Οι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει για μια πιθανή «αλλαγή καθεστώτος» στους ωκεανούς, καθώς η ραγδαία ανάπτυξη τεράστιων στρωμάτων φυκιών φαίνεται να οφείλεται στην υπερθέρμανση του πλανήτη και στην ρύπανση των υδάτων από απορροές γεωργικών πρακτικών και άλλους ρύπους.
Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η άνθιση των φυκιών έχει αυξηθεί κατά 13,4% ετησίως στον τροπικό Ατλαντικό και τον δυτικό Ειρηνικό, με τις πιο δραματικές αυξήσεις να σημειώνονται μετά το 2008, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νότιας Φλόριντα.
Σε μια νέα μελέτη, αναφέρουν ότι αυτή η αλλαγή θα μπορούσε να κάνει πιο σκοτεινά τα νερά σε μεγάλο βάθος, αλλάζοντας την οικολογία και τη γεωχημεία τους, και να επιταχύνει την κλιματική αλλαγή.
Βρισκόμαστε μπροστά σε μία αλλαγή θαλάσσιου «καθεστώτος»;
«Πριν από το 2008, δεν είχε αναφερθεί σημαντική αύξηση της άνθισης μακροφυκών [φυκιών], με εξαίρεση τα σάργασσα στη Θάλασσα των Σαργασσών», δήλωσε ο Chuanmin Hu, καθηγητής ωκεανογραφίας στο USF College of Marine Science και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
«Σε παγκόσμια κλίμακα, φαίνεται ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια «αλλαγή καθεστώτος» από έναν ωκεανό φτωχό σε μακροφύκη σε έναν ωκεανό πλούσιο σε μακροφύκη».
Ο Hu και οι συνεργάτες του πραγματοποίησαν την έρευνα ως απάντηση σε αναφορές για την εξάπλωση των φυκιών στον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό.
Το πιο γνωστό παράδειγμα, η Μεγάλη Ζώνη Σαργασσών του Ατλαντικού, είναι ορατή από το διάστημα και εκτείνεται από τον Κόλπο του Μεξικού μέχρι τις εκβολές του Κονγκό. Άλλα παρόμοια φαινόμενα περιλαμβάνουν έναν δακτύλιο γύρω από τα νησιά Chatham στα ανοικτά της Νέας Ζηλανδίας, που καταγράφηκε από τη NASA αυτό το μήνα, ή την «κόκκινη παλίρροια» που εμφανίστηκε στα ανοικτά των ακτών της Φλόριντα, η οποία παρακολουθείται από την πολιτεία.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να σαρώσουν 1,2 εκατομμύρια δορυφορικές εικόνες των ωκεανών που τραβήχτηκαν μεταξύ 2003 και 2022. Χρησιμοποιήθηκε ένα μοντέλο βαθιάς μάθησης για την ανίχνευση σημάτων πλωτών φυκιών – μια διαδικασία που διήρκεσε αρκετούς μήνες.
Τι εντόπισε η μελέτη για τα φύκια των ωκεανών
Η ομάδα, η οποία ισχυρίζεται ότι η μελέτη της παρέχει την πρώτη παγκόσμια εικόνα των φυκιών που επιπλέουν στους ωκεανούς του πλανήτη, διαπίστωσε ότι η έκταση της άνθισης φυκιών αυξήθηκε κατά 13,4% ετησίως κατά τη διάρκεια της περιόδου που εξετάστηκε. Οι ανθίσεις μικροφυκών, όπως το φυτοπλαγκτόν, αυξήθηκαν επίσης, αλλά σε σχετικά πιο μέτριο ποσοστό 1% ετησίως.
«Αξίζει να σημειωθεί ότι η μεγαλύερη αύξηση τόσο στα επιπλέοντα μακροφύκη όσο και στα μικροφύκη σημειώθηκε την τελευταία δεκαετία, σε συνάρτηση με την επιταχυνόμενη υπερθέρμανση των ωκεανών από το 2010», έγραψαν οι συντάκτες. Εντόπισαν σημεία καμπής το 2008, το 2011 και το 2012 για τρία είδη φυκιών σε διαφορετικούς ωκεανούς.
Ωστόσο, ενώ συγκεκριμένα φύκια άνθισαν σε ορισμένες περιοχές, το φυτοπλαγκτόν δεν έδειξε παρόμοια αντίδραση στις αλλαγές του περιβάλλοντος, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ανάπτυξή του είναι πιο ευαίσθητη στις μεταβολές της θερμοκρασίας και στον ευτροφισμό.
«Αν αυτό ισχύει, πιστεύουμε ότι έχει ήδη συμβεί μια αλλαγή στο καθεστώς των ωκεανογραφικών συνθηκών που ευνοεί τα μακροφύκη, η οποία θα έχει βαθιές επιπτώσεις στην ακτινοβολική δύναμη στην ατμόσφαιρα και στη διαθεσιμότητα φωτός στον ωκεανό, καθώς και στην απομόνωση του άνθρακα, στη βιογεωχημεία των ωκεανών και στη σταθερότητα του ανώτερου στρώματος των ωκεανών», έγραψαν οι ερευνητές.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Nature Communications.
Με πληροφορίες από Guardian