Το υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καβάλας, προχωρά σε εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης της Βασιλικής Α’ και του βαπτιστηρίου στους Φιλίππους, με στόχο τη συνολική αναβάθμιση ενός εκ των σημαντικότερων αρχαιολογικών χώρων της χώρας, που περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Το έργο εντάσσεται στη δεύτερη φάση προστασίας και ανάδειξης του χώρου, με προϋπολογισμό 1,8 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτούμενο από το ΠΕΠ Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης μέσω ΕΣΠΑ 2021 - 2027. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη και το έργο πυροπροστασίας και πυρόσβεσης, προϋπολογισμού 2,5 εκατ. ευρώ, που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η Βασιλική Α’ και το βαπτιστήριο στους Φιλίππους: Μνημεία με ιστορία και ανάγκη συντήρησης
Το συγκρότημα της Βασιλικής Α’ καταλαμβάνει περίπου 6.800 τ.μ. και χρονολογείται γύρω στο 500 μ.Χ. Ο ναός καταστράφηκε κατά τον 7ο ή 8ο αιώνα, ενώ βρίσκεται δίπλα σε ρωμαϊκά ιερά λαξευμένα στον βράχο ή παλαιά λατομεία.
Η Βασιλική περιλαμβάνει τον κυρίως ναό, αίθριο, περίστυλη αυλή με μνημειακές κλίμακες και προκτίσματα, μεταξύ των οποίων και το βαπτιστήριο με τον προθάλαμό του και παρεκκλήσι. Το βαπτιστήριο, αυτόνομο κτίσμα προσκολλημένο στον βόρειο τοίχο του ναού, αποτελεί σημαντικό στοιχείο της χριστιανικής αρχιτεκτονικής της εποχής.
Οι επεμβάσεις επικεντρώνονται στις τοιχοποιίες και τα δάπεδα του κυρίως ναού, του νάρθηκα και της ανατολικής στοάς. Ορισμένα αρχιτεκτονικά μέλη και τοιχοποιίες διατηρούνται σε καλή κατάσταση, ενώ άλλα — κυρίως τμήματα του διακόσμου — έχουν υποστεί σοβαρές φθορές και η προηγούμενη συντήρησή τους κρίνεται ανεπαρκής.
Η κατάσταση του βαπτιστηρίου θεωρείται σχετικά ικανοποιητική, αν και επηρεάζεται από φθορές λόγω φυσικής διάβρωσης, ανθρώπινης παρέμβασης και περιβαλλοντικών παραγόντων.
Βασιλική Α’ και το βαπτιστήριο στους Φιλίππους: Στόχοι και μέθοδοι του έργου
Η παρέμβαση στοχεύει:
- στη συντήρηση και προστασία του μνημείου,
- στη λειτουργική του απόδοση στους επισκέπτες,
- και στη μορφολογική και δομική αποκατάστασή του, κυρίως σε επίπεδο κάτοψης, ώστε να καταστεί ευανάγνωστη η γεωμετρία του.
Οι εργασίες βασίζονται στις αρχές του σεβασμού στο φυσικό ανάγλυφο, της επαναχρησιμοποίησης αρχαίου δομικού υλικού, της διακριτικής ενσωμάτωσης νέων στοιχείων και της χρήσης σύγχρονων υλικών με εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Όπου απαιτείται, προβλέπεται και η αναστήλωση τμημάτων που έχουν χαθεί.
Λίνα Μενδώνη: «Η Βασιλική Α’ είναι το σημαντικότερο μνημείο των Φιλίππων»
Όπως δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη: «Ο αρχαιολογικός χώρος των Φιλίππων περιλαμβάνει μνημεία μεγάλης αρχαιολογικής και πολιτιστικής αξίας. Ολοκληρώσαμε πρόσφατα την αποκατάσταση της Βασιλικής Β’, έργο προϋπολογισμού 754.000 ευρώ, και συνεχίζουμε με τη Βασιλική Α’, την οποία θεωρούμε τον σημαντικότερο επισκοπικό ναό της περιοχής και ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία του χώρου».
Η ίδια υπογράμμισε την ενότητα των επεμβάσεων στον χώρο, με στόχο τη λειτουργική και αισθητική του αναβάθμιση, τη θωράκισή του έναντι φυσικών καταστροφών και τη δημιουργία σύγχρονων υποδομών περιήγησης και ασφάλειας για επισκέπτες και εργαζομένους.
Με την κατάργηση του τμήματος της εθνικής οδού που διερχόταν από τον αρχαιολογικό χώρο, ενοποιείται πλέον η αρχαία Εγνατία οδός με την οδό μεταξύ του forum και της Βασιλικής Α’, δίνοντας νέα πνοή στη μουσειολογική αφήγηση του χώρου.
