Αν και ζύγιζε λιγότερο από ενάμιση κιλό, ο αντίκτυπος του Magawa στην Καμπότζη ήταν τεράστιος, σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post.
Ο αφρικανικός γιγαντιαίος αρουραίος εντόπισε περισσότερες από 100 νάρκες κατά τη διάρκεια της πενταετούς του «καριέρας», σώζοντας αμέτρητες ζωές. Μάλιστα, για να τιμηθεί η προσφορά του, αποκαλύφθηκε την Παρασκευή ένα άγαλμα ύψους περίπου δύο μέτρων στην Καμπότζη, όπου επιχειρούσε για χρόνια σε επικίνδυνες αποστολές. Ο Magawa πέθανε το 2022, όμως η κληρονομιά του παραμένει «ανεξίτηλη».
«Ο Magawa ήταν ένας από τους καλύτερους αρουραίους που είχαμε ποτέ», δήλωσε ο Michael Raine, υπεύθυνος προγράμματος στην Καμπότζη για την Apopo, τη βελγική μη κερδοσκοπική οργάνωση που εκπαιδεύει ζώα για τον εντοπισμό ναρκών. «Ήταν ήρεμος και συγκεντρωμένος… ευγενικός και φιλικός με τους εκπαιδευτές του. Είχε τον ιδανικό χαρακτήρα».
🇰🇭 Cambodia unveils statue for mine-sniffing hero rat
— AFP News Agency (@AFP) April 9, 2026
Cambodia unveils a statue of the landmine-hunting rat, Magawa, the only rat ever awarded the PDSA Gold Medal for animal bravery. pic.twitter.com/GqZrFCs3lz
Καμπότζη: Πώς εντόπιζε τις νάρκες ο Magawa
Γεννημένος το 2013 στην Τανζανία, στα κεντρικά της Apopo, ο Magawa εκπαιδεύτηκε ως «HeroRAT», αξιοποιώντας την εξαιρετικά ανεπτυγμένη όσφρησή του, για να εντοπίζει εκρηκτικές ύλες. Το 2016 μεταφέρθηκε στο Σιέμ Ριπ της Καμπότζης, όπου ξεκίνησε τη δράση του και γρήγορα ξεχώρισε.
Σύμφωνα με τον Raine, μπορούσε να ερευνήσει μια περιοχή μεγέθους γηπέδου τένις σε περίπου 20 λεπτά, μια διαδικασία που θα απαιτούσε ημέρες για έναν άνθρωπο.
Η εκπαίδευση των αρουραίων βασίζεται στη θετική ενίσχυση, δηλαδή στο να μαθαίνουν να αναγνωρίζουν χημικές ενώσεις εκρηκτικών, όπως το TNT, και όταν εντοπίζουν νάρκη, «ξύνουν» το έδαφος για να ειδοποιήσουν τον χειριστή τους. Ως ανταμοιβή, λαμβάνουν συνήθως φιστίκια ή μπανάνα.
Το μικρό τους βάρος αποτελεί καθοριστικό πλεονέκτημα, καθώς δεν ενεργοποιούν τις νάρκες, ενώ η όσφρησή τους είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη και η ευφυΐα τους υψηλή.
Magawa, a rat who sniffed out over 100 land mines and other explosives in Cambodia over a yearslong career, has died.
— The New York Times (@nytimes) January 11, 2022
The charity that awarded him with a gold medal for his lifesaving contributions noted that "his legacy will live on for decades to come." https://t.co/smtmeZvknF pic.twitter.com/8sT5VHocxO
Καμπότζη: Γιατί έχει στο έδαφός της τόσες νάρκες
Η Καμπότζη παραμένει μία από τις χώρες με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση ναρκών στον κόσμο, κυρίως λόγω της περιόδου των Ερυθρών Χμερ και της βιετναμικής κατοχής (1979 - 1989). Τα τελευταία 47 χρόνια, οι νάρκες έχουν προκαλέσει περίπου 18.800 θανάτους και 45.000 τραυματισμούς.
Η Apopo ξεκίνησε την εκπαίδευση αρουραίων για αποναρκοθέτηση το 2015, επιταχύνοντας σημαντικά τις επιχειρήσεις, αν και εκτιμάται ότι περίπου 6 εκατομμύρια νάρκες παραμένουν στη χώρα. Στόχος της Καμπότζης είναι να απαλλαγεί πλήρως από αυτές έως το 2030.
Η συμβολή του Magawa υπήρξε εντυπωσιακή, καθώς «καθάρισε» περισσότερα από 140.000 τετραγωνικά μέτρα, περίπου 26 γήπεδα ποδοσφαίρου, και εντόπισε δεκάδες νάρκες. Το 2020 έγινε ο πρώτος αρουραίος που τιμήθηκε με το Χρυσό Μετάλλιο της PDSA για ανδρεία και αφοσίωση στο καθήκον.
Μετά την «απόσυρσή» του το 2021, συνέχισε να βοηθά νεότερους αρουραίους, λειτουργώντας ως «μέντορας» στην εκπαίδευσή τους.
Το άγαλμά του, σκαλισμένο στο χέρι από τοπικούς τεχνίτες, αποκαλύφθηκε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης για τις Νάρκες, παρουσία αξιωματούχων, θυμάτων ναρκών και μαθητών.
«Αυτό που πέτυχε ο Magawa ήταν εξαιρετικό», είπε ο Raine. «Είναι ένας όμορφος τρόπος να τον θυμόμαστε, αλλά και να υπενθυμίζουμε ότι το πρόβλημα με τις νάρκες στην Καμπότζη παραμένει».
Τη σκυτάλη φαίνεται να παίρνει πλέον ο Ronin, ένας από τους νεότερους «HeroRATs» της Apopo, που κατέρριψε πρόσφατα ρεκόρ εντοπίζοντας 109 νάρκες σε τέσσερα χρόνια.
Με πληροφορίες από Washington Post
