Ο Fe Avila άργησε να πιάσει κάμερα· όταν άρχισε να φωτογραφίζει, είχε ήδη περάσει τα 35, εργαζόταν στη διαφήμιση και σπούδαζε ιστορία της τέχνης. Στην αρχή φωτογράφιζε τον σύντροφό του και φίλους. Πολύ γρήγορα, όμως, η φωτογραφία έγινε κάτι περισσότερο από εργαλείο καταγραφής: έγινε ένας τρόπος να κοιτάξει το σώμα αλλιώς, έξω από την πειθαρχία, έξω από τη ντροπή, έξω από όσα είχε μάθει για την αρρενωπότητα.
Στο έργο που παρουσιάζεται φέτος στη φετινή Carnegie International στο Πίτσμπεργκ, ο Fe Avila δημιουργεί έναν κόσμο από γυμνά σώματα, φύση, επιθυμία, διαμαρτυρία και τρυφερότητα. Τα σώματα στις φωτογραφίες δεν μοιάζουν να ζητούν άδεια. Δοκιμάζουν στάσεις, αγγίγματα, ρόλους και τρόπους ύπαρξης που δεν χωρούν εύκολα σε μια συνηθισμένη εικόνα του ανδρισμού.
Στην πρώτη σειρά, Docile Male, από το 2017, γυμνοί άνδρες εμφανίζονται πάνω σε βράχια, κορμούς δέντρων και άμμο. Δεν στέκονται επιθετικά απέναντι στον φακό. Λυγίζουν, ακουμπούν στη γη, κρύβουν τα πρόσωπά τους πίσω από φυτά, σκιές ή μέλη του σώματος. Η ανδρική μορφή μοιάζει να χάνει για λίγο την υποχρέωση να είναι σκληρή, κυρίαρχη, αδιαπέραστη.
Για τον Avila, η αρρενωπότητα υπήρξε από νωρίς δύσκολο πεδίο. Μεγάλωσε στο Σάο Πάολο της δεκαετίας του ’80, σε μια συντηρητική κοινωνία που έβγαινε από τη στρατιωτική δικτατορία και όπου τα πρότυπα του ανδρισμού παρέμεναν άκαμπτα. Η έλξη προς τους άνδρες έγινε προσωπική σύγκρουση, μέσα σε έναν κόσμο που ζητούσε πειθαρχία, σκληρότητα και σιωπή.
Οι φωτογραφίες μοιάζουν να απαντούν σε αυτή τη σύγκρουση χωρίς να την εξηγούν υπερβολικά. Γιατί οι άνδρες μαθαίνουν να φοβούνται την επιθυμία τους; Γιατί η αρρενωπότητα ζητά τόσο συχνά να ελέγχει το σώμα; Στις εικόνες του Avila, η επιθυμία δεν είναι απειλή. Είναι επιστροφή: στη φύση, στο άγγιγμα, στο παιχνίδι, στο βλέμμα, σε μια ελευθερία που δεν χρειάζεται να απολογηθεί.
Μετά το 2017, ο Avila άρχισε να φωτογραφίζει και την πολιτική ζωή της Βραζιλίας: διαδηλώσεις, πορείες, συγκρούσεις με την αστυνομία, τρανς και ιθαγενείς ακτιβιστές, αλλά και στιγμές χαράς στο καρναβάλι, στο Pride και στα υπόγεια πάρτι. Στο έργο του, το σώμα δεν είναι μόνο ιδιωτικό. Είναι και δημόσιο. Είναι το σημείο όπου η επιθυμία, η βία, η κοινότητα και η αντίσταση συναντιούνται.
Στην Carnegie International, η δουλειά του αποκτά μια πιο ανοιχτή μορφή. Οι εικόνες μοιάζουν με αρχείο σωμάτων που αρνούνται να μείνουν ακίνητα: γυμνά σώματα στη φύση, εραστές που φιλιούνται, άνθρωποι που χορεύουν στη βροχή, θρησκευτικές τελετές, αστικά τοπία, στιγμές τρυφερότητας και έντασης.
Υπάρχει σε αυτό το έργο κάτι ουτοπικό, αλλά όχι αφελές. Ο Fe Avila δεν φωτογραφίζει έναν κόσμο χωρίς βία ή ιστορία. Φωτογραφίζει μικρές στιγμές όπου το σώμα ξεφεύγει από τους κανόνες που του έχουν επιβληθεί. Στιγμές όπου η επιθυμία γίνεται τρόπος να υπάρξεις πιο ελεύθερα, έστω και για λίγο.
Και ίσως αυτός να είναι ο λόγος που οι εικόνες μοιάζουν τόσο ήσυχες και τόσο επικίνδυνες ταυτόχρονα.
Με στοιχεία από Aperture
