Για τους Inez & Vinoodh, μια φωτογραφία δεν είναι απλώς μια ωραία εικόνα. Είναι, όπως λένε οι ίδιοι, μια πράξη αγάπης. Αυτόν ακριβώς τον άξονα ακολουθεί και η μεγάλη αναδρομική έκθεση Can Love Be a Photograph: 40 Years of Inez & Vinoodh, που ανοίγει στις 21 Μαρτίου στο Kunstmuseum Den Haag και χαρτογραφεί τέσσερις δεκαετίες από το έργο του πιο εμβληματικού ίσως φωτογραφικού διδύμου της μόδας και του σύγχρονου πορτρέτου.
Υπάρχουν φωτογράφοι που καταγράφουν την εποχή τους και άλλοι που τη διαμορφώνουν. Οι Inez van Lamsweerde και Vinoodh Matadin ανήκουν καθαρά στη δεύτερη κατηγορία. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 έως σήμερα, δημιούργησαν μια οπτική γλώσσα που ένωσε τη μόδα με την τέχνη, τη σαγήνη με το αλλόκοτο, το στιλιζάρισμα με μια σχεδόν υπνωτική αίσθηση ψυχικής έκθεσης. Το Kunstmuseum Den Haag παρουσιάζει αυτή τη διαδρομή σε 18 αίθουσες, μέσα από μια μεγάλη αναδρομή που δεν διαβάζει το έργο τους απλώς ως φωτογραφία μόδας, αλλά ως έναν ολόκληρο τρόπο να κοιτάς τον κόσμο.
Η έκθεση ξεδιπλώνει γνωστές εικόνες και λιγότερο αναμενόμενες συνδέσεις: από τις πρώτες τους δουλειές για το The Face και τις καμπάνιες που σημάδεψαν τη δεκαετία του 1990 και των 00s, μέχρι τα πορτρέτα διασημοτήτων που απέκτησαν σχεδόν μυθική θέση στην ποπ κουλτούρα. Το μουσείο σημειώνει ότι στο έργο τους η ομορφιά δεν είναι ποτέ αθώα και η πραγματικότητα δεν είναι ποτέ εντελώς σταθερή. Ο θεατής καλείται διαρκώς να ξανακοιτάξει: τι είναι αληθινό, τι είναι σκηνοθετημένο, τι είναι τρυφερό και τι ελαφρώς ανησυχητικό.
Στη συνέντευξή τους στους Financial Times, η Inez van Lamsweerde λέει ότι το να παίρνεις μια φωτογραφία είναι «an act of love», μια πράξη προσοχής και πραγματικού βλέμματος προς τον άλλον. Αυτή η ιδέα είναι ίσως το πιο δυνατό κλειδί για να διαβάσει κανείς τη δουλειά τους. Ακόμη κι όταν οι εικόνες τους είναι ψηφιακά επεξεργασμένες, υπερβολικές ή σχεδόν σουρεαλιστικές, δεν μοιάζουν ψυχρές. Αντίθετα, δίνουν την αίσθηση μιας έντονης, σχεδόν ερωτικής συγκέντρωσης πάνω στο πρόσωπο, στο σώμα, στο βλέμμα.
Ισως γι’ αυτό οι Inez & Vinoodh παραμένουν τόσο επιδραστικοί. Δεν άλλαξαν μόνο τη μόδα. Αλλαξαν και τον τρόπο με τον οποίο η εικόνα μπορεί να είναι ταυτόχρονα κατασκευή, φαντασίωση, intimacy και performance. Η έκθεση στη Χάγη δεν λειτουργεί μόνο ως επετειακή αναδρομή στα 40 χρόνια της κοινής τους πορείας. Λειτουργεί και ως υπενθύμιση ότι η πιο ισχυρή φωτογραφία δεν είναι πάντα εκείνη που δείχνει την αλήθεια, αλλά εκείνη που καταφέρνει να επινοήσει μια άλλη πραγματικότητα και να σε κάνει να τη νιώσεις αληθινή.
