Είναι εξαιρετικά σπάνιο ο Ίλια Γιασίν, ένας σφοδρός επικριτής του Βλαντιμίρ Πούτιν που αποφυλακίστηκε πρόσφατα, και η Μαργαρίτα Σιμονιάν, μια μανιασμένη προπαγανδίστρια του Κρεμλίνου, να βρουν κοινό έδαφος κι όμως το Telegram έκανε δουλειά.
Αλλά τις ώρες μετά την αιφνιδιαστική σύλληψη του Πάβελ Ντούροφ, του απομονωμένου ιδρυτή της εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων Telegram, τόσο ο Γιασίν όσο και η Σιμονιάν – μαζί με χιλιάδες άλλους Ρώσους σε όλο το πολιτικό φάσμα – να συστρατεύτηκαν ζητώντας την απελευθέρωσή του, υπογραμμίζοντας τη μοναδική θέση που κατέχει το Telegram ως η πιο δημοφιλής εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων στη Ρωσία.
Το βράδυ της Δευτέρας, οι εισαγγελείς στη Γαλλία ανακοίνωσαν ότι ο Ντούροφ κρατείται σε σχέση με έρευνα για εγκληματική δραστηριότητα στην πλατφόρμα και έλλειψη συνεργασίας με τις αρχές επιβολής του νόμου. Η εισαγγελέας του Παρισιού, Laure Beccuau, είπε ότι η έρευνα αφορούσε εγκλήματα που σχετίζονται με παράνομες συναλλαγές, σεξουαλική κακοποίηση παιδιών, απάτη και άρνηση κοινοποίησης πληροφοριών στις αρχές.
«Δεν θεωρώ τον Πάβελ Ντούροφ εγκληματία και ελπίζω ότι θα μπορέσει να αποδείξει την αθωότητά του στο δικαστήριο», έγραψε ο Γιασίν στο X τη Δευτέρα. Το συναίσθημα έτυχε απήχησης από όλη την αντιπολίτευση, η οποία ήρθε για πρώτη φορά να υπερασπιστεί τον Ντούροφ όταν, ως ο 27χρονος Διευθύνων Σύμβουλος της πλατφόρμας μέσων κοινωνικής δικτύωσης VKontakte, έλαβε αίτημα από την FSB να καταργήσει τις σελίδες των ομάδων της αντιπολίτευσης.
Ο Ντούροφ αρνήθηκε και τελικά θα αναγκαζόταν να πουλήσει το VKontakte στο κράτος, καθιστώντας τον έναν σπάνιο φαινόμενο: ένας μεγιστάνα της τεχνολογίας που αψηφά τις ρωσικές αρχές.
Το επόμενο έργο του Ντούροφ, η εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων Telegram, δημιουργήθηκε με βάση την αρχή του απορρήτου των χρηστών. Εισήγαγε επίσης «κανάλια» που επιτρέπουν στους συντονιστές να διαδίδουν γρήγορα πληροφορίες σε μεγάλο αριθμό ακολούθων, συνδυάζοντας την εμβέλεια και την αμεσότητα μιας ροής Twitter/X με την εστίαση ενός ενημερωτικού δελτίου ηλεκτρονικού ταχυδρομείου – χαρακτηριστικά που το έχουν καταστήσει βασική πλατφόρμα για την οργάνωση διαμαρτυριών ενάντια στον Πούτιν.
Παρά τις αυξανόμενες φήμες ότι ο Ντούροφ μπορεί δελεάστηκε και να συμμάχησε με τον Κρεμλίνο, το Telegram παρέμεινε ο κύριος δίαυλος διαφωνίας στη Ρωσία, ειδικά μετά το ξέσπασμα του πολέμου, καθώς ο Βλαντιμίρ Πούτιν καταστολή ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και απαγόρευσε τις δυτικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Ως εκ τούτου, πολλοί στη ρωσική αντιπολίτευση εξέφρασαν γρήγορα ανησυχίες ότι η συνεργασία του Ντούροφ με τις γαλλικές αρχές θα μπορούσε να ωθήσει τη Μόσχα να κλείσει την πλατφόρμα στο εσωτερικό ή να ανοίξει την πόρτα σε παρόμοιες απαιτήσεις για πρόσβαση στο Telegram από τη ρωσική κυβέρνηση.
Για το Κρεμλίνο, το οποίο έχει επανειλημμένα συγκρουστεί με τον Ντούροφ και ανεπιτυχώς προσπάθησε να απαγορεύσει το Telegram, η σύλληψη παρουσίασε ένα εκπληκτικό προπαγανδιστικό πραξικόπημα.
Σε κρατικές εκπομπές συνομιλιών και σε έντυπα μέσα ενημέρωσης, η κράτηση του Ντούροφ έχει παρουσιαστεί από Ρώσους αξιωματούχους ως παράδειγμα υποκρισίας της Δύσης για την ελευθερία του λόγου. Οι προπαγανδιστές του Κρεμλίνου εξέφρασαν επίσης αβάσιμες θεωρίες που υποδηλώνουν ότι οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών ενορχήστρωσαν τη σύλληψη του Ντούροφ για να αποκτήσουν πρόσβαση στα «κλειδιά» του Telegram, συμπεριλαμβανομένων ιδιωτικών συνομιλιών και δεδομένων εκατομμυρίων Ρώσων. «Όλοι όσοι συνηθίζουν να χρησιμοποιούν την πλατφόρμα για ευαίσθητες συνομιλίες θα πρέπει να διαγράψουν αυτές τις συνομιλίες τώρα και να μην το ξανακάνουν ποτέ», προειδοποίησε η προπαγανδίστρια του Κρεμλίνου Σιμονιάν σε ανάρτηση στο Telegram. «Ο Ντούροφ έκλεισε για να πάρει τα κλειδιά. Και θα τους τα δώσει». Το Baza, ένα κανάλι στο Telegram που συνδέεται με τον μηχανισμό ασφαλείας της Ρωσίας, ανέφερε ότι το υπουργείο Άμυνας, επιφανείς επιχειρηματίες και αξιωματικοί από διάφορες υπηρεσίες ασφαλείας έλαβαν αμέσως οδηγίες να διαγράψουν μηνύματα που σχετίζονται με την εργασία από την εφαρμογή.
Με την πίστη του Ντούροφ υπό αμφισβήτηση, το ίδιο ισχύει και για το μέλλον του Telegram. Οι αναλυτές πιστεύουν ότι η σύλληψη θα μπορούσε να εμποδίσει τις μελλοντικές προσπάθειες συγκέντρωσης κεφαλαίων της Telegram και να υπονομεύσει την οικονομική της σταθερότητα. Υπάρχουν επίσης αυξανόμενες ανησυχίες σχετικά με την ικανότητα της εφαρμογής να διατηρεί τις βασικές της προστασίες απορρήτου, ιδιαίτερα μετά από αναφορές από γαλλικά μέσα ενημέρωσης ότι οι πράκτορες επιβολής του νόμου προσπαθούν να αποκτήσουν πρόσβαση στη βάση δεδομένων ιδιωτικών συνομιλιών του Telegram.
Η πιθανή κατάρρευση του Telegram – το οποίο μέχρι τις αρχές του 2023 διαχειριζόταν έως και το 80% της συνολικής κυκλοφορίας μηνυμάτων στη Ρωσία – θα μπορούσε να έχει εκτεταμένο αντίκτυπο στη ρωσική κοινωνία.
Μια ομάδα που ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τη σύλληψη του Ντούροφ είναι ο ρωσικός στρατός, μαζί με μια ομάδα φιλοπολεμικών μπλόγκερ και ρεπόρτερ που έχουν κερδίσει την προβολή καλύπτοντας τη σύγκρουση στο Telegram. Από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022, το Telegram έχει χρησιμεύσει τόσο ως εργαλείο επικοινωνίας εντός του ρωσικού στρατού όσο και ως πλατφόρμα για το Κρεμλίνο για να μεταφέρει την αφήγησή του για τον πόλεμο στους απλούς Ρώσους. «Σχεδόν συνέλαβαν τον επικεφαλής επικοινωνίας του ρωσικού στρατού», θρηνούσε το δημοφιλές κανάλι μπλόγκερ της Ρωσίας, Povernutie na Z Voine, σε μια ανάρτηση στο Telegram.
Οι απλοί Ουκρανοί και ο στρατός της χώρας χρησιμοποιούν επίσης το Telegram για να συγκεντρώσουν χρήματα για τον στρατό και να κάνουν blog για τον πόλεμο. Ωστόσο, για τις εσωτερικές επικοινωνίες, ο στρατός είναι γνωστό ότι βασίζεται κυρίως στην πλατφόρμα Signal.
Ο Rybar, ένας κορυφαίος στρατιωτικός αναλυτής κοντά στη ρωσική ηγεσία περιέγραψε το Telegram ως «ίσως το κύριο μέσο διοίκησης και ελέγχου των μονάδων». Ο Rybar πρόσθεσε ότι η σύλληψη του Durov έχει αποκαλύψει τις αδυναμίες στα κανάλια επικοινωνίας της Ρωσίας και υπογράμμισε την επείγουσα ανάγκη ανάπτυξης εφαρμογών που ελέγχονται από το κράτος. «Θα ήταν πολύ λυπηρό και κάπως διασκεδαστικό αν η σύλληψη του Ντούροφ αποδεικνυόταν ότι ήταν ο καταλύτης για αλλαγές στην επικοινωνία εντός των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων», κατέληξε.
Με πληροφορίες από Guardian
