Για μια στιγμή αυτή την εβδομάδα, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ίσως αναζητά μια έξοδο από τον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν. Δήλωσε ότι η σύγκρουση ήταν «πολύ ολοκληρωμένη», κάτι που καθησύχασε προσωρινά τις αγορές ενέργειας. Η τιμή του πετρελαίου έπεσε κάτω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, αφού προηγουμένως είχε φτάσει σχεδόν τα 120.
Ωστόσο, αργότερα την ίδια ημέρα, ο Τραμπ έστειλε αντιφατικά μηνύματα. Δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν θα «χαλαρώσουν μέχρι ο εχθρός να ηττηθεί ολοκληρωτικά και αποφασιστικά», προσθέτοντας: «Δεν έχουμε κερδίσει αρκετά».
Οι δηλώσεις του αναδεικνύουν μια επιπόλαιη στάση απέναντι σε έναν καταστροφικό πόλεμο. Από την αρχή της σύγκρουσης —της μεγαλύτερης στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες— ο Τραμπ εμφανίζεται άλλοτε θριαμβολογικός, άλλοτε επιθετικός και άλλοτε συγκεχυμένος.
Οι δηλώσεις του αναδεικνύουν μια επιπόλαιη στάση απέναντι σε έναν καταστροφικό πόλεμο. Από την αρχή της σύγκρουσης —της μεγαλύτερης στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες— ο Τραμπ εμφανίζεται άλλοτε θριαμβολογικός, άλλοτε επιθετικός και άλλοτε συγκεχυμένος.
Το βασικό ερώτημα παραμένει: πώς θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος; Ο Τραμπ δεν έχει παρουσιάσει σαφείς στόχους ή σχέδιο για την επόμενη ημέρα. Έχει μιλήσει κατά καιρούς για: καταστροφή του πυραυλικού και πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, αλλαγή καθεστώτος τύπου Βενεζουέλας, ακόμη και «άνευ όρων παράδοση». Παράλληλα, υποβάθμισε τη σύγκρουση αποκαλώντας την «μια μικρή εκδρομή», ενώ χαρακτήρισε την άνοδο των τιμών καυσίμων «ένα μικρό πρόβλημα».
Αν και οι ΗΠΑ και το Ισραήλ λένε ότι έχουν αποδυναμώσει σημαντικά τις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν και ότι σκοτώθηκαν κορυφαίοι αξιωματούχοι (συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Χαμενεΐ), το ιρανικό καθεστώς δεν έχει καταρρεύσει. Αντίθετα, συνεχίζει να εκτοξεύει πυραύλους και drones, πλήττει το Ισραήλ και συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο, διαταράσσει το εμπόριο και τις μεταφορές. Η ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ έχει σχεδόν παραλύσει και χώρες του Κόλπου μειώνουν την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι ηγέτες των χωρών του Κόλπου είχαν προειδοποιήσει τον Τραμπ να μην επιτεθεί στο Ιράν, φοβούμενοι μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση — κάτι που τώρα βιώνουν. Το ιρανικό καθεστώς δείχνει αποφασισμένο να επιβιώσει. Ως ένδειξη πρόκλησης, όρισε τον γιο του Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα, ως διάδοχο. Δεν υπάρχουν ενδείξεις άμεσης κατάρρευσης του καθεστώτος. Οι μαζικές διαδηλώσεις που είχαν γίνει νωρίτερα στη χώρα δεν επανεμφανίζονται, καθώς οι πολίτες φοβούνται για την ασφάλειά τους.
Αν το καθεστώς κατέρρεε, το πιθανότερο αποτέλεσμα θα ήταν ένα κατακερματισμένο και ασταθές κράτος, με σοβαρές συνέπειες για την περιοχή. Η συνέχιση του πολέμου μπορεί να προκαλέσει μια μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση με επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και πιθανές πολιτικές ζημιές για τους Ρεπουμπλικανούς στις επόμενες εκλογές. Αν όμως ο πόλεμος τελειώσει τώρα, το ιρανικό καθεστώς θα μπορεί να παρουσιάσει την επιβίωσή του ως νίκη.
Όποια πορεία κι αν επιλέξει ο Τραμπ, το τίμημα θα το πληρώσουν άλλοι.
Με στοιχεία από την FT
