι η καταπιεσμένη οργή της να αρχίσει να παίρνει μορφή.
THE LIFO TEAM
Ο Κάνιε Γουέστ θα πληρώσει για μουσικό απόσπασμα που ακούστηκε μόνο πριν κυκλοφορήσει το Donda

Πολιτισμός / Ο Κάνιε Γουέστ έχασε δίκη για ένα sample που ακούστηκε πριν γίνει τραγούδι

Ο Ye κρίθηκε υπεύθυνος για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων επειδή έπαιξε σε μεγάλη εκδήλωση ακρόασης του Donda μια πρώιμη εκδοχή του Hurricane με sample που δεν είχε αδειοδοτηθεί. Το επίμαχο απόσπασμα δεν μπήκε στην τελική κυκλοφορία, αλλά οι ένορκοι έκριναν ότι η δημόσια και εμπορική χρήση του είχε συνέπειες.
THE LIFO TEAM
Λίγο πριν από τις Κάννες, το γαλλικό σινεμά ανοίγει μέτωπο με τον ακροδεξιό δισεκατομμυριούχο Βενσάν Μπολορέ

Πολιτισμός / Λίγο πριν από τις Κάννες, το γαλλικό σινεμά ανοίγει μέτωπο με τον ακροδεξιό δισεκατομμυριούχο Βενσάν Μπολορέ

Περισσότεροι από 600 επαγγελματίες του γαλλικού κινηματογράφου, ανάμεσά τους η Ζιλιέτ Μπινός, η Αντέλ Ενέλ και ο Ρεϊμόν Ντεπαρντόν, υπέγραψαν κείμενο στη Libération, προειδοποιώντας ότι η συγκέντρωση δύναμης γύρω από την Canal+, τη StudioCanal και την UGC μπορεί να απειλήσει την ανεξαρτησία της γαλλικής κινηματογραφικής παραγωγής
THE LIFO TEAM
Δύο ελληνικές ταινίες στις Κάννες: γοργόνες, resorts και ένα χαμόγελο που λείπει

Πολιτισμός / Δύο ελληνικές ταινίες στις Κάννες: γοργόνες, resorts και ένα χαμόγελο που λείπει

Η Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη παρουσιάζει το Titanic Ocean στο Un Certain Regard, η Αλεξάνδρα Ματθαίου φέρνει το Free Eliza στη Quinzaine des cinéastes, ενώ Έλληνες παραγωγοί συμμετέχουν στο Marché du Film με νέα projects.
THE LIFO TEAM
Ο Κρίστοφερ Νόλαν απαντά για την πανοπλία και τον Τράβις Σκοτ στην Οδύσσεια

Πολιτισμός / Ο Κρίστοφερ Νόλαν απαντά για την πανοπλία και τον Τράβις Σκοτ στην Οδύσσεια

Μετά τις αντιδράσεις για τη σκοτεινή πανοπλία του Αγαμέμνονα και την επιλογή του Τράβις Σκοτ στον ρόλο ενός ραψωδού, ο Κρίστοφερ Νόλαν υπερασπίζεται το The Odyssey και εξηγεί γιατί η ταινία δεν αντιμετωπίζει τον Όμηρο επιπόλαια.
THE LIFO TEAM