ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Ένα νέο βιβλίο για τον Άλμπερτ Σπέερ φωτίζει πώς χτίστηκε ο μύθος του «καλού ναζί»

Ένα νέο βιβλίο για τον Άλμπερτ Σπέερ φωτίζει πώς χτίστηκε ο μύθος του «καλού ναζί» Facebook Twitter
Ο Άλμπερτ Σπέερ (στο κέντρο) με τον Αδόλφο Χίτλερ (αριστερά) στην εξοχική κατοικία του τελευταίου στη Βαυαρία. Φωτογραφία: Pictorial Press Ltd/Alamy.
0

Ένα νέο βιβλίο για τον Άλμπερτ Σπέερ εξετάζει πώς ο αρχιτέκτονας του Χίτλερ κατάφερε μετά τον πόλεμο να χτίσει τη μορφή του «μετανοημένου» ναζί. Σύμφωνα με τη νέα κριτική του Guardian, το You Are the Führer’s Unrequited Love βλέπει στην περίπτωσή του ένα πρώιμο μάθημα δημόσιας παραπλάνησης.

Η περίπτωση του Άλμπερτ Σπέερ συνεχίζει να απασχολεί ιστορικούς, συγγραφείς και αναγνώστες όχι μόνο λόγω του ρόλου του στο ναζιστικό καθεστώς αλλά και επειδή έγινε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα δημόσιας ανακατασκευής ενός ενόχου. Ο Σπέερ, αρχιτέκτονας του Χίτλερ και υπουργός Εξοπλισμών στη ναζιστική Γερμανία, καταδικάστηκε στη Δίκη της Νυρεμβέργης για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και αποφυλακίστηκε το 1966, έπειτα από είκοσι χρόνια στο Σπαντάου.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, κατάφερε να εμφανιστεί στη διεθνή κοινή γνώμη ως ο «καλός ναζί»: ένας άνθρωπος που φαινόταν να έχει αναλάβει τις ευθύνες του, ενώ ταυτόχρονα υποστήριζε ότι δεν γνώριζε την πλήρη έκταση της ναζιστικής εξόντωσης. Αυτή η εικόνα αποδείχθηκε αργότερα βαθιά παραπλανητική, όμως για δεκαετίες υπήρξε αρκετά ισχυρή ώστε να του επιτρέψει να μετατραπεί σε συγγραφέα, σχολιαστή και συνομιλητή της μεταπολεμικής Ευρώπης.

Σε αυτή την κατασκευή επιστρέφει το βιβλίο του Ζαν-Νοέλ Ορενγκό, το οποίο κυκλοφορεί στα αγγλικά σε μετάφραση του David Watson. Σύμφωνα με την κριτική του Guardian, δεν πρόκειται ούτε για κλασική βιογραφία ούτε ακριβώς για μυθιστόρημα, αλλά για ένα υβριδικό έργο που παρακολουθεί τον Σπέερ σε δύο διαφορετικές φάσεις: ως άνθρωπο του στενού κύκλου του Χίτλερ και ως μεταπολεμικό πρόσωπο που ξαναέγραψε τον εαυτό του για να γίνει αποδεκτό.

Ιδιαίτερη θέση στο βιβλίο έχει η σχέση του Σπέερ με τον Χίτλερ, την οποία ο Ορενγκό προσεγγίζει ως σχέση φιλοδοξίας, αμοιβαίας ανάγκης και ψυχολογικής εξάρτησης. Από εκεί ξεκινά και ο τίτλος You Are the Führer’s Unrequited Love, μια φράση που, όπως σημειώνει η κριτική, λειτουργεί λιγότερο ως κυριολεξία και περισσότερο ως ένδειξη της ιδιαίτερης έντασης που χαρακτήριζε αυτή τη σχέση.

Το βιβλίο όμως δεν μένει μόνο στο ιστορικό πρόσωπο. Εκεί που αποκτά και σύγχρονο βάρος είναι στον τρόπο με τον οποίο συνδέει την υπόθεση Σπέερ με μια ευρύτερη κουλτούρα δημόσιας αυτοσκηνοθεσίας. Ο Guardian σημειώνει ότι ο Ορενγκό βλέπει στη διαδρομή του Σπέερ μια πρώιμη εκδοχή του κόσμου της μετα-αλήθειας: ενός κόσμου όπου η εικόνα, η αφήγηση και η επιδέξια διαχείριση της ενοχής μπορούν να θολώσουν τα όρια ανάμεσα στο γεγονός και την κατασκευή του.

Γι’ αυτό και το βιβλίο ξεπερνά τα όρια μιας ακόμη έκδοσης για τον ναζισμό ή τον Χίτλερ. Διαβάζει τον Σπέερ ως μια από τις πρώτες μεγάλες φιγούρες της σύγχρονης δημόσιας εξαπάτησης, έναν άνθρωπο που δεν επιχείρησε μόνο να σωθεί ιστορικά, αλλά και να ελέγξει τον τρόπο με τον οποίο θα τον θυμούνται.

Πολιτισμός
0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το σώμα πριν από το φόρεμα: Πέντε καλλιτέχνιδες απαντούν στο θέμα του φετινού Met Gala

Πολιτισμός / Το σώμα πριν από το φόρεμα: Πέντε καλλιτέχνιδες απαντούν στο θέμα του φετινού Met Gala

Με αφορμή το Costume Art, τη νέα έκθεση του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης της Νέας Υόρκης που συνδέεται με το φετινό Met Gala, η Vogue παρουσίασε πέντε έργα σύγχρονων γυναικών καλλιτεχνών που κοιτούν το σώμα πέρα από τη μόδα: ως εικόνα, γλυπτό, μνήμη, μητρότητα και μεταμόρφωση.
THE LIFO TEAM
Ο Θουρμπαράν στη National Gallery: Ο ζωγράφος που έκανε την ύλη να πιστεύει

Πολιτισμός / Ο Θουρμπαράν στη National Gallery: Ο ζωγράφος που έκανε την ύλη να πιστεύει

Με αφορμή τη μεγάλη έκθεση της National Gallery στο Λονδίνο, ο Φρανθίσκο ντε Θουρμπαράν επιστρέφει όχι απλώς ως ζωγράφος αγίων και μαρτυρίων, αλλά ως ο καλλιτέχνης που έκανε το φως, το ύφασμα, το νερό και ένα δεμένο αρνί να κουβαλούν το βάρος της πίστης, της σιωπής και του σώματος.
THE LIFO TEAM
Το αρχαιότερο αγγλικό ποίημα βρέθηκε ξεχασμένο σε βιβλιοθήκη της Ρώμης

Πολιτισμός / Το αρχαιότερο αγγλικό ποίημα βρέθηκε ξεχασμένο σε βιβλιοθήκη της Ρώμης

Μελετητές του Trinity College Dublin εντόπισαν στην Εθνική Κεντρική Βιβλιοθήκη της Ρώμης ένα άγνωστο χειρόγραφο του Caedmon's Hymn, του ποιήματος του 7ου αιώνα που θεωρείται το αρχαιότερο σωζόμενο ποίημα στην αγγλική γλώσσα.
THE LIFO TEAM
Η Billie Eilish και ο James Cameron φέρνουν την περιοδεία Hit Me Hard and Soft σε 3D στις αίθουσες

Πολιτισμός / Η Μπίλι Άιλις και ο Τζέιμς Κάμερον μεταφέρουν την περιοδεία «Hit Me Hard and Soft» σε 3D στις κινηματογραφικές αίθουσες

Η Μπίλι Άιλις συνεργάζεται με τον Τζέιμς Κάμερον για το Billie Eilish: Hit Me Hard and Soft - The Tour (Live in 3D), μια κινηματογραφική μεταφορά της περιοδείας της που συνδυάζει συναυλιακό υλικό, στιγμές από τα παρασκήνια και την εμπειρία του 3D.
THE LIFO TEAM
ΚΑΒΑΦΗΣ ΓΛΥΠΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΩΝΑΣΗ ΑΘΗΝΑ

Πολιτισμός / Το Ίδρυμα Ωνάση παρέδωσε στον Δήμο Αθηναίων γλυπτό με τον Κ.Π. Καβάφη

Η πρόταση του γλύπτη Πραξιτέλη Τζανουλίνου αποτυπώνει τον Καβάφη καθιστό - Πρόκειται για ένα γλυπτό σε φυσικό μέγεθος, από χαλκό με πατίνα υψηλής αντοχής για εξωτερικό χώρο, που επιτρέπει στον επισκέπτη να καθίσει δίπλα στον ποιητή
THE LIFO TEAM
Η queer κωμωδία που παίρνει τον πανικό για τις τρανς τουαλέτες και τον γυρίζει ανάποδα

Πολιτισμός / “She’s the He”: Η queer κωμωδία που παίρνει τον πανικό για τις τρανς τουαλέτες και τον γυρίζει ανάποδα

Το She’s the He μετατρέπει το ηθικό πανικό για τις τρανς τουαλέτες σε κωμωδία για τη φιλία, το coming out και τη χαρά της τρανς ορατότητας, έπειτα από μια δύσκολη διαδρομή προς τις αίθουσες σε μια ολοένα πιο εχθρική πολιτική συγκυρία στις ΗΠΑ.
THE LIFO TEAM
Ο Διάβολος Φοράει Prada 2 γύρισε στο Runway και οι πρώτες αντιδράσεις είναι απρόσμενα θετικές

Πολιτισμός / Ο Διάβολος Φοράει Prada 2 επέστρεψε και οι πρώτες αντιδράσεις είναι απρόσμενα θετικές

Λίγο πριν από την έξοδο της ταινίας στις αίθουσες, οι πρώτες αντιδράσεις για το The Devil Wears Prada 2 μιλούν για ένα σίκουελ που επιστρέφει στη Μιράντα, την Άντι, την Έμιλι και τον κόσμο του Runway, αλλά με το βλέμμα στη σημερινή κρίση των μίντια.
THE LIFO TEAM
Δαίμονες, άγγελοι και αποκαλύψεις: Ο William Blake φτάνει για πρώτη φορά στην Ιρλανδία

Πολιτισμός / Δαίμονες, άγγελοι και αποκαλύψεις: Ο William Blake φτάνει για πρώτη φορά στην Ιρλανδία

Η έκθεση "William Blake: The Age of Romantic Fantasy" στη National Gallery of Ireland παρουσιάζει περισσότερα από 100 έργα του Blake και των συγχρόνων του, φέρνοντας στο Δουβλίνο έναν κόσμο ρομαντικής φαντασίας, γοτθικού τρόμου, πολιτικής αναταραχής και πνευματικής έντασης
THE LIFO TEAM