Nέα μελέτη δείχνει ότι το σιτάρι για ψωμί πιθανότατα εμφανίστηκε πριν από περίπου 8.000 χρόνια στον Νότιο Καύκασο, μέσα από μια φυσική διαδικασία υβριδισμού ανάμεσα σε ήδη εξημερωμένο σιτάρι και ένα άγριο είδος χόρτου.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), βασίζονται σε αρχαιολογική έρευνα του Εθνικού Μουσείου της Γεωργίας στους αρχαίους οικισμούς Gadachrili Gora και Shulaveris Gora, οι οποίοι χρονολογούνται στη Νεολιθική περίοδο.
Οι ανασκαφές έφεραν στο φως σημαντικά βοτανικά ευρήματα, όπως αποτυπώματα στάχυων σιταριού που είχαν διατηρηθεί σε αρχαία πλίνθια και φυτικά υπολείμματα που υποδηλώνουν πρώιμους γεωργικούς πειραματισμούς.
Οι τοποθεσίες αυτές ανήκουν στην πολιτισμική παράδοση Shulaveri–Shomutepe, που αναπτύχθηκε στον Νότιο Καύκασο - σε περιοχές της νοτιοανατολικής Γεωργίας, του δυτικού Αζερμπαϊτζάν και της βόρειας Αρμενίας - πριν από περίπου 8.000 έως 7.300 χρόνια.
Ο David Lordkipanidze, διευθυντής του Εθνικού Μουσείου της Γεωργίας, δήλωσε ότι η ανακάλυψη δείχνει πως οι Γεωργιανοί συγκαταλέγονται στους πρώτους γεωργούς.
«Εδώ έχουμε ίχνη σιταριού για ψωμί ηλικίας 8.000 ετών, ενώ πριν από μερικά χρόνια εντοπίσαμε επίσης ίχνη οινοποίησης αντίστοιχης ηλικίας. Μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι στη Γεωργία εντοπίστηκαν αποδείξεις για την παραγωγή ψωμιού και κρασιού που χρονολογούνται 8.000 χρόνια πίσω», ανέφερε.
Αρχαιολογικές και γενετικές μελέτες έχουν δείξει ότι η περιοχή φιλοξενούσε πρώιμες αγροτικές κοινότητες που καλλιεργούσαν μεγάλη ποικιλία φυτών.
Η παλαιοεθνοβοτανολόγος Nana Rusishvili, από το Εθνικό Μουσείο της Γεωργίας, μελετά εδώ και δεκαετίες τα ευρήματα από το Gadachrili Gora. Όπως επισημαίνει, τα δείγματα δείχνουν ότι το πρώιμο εξημερωμένο σιτάρι διασταυρώθηκε με ένα άγριο είδος χόρτου, γνωστό ως Aegilops tauschii.
«Αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να αποδείξουμε ότι στον γεωργιανό χώρο προέκυψε το σιτάρι για ψωμί και, ως αποτέλεσμα, η Γεωργία αποτελεί ένα από τα κέντρα εξημέρωσής του», δήλωσε.
Η ανακάλυψη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, αν ληφθεί υπόψη ότι η ίδια περιοχή θεωρείται και γενέτειρα του κρασιού.
Η αρχαιολόγος Melinda Zeder, από το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Smithsonian, σημείωσε ότι η μελέτη βοηθά να κατανοηθεί καλύτερα η διαδικασία εξημέρωσης των φυτών.
Όπως ανέφερε, οι πρώτοι αγρότες του Νότιου Καυκάσου βρίσκονταν σε επαφή με γειτονικές περιοχές, αποκτώντας γνώσεις που προσαρμόζονταν στις τοπικές κλιματικές και περιβαλλοντικές συνθήκες.
«Αυτό δείχνει ότι η "εφεύρεση" αυτού του σιταριού είναι αποτέλεσμα εφευρετικότητας και καινοτομίας των τοπικών πληθυσμών του Νότιου Καυκάσου, που αξιοποίησαν τις διαθέσιμες τεχνολογίες», ανέφερε.
Ο Καύκασος και η Γεωργία αποτελούν μέρος της λεγόμενης Εύφορης Ημισελήνου, μιας ζώνης εύφορης γης που εκτείνεται από την Άνω Αίγυπτο έως τη Μεσοποταμία (σημερινό Ιράκ, Κουβέιτ και βορειοανατολική Συρία). Συχνά αποκαλείται «Λίκνο του Πολιτισμού», καθώς θεωρείται ότι εκεί γεννήθηκαν η γεωργία και οι πρώτοι σύγχρονοι ανθρώπινοι πολιτισμοί.
Με πληροφορίες από euronews.com
