Η συμμαχία μεταξύ του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Έλον Μασκ κατέρρευσε θεαματικά την Πέμπτη, καθώς η πιο διάσημη «ανδρική φιλία» της παγκόσμιας σκηνής μετατράπηκε σε δημόσια διαμάχη και αλληλοκατηγορίες.
Για μήνες, ο Μασκ εμφανιζόταν ως ο σταθερός συνεργάτης του αμερικανού προέδρου και αυτοαποκαλούμενος «πρώτος φίλος», με το ερώτημα να πλανάται για το πόσο θα διαρκούσε το ντουέτο των δύο ανδρών που έχουν συνηθίσει να πρωταγωνιστούν μόνοι τους. Τα οργισμένα επεισόδια της Πέμπτης έδωσαν την οριστική απάντηση.
Η ρήξη ανέδειξε και τους πολιτικούς και οικονομικούς κινδύνους που μπορεί να αντιμετωπίσουν και οι δύο από μια παρατεταμένη σύγκρουση: Ο Μασκ, που ξόδεψε τουλάχιστον 288 εκατ. δολάρια το 2024 για να στηρίξει τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς, κατηγόρησε τον πρόεδρο για «αχαριστία» και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος.
Is it time to create a new political party in America that actually represents the 80% in the middle?
— Elon Musk (@elonmusk) June 5, 2025
Ο Τραμπ απάντησε απειλώντας με τερματισμό των κρατικών συμβολαίων του Μασκ. Η μετοχή της Tesla κατρακύλησε κατά 14% στο κλείσιμο της αγοράς, ενώ πτώση σημείωσε και το «meme coin» του Τραμπ.
Το δημόσιο «διαζύγιο» δεν ήταν μόνο ένα θέαμα που μαγνήτισε τα βλέμματα, αλλά και μια εξέλιξη με πιθανές συνέπειες για την κυβέρνηση, την οποία για ένα διάστημα φάνηκε να διαχειρίζονται από κοινού οι δύο άνδρες.
Το σχέδιο του Μασκ για την U.S. DOGE Service ήδη υποχωρούσε, με αρκετούς συνεργάτες του να επιστρέφουν στις ιδιωτικές τους επιχειρήσεις. Ωστόσο, κάποιοι παραμένουν σε κυβερνητικές θέσεις και, ως φερόμενοι σύμμαχοι του Μασκ, ενδέχεται να βρεθούν στο στόχαστρο. Η αυξανόμενη κριτική του Μασκ προς το νομοσχέδιο-ναυαρχίδα του Τραμπ, το «One Big Beautiful Bill», έχει ήδη περιπλέξει την ψήφισή του σε ένα διχασμένο Κογκρέσο.
Διαβάστε: Το «εκτρωματικό» νομοσχέδιο Τραμπ που εξόργισε τον Έλον Μασκ - Τι περιλαμβάνει
Η δημόσια διάλυση ξεκίνησε στο Οβάλ Γραφείο, όπου ο Τραμπ, κατά την έναρξη συνάντησης με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτζ, δήλωσε στους δημοσιογράφους:
«Είχαμε εξαιρετική σχέση με τον Έλον. Δεν ξέρω αν θα έχουμε πια».
Πώς κλιμακώθηκε η διαμάχη Τραμπ - Μασκ
Η διαμάχη κλιμακώθηκε γρήγορα, με τους δύο άνδρες να ανταλλάσσουν οργισμένες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αργά το απόγευμα, ο Μασκ έγραφε στο X ότι συμφωνεί πως ο Τραμπ πρέπει να καθαιρεθεί και να αντικατασταθεί από τον αντιπρόεδρο JD Vance. Προειδοποίησε επίσης ότι οι δασμοί του Τραμπ θα οδηγήσουν σε ύφεση το δεύτερο εξάμηνο του έτους και ρώτησε τους 220 εκατ. ακολούθους του αν είναι καιρός να δημιουργηθεί ένα νέο πολιτικό κόμμα που να εκφράζει το «80% της κεντρώας Αμερικής».
Επιπλέον, έδειξε τη ρήξη με το περιβάλλον Τραμπ, σταματώντας να ακολουθεί τον Στίβεν Μίλερ, κορυφαίο σύμβουλο του προέδρου, του οποίου η σύζυγος εργάζεται για τον Μασκ.
Ο Τραμπ απάντησε μέσω Truth Social, γράφοντας: «Ο πιο εύκολος τρόπος να εξοικονομήσουμε δισεκατομμύρια στον προϋπολογισμό είναι να τερματίσουμε τις κρατικές επιδοτήσεις και συμβόλαια του Έλον. Πάντα απορούσα γιατί ο Μπάιντεν δεν το έκανε».
Η αυτοκρατορία του Μασκ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από κρατικές επιδοτήσεις και συμβόλαια στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, του διαστήματος και της άμυνας. Σύμφωνα με ανάλυση της Washington Post, οι εταιρείες του έχουν λάβει τουλάχιστον 38 δισ. δολάρια από το αμερικανικό δημόσιο.
Ο Μασκ ανταπάντησε, λέγοντας ότι «ήρθε η ώρα να ρίξω τη μεγάλη βόμβα» και υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ «εμφανίζεται στα αρχεία του Έπσταϊν. Αυτός είναι ο πραγματικός λόγος που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Καλή μέρα DJT!».
Time to drop the really big bomb:@realDonaldTrump is in the Epstein files. That is the real reason they have not been made public.
— Elon Musk (@elonmusk) June 5, 2025
Have a nice day, DJT!
Στη συνέχεια, ανάρτησε βίντεο με τον Τραμπ και τον Έπσταϊν σε πάρτι πριν δεκαετίες, χωρίς να προσκομίσει αποδείξεις για τους ισχυρισμούς του.
— Elon Musk (@elonmusk) June 5, 2025
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ χαρακτήρισε την υπόθεση «δυσάρεστο επεισόδιο» για τον Μασκ.
«Δεν με πειράζει που ο Έλον στρέφεται εναντίον μου, αλλά θα έπρεπε να το είχε κάνει μήνες πριν», απάντησε ο Τραμπ στο Truth Social, υπερασπιζόμενος το νομοσχέδιό του.
Η δημόσια στήριξη του Μασκ στον Τραμπ που επηρέασε τις εκλογές
Η κλιμάκωση των αντιπαραθέσεων έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το κλίμα που επικρατούσε κατά την προεκλογική περίοδο και στην αρχή της νέας διακυβέρνησης. Ο Μασκ είχε στηρίξει δημόσια τον Τραμπ μετά τη δολοφονική επίθεση σε προεκλογική συγκέντρωση στην Πενσυλβάνια και έκτοτε εμφανιζόταν διαρκώς στο πλευρό του, ενώ παράλληλα συγκέντρωνε κεφάλαια για την εκστρατεία μέσω super PAC με άλλους ισχυρούς της Silicon Valley.
Μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος είχε απονείμει στον Μασκ τιμητικό κλειδί στον Λευκό Οίκο, αποκαλώντας τον «έναν από τους σπουδαιότερους επιχειρηματίες και καινοτόμους της εποχής μας».
Όμως, την Τρίτη, ο Μασκ ξεκίνησε δημόσια κριτική στο «One Big Beautiful Bill», προτρέποντας τους βουλευτές να το απορρίψουν και προειδοποιώντας για αύξηση του ελλείμματος. Η Υπηρεσία Προϋπολογισμού του Κογκρέσου εκτίμησε ότι το συνολικό κόστος του νομοσχεδίου θα φτάσει τα 3 τρισ. δολάρια την επόμενη δεκαετία, εκτίμηση που αμφισβητεί η κυβέρνηση.
Αρχικά, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου επέμεναν ότι οι σχέσεις των δύο ανδρών παραμένουν καλές, αλλά η επίθεση του Τραμπ την Πέμπτη το διέψευσε. «Η ρήξη ήρθε πιο γρήγορα απ’ ό,τι περίμενα», δήλωσε σύμμαχος του Μασκ, ανώνυμα. «Αυτό που ήθελε πραγματικά ο Έλον ήταν να γίνει πρόεδρος, νομίζω».
Φίλοι του Μασκ σχολίασαν ότι η σύγκρουση δεν είναι μόνο προσωπική, αλλά και σύγκρουση ανάμεσα στη φιλελεύθερη τεχνολογική δεξιά και το λαϊκιστικό MAGA κίνημα, που διαφωνούν σε πολλά βασικά ζητήματα.
«Ήταν μια απόρριψη από το MAGA και το Κογκρέσο της τεχνοκρατικής μεταρρύθμισης και διατήρηση του status quo», είπε ένας εξ αυτών. Ο ίδιος παραδέχτηκε ότι ο Μασκ ήλθε στην Ουάσιγκτον με μεγάλες προσδοκίες για αλλαγές, αλλά τελικά βρέθηκε αντιμέτωπος με υψηλούς δασμούς και ένα νομοσχέδιο που αφήνει τη χώρα με διογκούμενο χρέος.
«Η Tesla καταστρέφεται» λένε επενδυτές
Οι επενδυτές της Tesla παρακολουθούσαν με αγωνία τη ρήξη. «Κάποιος να του πάρει το τηλέφωνο! Η Tesla καταστρέφεται», έγραψε ο επενδυτής Ross Gerber στο X.
«Είναι καταστροφικό για την Tesla και τον Έλον», πρόσθεσε. «Ο Έλον κάνει λάθος αν νομίζει ότι έχει τη δύναμη του Τραμπ».
Ο Gerber προειδοποίησε ότι ο Τραμπ μπορεί να εκμεταλλευτεί την κόντρα για να ξεκινήσει έρευνες στις εταιρείες του Μασκ και στο μεταναστευτικό του παρελθόν. «Καταστρέφει ό,τι έχτισε και όλους όσους τον στήριξαν», σχολίασε.
Στο Κογκρέσο, κάποιοι Ρεπουμπλικανοί απέφυγαν να πάρουν θέση. «Υποστηρίζω τον πρόεδρο, αλλά και την άποψη του Έλον για το DOGE, οπότε ό,τι είναι να γίνει», δήλωσε η βουλευτής Άννα Παουλίνα Λούνα.
Άλλοι ήταν πιο αυστηροί: «Έχεις χάσει το μυαλό σου», είπε ο βουλευτής Τρόι Νελς για τον Μασκ. «Είναι ταλαντούχος και επιτυχημένος, αλλά τέτοιες δηλώσεις είναι ανεύθυνες και ανθυγιεινές. Σταμάτα».
Ο αντιπρόεδρος Vance πήρε θέση υπέρ του Τραμπ: «Ο πρόεδρος Τραμπ έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη του κινήματος όσο κανείς άλλος στη ζωή μου. Είμαι περήφανος που στέκομαι δίπλα του».
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η κριτική του Μασκ οφείλεται σε ανησυχίες για την Tesla, καθώς το νομοσχέδιο προβλέπει περικοπές στις επιδοτήσεις για ηλεκτρικά οχήματα, που έχουν καταστήσει τα αυτοκίνητα της Tesla πιο προσιτά. Η εταιρεία ήδη αντιμετωπίζει πτώση 71% στα κέρδη και διψήφια μείωση πωλήσεων το πρώτο τρίμηνο σε σχέση με πέρυσι.
«Είμαι απογοητευμένος, γιατί ο Έλον γνώριζε το νομοσχέδιο καλύτερα από τον καθένα», είπε ο Τραμπ. «Ξαφνικά απέκτησε πρόβλημα, όταν έμαθε ότι θα μειώσουμε τις επιδοτήσεις για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα».
Ο Μασκ το αρνήθηκε, λέγοντας ότι δεν είχε δει ποτέ το κείμενο του νομοσχεδίου και πρόσθεσε: «Ό,τι θέλετε, κρατήστε τις περικοπές στα κίνητρα για EV/solar, παρότι οι επιδοτήσεις για πετρέλαιο και φυσικό αέριο μένουν ανέγγιχτες (πολύ άδικο!!). Αλλά πετάξτε το βουνό με τις αηδιαστικές "ρουσφετολογικές" διατάξεις».
Δεν είναι σαφές σε ποιες διατάξεις αναφερόταν. Το νομοσχέδιο προβλέπει παράταση φοροαπαλλαγών, κατάργηση φόρων σε φιλοδωρήματα και υπερωρίες, αύξηση δαπανών για μετανάστευση και άμυνα, και μείωση των δικαιούχων του Medicaid.
Στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ προέβλεψε ότι η κριτική του Μασκ θα γίνει προσωπική, λέγοντας ότι «του λείπει το αξίωμα».
«Είναι το λεγόμενο σύνδρομο Τραμπικής Παράνοιας, όπως το λένε», κατέληξε.
Με πληροφορίες από The Washington Post
