Εκτός από τις κατοικημένες περιοχές της Χαβάης, η πρόσφατη έκρηξη του ηφαιστείου Κιλαουέα στις 3 Μαΐου και η αδιάκοπη εξάπλωση της λάβας μέχρι σήμερα, έχει καταστρέψει μερικά μοναδικά οικοσυστήματα του νησιού και περιοχές ανεπανάληπτης φυσικής ομορφιάς.
Οι (τέως) μόνιμοι κάτοικοι της Πούνα, ήταν οι πρώτοι που αντίκρισαν την καταστροφή, παρακολουθώντας ανήμποροι από τις αυλές τους, ενώ η λάβα κατέκαιγε τα δάση γύρω από τα σπίτια τους.
Ακόμα και χιλιάδες μέτρα μακριά από τα ρήγματα που άνοιξαν στο νησί, το διοξείδιο του θείου που απελευθερώθηκε στην ατμόσφαιρα μάρανε τα καρποφόρα δέντρα και τα λουλούδια.
Καθώς οι μέρες κυλούσαν, τα ρήγματα μεγάλωναν επιμηκύνοντας την ακτίνα της καταστροφής.
Ο Πάτρικ Χαρτ, καθηγητής βιολογίας στο πανεπιστήμιο της Χαβάης εξηγεί πως ολόκληρα δάση έχουν πλέον εξαφανιστεί κάτω από το ερημικό, ηφαιστειακό τερέν ύψους 10 μέτρων.
Όταν οι λίμνες βράζουν και εξατμίζονται
Στις 2 Ιουνίου, η λάβα ξεχύθηκε στην λίμνη Green Lake, ηλικίας 400 ετών η οποία εξατμίστηκε μέσα σε μόλις δύο ώρες, οδηγώντας στο θάνατο τα ψάρια και τα υπόλοιπα υδρόβια πλάσματα που ζούσαν σε αυτή.
Λίγες ημέρες αργότερα, ποταμοί λάβας έφταναν στο Καπόχο Μπέι, καταστρέφοντας όχι μόνο εκατοντάδες σπίτια αλλά και κοραλλιογενείς σχηματισμούς, που φιλοξενούσαν την θαλάσσια πανίδα.
«Το Καπόχο Μπέι ήταν μία από τις ελάχιστες περιοχές με εύκολη πρόσβαση στο νερό. Ήταν πολύ σημαντικό για εμάς τους επιστήμονες», λέει ο Στίβεν Κόλμπερτ, καθηγητής θαλάσσιων ερευνών, στο πανεπιστήμιο της Χαβάης.
Όταν η λάβα έφτασε στον ωκεανό, χιλιάδες υδρόβια πλάσματα βρήκαν τον θάνατο εξαιτίας της απότομης ανόδου της θερμοκρασίας του νερού.
«Αυτά τα ζώα δεν είχαν καμία ελπίδα», λέει ο Κόλμπερτ που προειδοποιεί πως όσο η έντονη δραστηριότητα του ηφαιστείου συνεχίζεται τα νερά δεν πρόκειται να καθαρίσουν.
«Παλιά, μπορούσε κανείς να δει μέσα στα τιρκουάζ νερά ακόμα και σε 20 μέτρα απόσταση, τώρα, είναι παντού στάχτη, λάσπη και ηφαιστειακό γυαλί».
Χωρίς διαύγεια, το φως που φτάνει στα φύκια δεν είναι αρκετό για να μεγαλώσουν, διαταράσσοντας περαιτέρω την υποθαλάσσια τροφική αλυσίδα.
«Δεν υπήρχε μέρος σαν το Καπόχο σε όλη τη Χαβάη», λέει ο Τζον Μπερνς που μελετούσε τα κοράλλια της περιοχής την τελευταία δεκαετία. «Ολόκληρος ο βιότοπος έχει τώρα καταστραφεί».
Η λάβα συνεχίζει μέχρι σήμερα να αναδιαμορφώνει το φυσικό περιβάλλον στο νησί.
«Από την ανθρώπινη σκοπιά, αυτό που συμβαίνει στο νησί είναι τραγικό», εξηγεί ο ηφαιστειολόγος Ντέιβιντ Ντάμπι, του ινστιτούτου Γεωλογικών Ερευνών των ΗΠΑ. «Όμως έτσι λειτουργεί ο πλανήτης. Δημιουργεί καινούργια γη και αλλάζει το τοπίο».
Τα τροπικά δάση της Πούνα ήταν το φυσικό περιβάλλον των πουλιών και των εντόμων που ζούσαν εκεί πριν την καταστροφή, θυμάται ο Χαρτ.
Τα γεράκια της Χαβάης πετούσαν στον ουρανό και οι πεταλούδες, οι γρύλοι και οι λιβελούλες είχαν για «σπίτι» τους το δάσος.
Όπως εξηγεί ο Χαρτ, θα χρειαστούν τουλάχιστον 100 χρόνια για να «ξυπνήσει» η χλωρίδα πάνω στο νέο ηφαιστειακό έδαφος. Πρώτα με λειχήνες, ύστερα με τοπικές φτέρες και αργότερα με τα δέντρα Ohia.
Ίσως σε 150 χρόνια να υπάρχει και πάλι δάσος πάνω από τη λάβα που σάρωσε το προηγούμενο, λέει ο Χαρτ, επισημαίνοντας πως αυτό έχει συμβεί αρκετές φορές στο παρελθόν στη Χαβάη.
«Είναι συνταρακτικό να είσαι μάρτυρας μιας τέτοιας αλλαγής», σχολιάζει ο Ράιαν Πέροϊ, ηφαιστειολόγος του πανεπιστημίου της Χαβάης. «Όμως από γεωλογική άποψη δεν είναι απρόσμενο. Έτσι σχηματίστηκε η Πούνα στο παρελθόν».
Με πληροφορίες από Guardian
σχόλια