Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) μείωσε ξανά τα επιτόκια της, για έκτη συνεχόμενη φορά, διαμορφώνοντας το βασικό επιτόκιο στο 2,5%. Η απόφαση αυτή αντανακλά τις συνεχιζόμενες προκλήσεις για την οικονομία της Ευρωζώνης, καθώς η ανάπτυξη παραμένει αναιμική και ο πληθωρισμός συγκρατημένος.
Ωστόσο, η μελλοντική πορεία των επιτοκίων είναι αβέβαιη, καθώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει σημαντικές γεωπολιτικές και οικονομικές αλλαγές, όπως η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, οι εξελίξεις στις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ και οι αναταράξεις στις αγορές ομολόγων.
Γιατί η ΕΚΤ μειώνει τα επιτόκια;
Τα επιτόκια καθορίζουν το κόστος δανεισμού για τις τράπεζες, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Όταν η ΕΚΤ μειώνει τα επιτόκια:
- Γίνεται φθηνότερος ο δανεισμός, κάτι που διευκολύνει τις επενδύσεις και τις καταναλωτικές δαπάνες.
- Υποστηρίζεται η οικονομική ανάπτυξη, καθώς οι επιχειρήσεις μπορούν να χρηματοδοτήσουν ευκολότερα την επέκτασή τους.
- Προστατεύονται οι θέσεις εργασίας, αφού οι εταιρείες έχουν περισσότερα κίνητρα για πρόσληψη προσωπικού.
Η Ευρωζώνη βρίσκεται σε φάση οικονομικής επιβράδυνσης, με την ανάπτυξη να αναμένεται μόλις 0,9% το 2025. Η ΕΚΤ προσπαθεί να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη δεν θα πέσει σε ύφεση, προσφέροντας ευνοϊκές χρηματοδοτικές συνθήκες.
Η σχέση με τις αμυντικές δαπάνες και τις ΗΠΑ
Η οικονομική πολιτική της ΕΚΤ περιπλέκεται από τις αυξανόμενες στρατιωτικές δαπάνες των ευρωπαϊκών χωρών. Οι ηγέτες της ΕΕ δεσμεύθηκαν να αυξήσουν την αμυντική χρηματοδότηση, καθώς αμφισβητείται η αμερικανική στρατιωτική προστασία λόγω των θέσεων του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Αυτό σημαίνει ότι πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα δανειστούν περισσότερα χρήματα για να καλύψουν τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες, γεγονός που πιέζει τις αγορές ομολόγων και αυξάνει το κόστος δανεισμού.
Παράλληλα, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο νέων δασμών από τις ΗΠΑ, γεγονός που θα μπορούσε να πλήξει τις ευρωπαϊκές εξαγωγές και να εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Οι επιπτώσεις για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις
Δάνεια και χρηματοδότηση
Οι τράπεζες πιθανώς θα μειώσουν τα επιτόκια δανείων, διευκολύνοντας επιχειρήσεις και νοικοκυριά στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Οι υφιστάμενοι δανειολήπτες θα επωφεληθούν από χαμηλότερες δόσεις, ειδικά σε μεταβλητά επιτόκια.
Καταθέσεις και αποταμιεύσεις
Οι αποδόσεις των τραπεζικών καταθέσεων μπορεί να μειωθούν, επηρεάζοντας όσους βασίζονται σε τόκους για το εισόδημά τους.
Αγορές και πληθωρισμός
Η μείωση επιτοκίων ενισχύει τις μετοχές, καθώς το φθηνότερο χρήμα οδηγεί σε υψηλότερες αποτιμήσεις εταιρειών.
Η ισχυροποίηση του ευρώ έναντι του δολαρίου μπορεί να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις στις εισαγωγές.
Θα συνεχιστούν οι μειώσεις επιτοκίων;
Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ παραδέχονται ότι πλησιάζουν το ουδέτερο επιτόκιο, δηλαδή ένα επίπεδο όπου η νομισματική πολιτική ούτε περιορίζει ούτε ενισχύει την οικονομία. Οι αγορές προεξοφλούν μία ακόμη μείωση επιτοκίων μέσα στο 2025, πιθανότατα τον Απρίλιο ή τον Ιούνιο.
Ωστόσο, το μέλλον παραμένει αβέβαιο, καθώς η Ευρώπη καλείται να ισορροπήσει μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης, γεωπολιτικής σταθερότητας και δημοσιονομικής πειθαρχίας.
