Παρόλο που έχει 830.000 κατοίκους, μια μικρή χώρα της Νότιας Αμερικής, καταφέρνει κάτι που δεν έχουν πετύχει ούτε οι μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη: να είναι πλήρως αυτάρκης σε τρόφιμα.
Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Food και ανέλυσε δεδομένα από 186 χώρες, η Γουιάνα είναι η μοναδική χώρα στον κόσμο που καλύπτει και τις επτά βασικές ομάδες τροφίμων αποκλειστικά από εγχώρια παραγωγή.
Φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά, κρέας, ψάρια, όσπρια και αμυλούχα τρόφιμα παράγονται σε ποσότητες επαρκείς για να θρέψουν ολόκληρο τον πληθυσμό της χώρας, χωρίς εξάρτηση από εισαγωγές. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι αυτό επιτυγχάνεται χωρίς μαζική καταστροφή των φυσικών οικοσυστημάτων.
Πώς τα καταφέρνει η Γουιάνα
Περίπου το 85% της έκτασης της Γουιάνας καλύπτεται από παρθένα τροπικά δάση. Ο πληθυσμός της χώρας ζει κυρίως σε μια στενή παράκτια ζώνη, η οποία όμως αξιοποιείται με εξαιρετικά αποδοτικό τρόπο.
Η γεωγραφική της θέση, λίγο βόρεια του Ισημερινού, προσφέρει γόνιμα εδάφη και σταθερές βροχοπτώσεις που τροφοδοτούνται από το σύστημα των ποταμών του Αμαζονίου εδώ και χιλιάδες χρόνια. Αντί για μονοκαλλιέργειες και εντατική βιομηχανική γεωργία, οι αγρότες εφαρμόζουν πολυκαλλιέργεια: διαφορετικά φυτά καλλιεργούνται ταυτόχρονα στο ίδιο χωράφι, όπως ανανάδες ή ντομάτες κάτω από καρύδες.
Αυτή η πρακτική προστατεύει το έδαφος, μειώνει τον κίνδυνο ολικής καταστροφής της παραγωγής και ενισχύει τη φυσική γονιμότητα του εδάφους. Παράλληλα, η κτηνοτροφία ενσωματώνεται στη γεωργία, ενώ το έδαφος καλύπτεται με «ζωντανές ρίζες» όλο τον χρόνο, χωρίς υπερβολική χρήση χημικών. Σε αντίθεση με άλλες χώρες της Νότιας Αμερικής που θυσίασαν μεγάλα τμήματα δασών για γεωργική ανάπτυξη, η Γουιάνα έχει διατηρήσει πάνω από το 85% της αρχικής δασικής της κάλυψης. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το κλειδί της επιτυχίας βρίσκεται στο ότι «συνεργάζεται με τη φύση και όχι εναντίον της».
Πού βρίσκονται οι άλλες χώρες
Η μελέτη αποκαλύπτει ότι ακόμη και οι μεγαλύτεροι αγροτικοί και οικονομικοί «παίκτες» υπολείπονται:
- Κίνα και Βιετνάμ: αυτάρκεις σε 6 από τις 7 ομάδες τροφίμων
- ΗΠΑ: επάρκεια σε 4 ομάδες
- Ηνωμένο Βασίλειο: επάρκεια μόλις σε 2 ομάδες (κρέας και γαλακτοκομικά)
Περισσότερο από το ένα τρίτο των χωρών παγκοσμίως είναι αυτάρκεις σε δύο ή λιγότερες κατηγορίες τροφίμων, γεγονός που αποκαλύπτει τη σοβαρότητα της παγκόσμιας επισιτιστικής εξάρτησης.
Η Ευρώπη συνολικά βρίσκεται πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο ως προς την επισιτιστική ασφάλεια, ωστόσο υστερεί σημαντικά στην πλήρη αυτάρκεια. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες καλύπτουν μόνο 2 ή 3 από τις 7 βασικές ομάδες τροφίμων. Ακόμη και κράτη με υψηλή τεχνολογική ανάπτυξη στη γεωργία, όπως η Γερμανία ή οι χώρες της Μπενελούξ, περιορίζονται από τη μικρή διαθέσιμη γη και την υψηλή πληθυσμιακή πυκνότητα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πλήρης αυτάρκεια δεν είναι απαραίτητα ρεαλιστικός ή επιθυμητός στόχος για όλες τις χώρες. Ωστόσο, το μοντέλο της Γουιάνας -με έμφαση στη διαφοροποίηση καλλιεργειών, την προστασία των δασών και την επένδυση σε τοπικούς σπόρους- θεωρείται παράδειγμα προς μελέτη σε μια εποχή που η παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια απειλείται από την κλιματική κρίση και τις γεωπολιτικές εντάσεις.
Με πληροφορίες από Euronews
