Η σταδιακή αλλά επίμονη αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών, οδηγεί σε μια «σοκαριστική και βαθιά ανησυχητική» μείωση της θαλάσσιας ζωής, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.
Όπως διαπιστώνεται, ακόμη και μια αύξηση της θερμοκρασίας του βυθού κατά μόλις 0,1°C ανά δεκαετία, συνδέεται με μείωση των πληθυσμών ψαριών κατά 7,2%. Οι ερευνητές ανέλυσαν τις ετήσιες μεταβολές σε περίπου 33.000 πληθυσμούς θαλάσσιων οργανισμών στο βόρειο ημισφαίριο, την περίοδο 1993–2021.
Στόχος τους ήταν να απομονώσουν την επίδραση της μακροχρόνιας θέρμανσης του βυθού από βραχυπρόθεσμα φαινόμενα, όπως οι θαλάσσιοι καύσωνες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η απώλεια βιομάζας, λόγω της χρόνιας θέρμανσης, μπορεί να φτάσει ακόμη και το 19,8% μέσα σε έναν μόνο χρόνο.
«Με απλά λόγια, όσο πιο γρήγορα θερμαίνεται ο πυθμένας των ωκεανών, τόσο πιο γρήγορα χάνουμε ψάρια», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, θαλάσσιος οικολόγος Σαχάρ Τσαϊκίν από το Εθνικό Μουσείο Φυσικών Επιστημών της Ισπανίας.
Όπως σημειώνει, μια μείωση 7,2% για κάθε δέκατο του βαθμού ανά δεκαετία μπορεί να ακούγεται μικρή, όμως όταν συσσωρεύεται με την πάροδο του χρόνου και σε ολόκληρες θαλάσσιες λεκάνες, μεταφράζεται σε τεράστια απώλεια ζωής.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Ecology & Evolution, επισημαίνει επίσης ότι οι θαλάσσιοι καύσωνες μπορεί προσωρινά να δημιουργούν την ψευδαίσθηση ανάκαμψης σε ορισμένους πληθυσμούς. Για παράδειγμα, ένα θερμό κύμα στη Μεσόγειο μπορεί να μειώσει τους πληθυσμούς γαύρου που βρίσκονται στο θερμό άκρο της φυσικής τους εξάπλωσης, αλλά ταυτόχρονα να ενισχύσει τους αντίστοιχους πληθυσμούς στη Βόρεια Θάλασσα, όπου επικρατούν ψυχρότερες συνθήκες. Ωστόσο, αυτές οι πρόσκαιρες αυξήσεις δεν αναιρούν τη συνολική, μακροπρόθεσμη μείωση που προκαλεί η κλιματική αλλαγή. Επιστήμονες που δεν συμμετείχαν στην έρευνα επισημαίνουν ότι τα ευρήματα έχουν σημαντικές επιπτώσεις για τη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων.
Όπως τονίζεται, η γενική θέρμανση μειώνει τη βιομάζα των ψαριών, ενώ οι προσωρινές αυξήσεις λόγω καυσώνων μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένα συμπεράσματα κατά τη λήψη αποφάσεων.
Παράλληλα, ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η υπεραλίευση παραμένει βασικός παράγοντας μείωσης των ιχθυαποθεμάτων παγκοσμίως. Σύμφωνα με τη Διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, το ποσοστό των υπεραλιευμένων αποθεμάτων συνεχίζει να αυξάνεται.
Σήμερα, η πρόκληση είναι διπλή: η ήδη επιβαρυμένη κατάσταση από την υπεραλίευση επιδεινώνεται περαιτέρω από τη θέρμανση και τη μείωση του οξυγόνου στους ωκεανούς. Οι επιστήμονες προειδοποιούν εδώ και χρόνια ότι «κάθε κλάσμα του βαθμού μετράει», καθώς η παγκόσμια θερμοκρασία πλησιάζει το όριο του 1,5°C που έχουν θέσει οι διεθνείς συμφωνίες.
Η νέα έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ποιο είναι το βιολογικό κόστος κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
«Αν επιτρέψουμε στον ρυθμό θέρμανσης των ωκεανών να επιταχυνθεί έστω και κατά ένα δέκατο του βαθμού ανά δεκαετία, αναμένουμε σημαντικές απώλειες στους παγκόσμιους πληθυσμούς ψαριών, απώλειες που καμία διαχειριστική πολιτική δεν μπορεί εύκολα να αντιστρέψει», καταλήγει ο Τσαϊκίν.
Με πληροφορίες από Guardian
