Έρευνα του BBC αποκάλυψε ότι τοματοπελτέδες που διατίθενται ως «ιταλικοί» από μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ στη Βρετανία, περιέχουν ντομάτες που έχουν καλλιεργηθεί και συλλεχθεί στην Κίνα, χρησιμοποιώντας καταναγκαστική εργασία.
Προϊόντα όπως η «Italian Tomato Purée» της Tesco, η «Essential Tomato Purée» της Waitrose, και ο διπλός συμπυκνωμένος τοματοπολτός της Asda περιγράφονται ως «ιταλικής προέλευσης», αλλά σύμφωνα με εργαστηριακές αναλύσεις περιλαμβάνουν ντομάτες από την περιοχή Σιντζιάνγκ της Κίνας.
Το Σιντζιάνγκ είναι γνωστό για το ιδανικό κλίμα του για την καλλιέργεια ντομάτας, αλλά και για τις καταγγελίες διεθνών οργανώσεων για καταναγκαστική εργασία από Ουιγούρους και άλλες μειονότητες. Μαρτυρίες κάνουν λόγο για βασανιστήρια και εξαναγκασμό κρατουμένων σε σκληρές συνθήκες εργασίας.
Ο Αχμέτ (ψευδώνυμο) περιέγραψε πως οι κρατούμενοι έπρεπε να συλλέγουν έως και 650 κιλά ντομάτες την ημέρα, ενώ όσοι δεν πετύχαιναν τους στόχους τους, υπέφεραν από ηλεκτροσόκ. Άλλοι, όπως ο Μάμουτζαν, ανέφεραν ξυλοδαρμούς και σωματική κακοποίηση για την αδυναμία τους να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις.
Οι ντομάτες από το Σιντζιάνγκ μεταφέρονται με τρένο μέσω Καζακστάν και Αζερμπαϊτζάν, καταλήγοντας στην Ιταλία, όπου μεταποιούνται από μεγάλες εταιρείες όπως η Antonio Petti. Η συγκεκριμένη εταιρεία έχει κατηγορηθεί στο παρελθόν για την εισαγωγή κινεζικών προϊόντων που βαφτίζονταν ως «ιταλικά». Από τα 64 προϊόντα που εξετάστηκαν, 17 περιείχαν κινεζικές ντομάτες. Μεταξύ αυτών ήταν προϊόντα που πωλούνται σε βρετανικές αλυσίδες όπως οι Asda, Morrisons, Tesco και Waitrose, καθώς και σε γερμανικές αλυσίδες όπως οι Lidl και Rewe.
Όλα τα σούπερ μάρκετ αρνήθηκαν ότι τα προϊόντα τους περιέχουν κινεζικές ντομάτες και ανέφεραν ότι οι εσωτερικές τους έρευνες δεν επιβεβαίωσαν τα ευρήματα του BBC. Ωστόσο, η Lidl παραδέχθηκε ότι σε μία περίπτωση είχε χρησιμοποιήσει ντομάτες από την Κίνα, επικαλούμενη προβλήματα στην αλυσίδα εφοδιασμού.
Η Antonio Petti, αν και αρνείται τη χρήση προϊόντων από το Σιντζιάνγκ, εντοπίστηκε να εισάγει προϊόντα από κινεζικές εταιρείες που συνδέονται με την περιοχή. Σε μυστική συνομιλία με δημοσιογράφο του BBC, στέλεχος της Petti παραδέχθηκε ότι χρησιμοποιούνται κινεζικές ντομάτες «για να μειωθεί το κόστος».
Η ΕΕ προωθεί αυστηρότερη νομοθεσία για την απαγόρευση προϊόντων που συνδέονται με καταναγκαστική εργασία, αλλά η Βρετανία εξακολουθεί να βασίζεται σε αυτορρυθμιζόμενες πρακτικές. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι αυτό ενδέχεται να καταστήσει το Ηνωμένο Βασίλειο «χώρο απόρριψης» για τέτοιου είδους προϊόντα.
Ο Ντάριο Ντόνγκο, δημοσιογράφος και νομικός, δήλωσε ότι η υπόθεση αναδεικνύει «το αληθινό κόστος της φθηνής τροφής». «Όταν βλέπουμε χαμηλές τιμές, πρέπει να αναρωτηθούμε: ποιο είναι το πραγματικό κόστος και ποιος το πληρώνει;»
Η υπόθεση υπογραμμίζει τις ανησυχίες για την προέλευση των τροφίμων και τις πρακτικές στην αλυσίδα εφοδιασμού, θέτοντας σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα στη βιομηχανία τροφίμων.
Με πληροφορίες από BBC
