Μία από τις πιο κοινότυπες «συμβουλές» για όσους δεν βρίσκονται στα λεγόμενα «καλύτερά τους», είναι η γυμναστική, καθώς έχει προκύψει από έρευνες πως η άσκηση βελτιώνει τη διάθεση και ελαττώνει το άγχος.
Μάλιστα, νεότερες και μεγάλες αναλύσεις γύρω από τα οφέλη της γυμναστικής, υποστηρίζουν ότι η άσκηση μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική με την ψυχοθεραπεία ή τη λήψη αντικαταθλιπτικών.
Χαρακτηριστικά, η πρώτη, που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο από ερευνητές σε Βρετανία και Ιρλανδία, ήταν μια ανασκόπηση τύπου Cochrane, δηλαδή μια εκτεταμένη μετα-ανάλυση. Εν προκειμένω, συνδύασε τα αποτελέσματα από 69 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές που εξέταζαν την επίδραση της άσκησης στην κατάθλιψη.
Η δεύτερη, που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο στο British Journal of Sports Medicine, πήγε το ζήτημα ένα βήμα παραπέρα: συγκέντρωσε δεδομένα από περισσότερες από 1.000 μελέτες με σχεδόν 80.000 συμμετέχοντες. Και οι δύο κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα, ότι η άσκηση μειώνει τα συμπτώματα της κατάθλιψης και του άγχους σε βαθμό παρόμοιο με τις καθιερωμένες θεραπείες.
Study after study has found that exercise boosts mood and reduces anxiety. Two large analyses published earlier this year go further https://t.co/OywECIEkd6
— The Economist (@TheEconomist) April 26, 2026
Οι επιφυλάξεις των ειδικών για τη γυμναστική, τα αντικαταθλιπτικά και το άγχος
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι ειδικοί τονίζουν ότι υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί. Όπως αναφέρει ο The Economist, οι μετα-αναλύσεις εξαρτώνται από την ποιότητα των μελετών που περιλαμβάνουν, ενώ στις μελέτες άσκησης παρατηρείται συχνά μεροληψία.
Ένα βασικό πρόβλημα είναι ότι οι συμμετέχοντες γνωρίζουν αν ασκούνται ή όχι. Δηλαδή, δεν υπάρχει «τυφλή» διαδικασία, όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, σε φαρμακευτικές δοκιμές. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούν οι ίδιοι τη διάθεσή τους.
Για τον λόγο αυτό, η ανασκόπηση Cochrane έκρινε ότι οι μελέτες που συμπεριλήφθηκαν είχαν «υψηλό κίνδυνο μεροληψίας».
Επιπλέον, η δεύτερη ανάλυση δεν συνέκρινε άμεσα την άσκηση με άλλες θεραπείες. Αντίθετα, βασίστηκε σε σύγκριση αποτελεσμάτων από διαφορετικές μελέτες, κάτι που καθιστά πιο δύσκολες τις ασφαλείς εκτιμήσεις. Όπως επισημαίνει ο νευροεπιστήμονας, Τζόναθαν Ρόιζερ από το University College London, «δεν πρόκειται για απολύτως δίκαιη σύγκριση».
Some big studies say yes. Many experts have reservations https://t.co/35D5IKHxUl
— The Economist (@TheEconomist) April 24, 2026
Γυμναστική: Τα οφέλη
Παρά τις επιφυλάξεις, η επιστημονική κοινότητα συμφωνεί ότι η άσκηση έχει θετική επίδραση στην ψυχική υγεία. Αερόβιες δραστηριότητες, όπως το περπάτημα, το τρέξιμο ή το ποδήλατο, φαίνεται να προσφέρουν τα πιο σταθερά οφέλη, ενώ στην περίπτωση της κατάθλιψης η ομαδική ή καθοδηγούμενη άσκηση αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική από την ατομική.
Τα οφέλη δεν εμφανίζονται άμεσα, αλλά χτίζονται σταδιακά και γίνονται πιο εμφανή μετά από μερικούς μήνες. Όσον αφορά το άγχος, οι πιο ήπιες μορφές άσκησης φαίνεται να αποδίδουν καλύτερα.
Παράλληλα, οι ειδικοί δεν έχουν καταλήξει πλήρως στο γιατί η άσκηση λειτουργεί τόσο ευεργετικά. Η δημοφιλής θεωρία που συνδέει τη βελτίωση της διάθεσης με τις ενδορφίνες δεν έχει ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση. Νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι σημαντικό ρόλο μπορεί να παίζουν οι ενδοκανναβινοειδείς ουσίες, χημικές ενώσεις που παράγει το σώμα και ενεργοποιούν τους ίδιους υποδοχείς με την κάνναβη.
Ταυτόχρονα, η άσκηση φαίνεται να μειώνει τη φλεγμονή, να ενισχύει την πλαστικότητα του εγκεφάλου και να αυξάνει τη μετάδοση της ντοπαμίνης, η οποία σχετίζεται με το κίνητρο και την ανταμοιβή.
Τα οφέλη, ωστόσο, δεν είναι μόνο βιολογικά. Η άσκηση μπορεί να προσφέρει αίσθηση επίτευξης και ελέγχου, καθώς και σταδιακή ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, παράγοντες που συνδέονται άμεσα με τη βελτίωση της διάθεσης.
Με πληροφορίες από Economist
