Νέα επιστημονική έρευνα αναδεικνύει «ισχυρό συσχετισμό» ανάμεσα στην έκθεση σε γεωργικά φυτοφάρμακα και τον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, θέτοντας εν πολλοίς τις επιπτώσεις της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης στην ανθρώπινη υγεία.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Health, πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή ερευνητών από το Ινστιτούτο Παστέρ, το Πανεπιστήμιο της Τουλούζης, το Εθνικό Ινστιτούτο Νεοπλασματικών Νοσημάτων του Περού και το Γαλλικό Ινστιτούτο Έρευνας για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.
Η έρευνα επικεντρώθηκε στο Περού, μια χώρα με έντονη αγροτική δραστηριότητα και μεγάλες περιβαλλοντικές και κοινωνικές ανισότητες. Τα δεδομένα δείχνουν ότι συγκεκριμένες ομάδες, ιδίως αγροτικές και αυτόχθονες κοινότητες, εκτίθενται σε πολλαπλά φυτοφάρμακα ταυτόχρονα.
Πώς συνδέεται η έκθεση με τον καρκίνο
Κατά μέσο όρο, οι πληθυσμοί αυτοί εκτίθενται σε έως και 12 διαφορετικές χημικές ουσίες σε υψηλές συγκεντρώσεις.
Οι επιστήμονες ανέλυσαν 31 φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται ευρέως στη γεωργία, τα οποία δεν έχουν ταξινομηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως «γνωστά φυτοφάρμακα», που ενδέχεται να προκαλούν καρκίνο στον άνθρωπο.
Στη συνέχεια, χαρτογράφησαν τη διασπορά τους στο περιβάλλον για την περίοδο 2014 - 2019 και συνέκριναν τα δεδομένα με περισσότερες από 150.000 διαγνώσεις καρκίνου (2007 - 2020).
Ως βασικό συμπέρασμα προέκυψε ότι στις περιοχές με υψηλή έκθεση σε φυτοφάρμακα, ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου ήταν κατά μέσο όρο 150% αυξημένος.
Καρκίνος: Τι συμβαίνει στον οργανισμό
Η μελέτη δείχνει ότι διαφορετικοί τύποι όγκων μπορεί να έχουν κοινές βιολογικές «ευπάθειες» που σχετίζονται με την έκθεση σε φυτοφάρμακα.
Το ήπαρ (συκώτι), βασικό όργανο στον μεταβολισμό τοξικών ουσιών, φαίνεται να παίζει κρίσιμο ρόλο. Μοριακές αναλύσεις έδειξαν ότι τα φυτοφάρμακα μπορούν να διαταράξουν βασικές κυτταρικές λειτουργίες και τη «ταυτότητα» των κυττάρων.
Αυτές οι αλλαγές εντοπίζονται πριν από την εμφάνιση καρκίνου, υποδηλώνοντας ότι οι επιπτώσεις είναι σταδιακές, σωρευτικές και συχνά «σιωπηλές».
Τα ευρήματα έρχονται να αμφισβητήσουν τις παραδοσιακές τοξικολογικές προσεγγίσεις, που εξετάζουν τις ουσίες μεμονωμένα. Οι ερευνητές τονίζουν ότι στην πραγματικότητα οι άνθρωποι εκτίθενται σε «κοκτέιλ» χημικών, γεγονός που απαιτεί νέα προσέγγιση στην αξιολόγηση κινδύνου.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως για παράδειγμα το Ελ Νίνιο, μπορούν να εντείνουν τη διασπορά των φυτοφαρμάκων και να αυξήσουν περαιτέρω την έκθεση.
Καταληκτικά, η ερευνητική ομάδα καλεί τις αρμόδιες αρχές να επανεξετάσουν τα μοντέλα πρόληψης και αξιολόγησης κινδύνου, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στις πραγματικές συνθήκες έκθεσης και στις κοινωνικές ανισότητες.
Με πληροφορίες από Nature Health
