Νέα μελέτη ρίχνει φως στον τρόπο με τον οποίο τα χταπόδια ζευγαρώνουν, αποκαλύπτοντας ότι το εξειδικευμένο πλοκάμι που χρησιμοποιούν τα αρσενικά λειτουργεί και ως αισθητήριο όργανο.
Τα αρσενικά χταπόδια χρησιμοποιούν ένα ειδικό πλοκάμι, το λεγόμενο hectocotylus, για να μεταφέρουν πακέτα σπέρματος στο θηλυκό. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν ήταν σαφές πώς το πλοκάμι εντοπίζει το θηλυκό ή το κατάλληλο σημείο στο σώμα του για τη γονιμοποίηση.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ διαπίστωσαν ότι το συγκεκριμένο πλοκάμι μπορεί να ανιχνεύει την ορμόνη προγεστερόνη, η οποία εκκρίνεται από τα θηλυκά. Όπως εξηγούν, πρόκειται για έναν μηχανισμό που επιτρέπει στο αρσενικό να εντοπίζει το θηλυκό και να ξεκινά τη διαδικασία ζευγαρώματος ακόμη και χωρίς οπτική επαφή.
Τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν με χταπόδια του είδους California two-spot, τα οποία τοποθετήθηκαν σε δεξαμενή χωρισμένη με αδιαφανές διαχωριστικό, με ανοίγματα αρκετά μεγάλα ώστε να περνούν τα πλοκάμια. Στο πείραμα, τα αρσενικά δεν περίμεναν να έρθουν σε άμεση επαφή με το θηλυκό. Αντίθετα, εισήγαγαν το εξειδικευμένο πλοκάμι μέσα από τα ανοίγματα, εντόπιζαν το σώμα του θηλυκού και ξεκινούσαν τη διαδικασία ζευγαρώματος.
Η ίδια συμπεριφορά καταγράφηκε επανειλημμένα, ακόμη και σε συνθήκες απόλυτου σκοταδιού, γεγονός που ενίσχυσε την υπόθεση ότι ο εντοπισμός δεν βασίζεται στην όραση. Αντίθετα, δεν παρατηρήθηκαν αντίστοιχες αντιδράσεις όταν στο πείραμα συμμετείχαν μόνο αρσενικά.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες απομόνωσαν ουσίες που παράγονται στο σώμα των θηλυκών και εντόπισαν την παρουσία προγεστερόνης τόσο στις ωοθήκες όσο και στο δέρμα. Σε περαιτέρω δοκιμές, διαπιστώθηκε ότι ακόμη και αποκομμένα πλοκάμια αντιδρούσαν στην παρουσία της συγκεκριμένης ορμόνης, ενώ δεν ανταποκρίνονταν σε άλλες παρόμοιες.
Όταν οι ερευνητές αντικατέστησαν το θηλυκό με σωλήνες που περιείχαν διαφορετικές ουσίες, τα αρσενικά επιχείρησαν να «ζευγαρώσουν» μόνο με εκείνον που περιείχε προγεστερόνη, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως βασικού χημικού σήματος.
Στην άκρη του πλοκαμιού εντοπίστηκαν υποδοχείς που φαίνεται να ανιχνεύουν την ορμόνη. Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι αυτοί οι υποδοχείς διαφέρουν σημαντικά από είδος σε είδος, κάτι που δείχνει ότι εξελίσσονται γρήγορα στα κεφαλόποδα. Αυτό, όπως εκτιμούν, μπορεί να επιτρέπει σε διαφορετικά είδη να ανταποκρίνονται σε διαφορετικά χημικά σήματα.
Ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Νίκολας Μπελόνο, σημείωσε ότι το εύρημα είναι συνεπές με τη μοναχική φύση των χταποδιών. «Σε αυτές τις σπάνιες συναντήσεις, το πλοκάμι πρέπει να μπορεί να εντοπίσει γρήγορα το θηλυκό και να ξεκινήσει τη διαδικασία ζευγαρώματος ή να αποσυρθεί», ανέφερε.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ανακάλυψη αυτή θα προσφέρει μία καλύτερη εικόνα για το πώς εξελίσσονται τα αισθητήρια συστήματα στη φύση και πώς συμβάλλουν τόσο στη διατήρηση των ειδών όσο και στην εμφάνιση νέων.
Με πληροφορίες από Guardian
