Τις εργασίες συντήρησης των «Δεσμωτών του Φαλήρου» παρακολούθησε Λίνα Μενδώνη, οι οποίες εξελίσσονται με δυσκολία, καθώς η πρόσβαση στο εύρημα είναι δυσχερής, σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού.
Οι «Δεσμώτες του Φαλήρου» είναι 78 αλυσοδεμένοι ανθρώπινοι σκελετοί που αποκαλύφθηκαν το 2016, στο πλαίσιο σωστικής ανασκαφής στην Εσπλανάδα του Κέντρου Πολιτισμού «Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος». Τις εργασίες συντήρησής τους εκτελεί η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων.
Στις αρχές του 2023 το οστεολογικό υλικό από τους «Δεσμώτες του Φαλήρου» μετακινήθηκε από το σημείο της εύρεσής του σε κατάλληλα διαμορφωμένη παρακείμενη θέση, επάνω σε υπόβαση σκυροδέματος, καθώς τη συντήρησή τους δυσκόλευαν οι περιβαλλοντικές συνθήκες, η ανερχόμενη υγρασία αλλά και η διαρκής αποκρυστάλλωσή τους.
Η μετακίνησή τους έγινε με ολίσθηση επάνω σε σιδερένιες ράγες για τις δυο πρώτες συστάδες και από γερανοφόρο όχημα για την τρίτη συστάδα, αφού πρώτα το οστεολογικό υλικό τοποθετήθηκε σε ξύλινες κατασκευές, ενώ το σύνολο του ευρήματος συγκρατήθηκε με την κατασκευή μεταλλικού χωροδικτυώματος.
Μέσα στο προσωρινό κέλυφος εγκαταστάθηκε μηχανισμός ύγρανσης-αφύγρανσης αλλά και κλιματισμού, ώστε να ελέγχονται οι περιβαλλοντικές συνθήκες, οι οποίες καταγράφονται διαρκώς μέσω ηλεκτρονικών καταγραφέων.
Τι περιλαμβάνουν οι εργασίες συντήρησης των «Δεσμωτών του Φαλήρου»
Στους σκελετούς των «Δεσμωτών του Φαλήρου» γίνονται επεμβάσεις πρόληψης και σωστικές επεμβάσεις συντήρησης, με στόχο τόσο τη διατήρηση και την προστασία του ευρήματος όσο και της ταφονομίας, διάταξης των σκελετικών καταλοίπων.
Να αναφερθεί πως δίνεται μεγάλη βαρύτητα στις εργασίες συγκράτησης των πρανών του σκάμματος, ώστε να μην υπάρξει επιβάρυνση των οστών. Παράλληλα, εκτελούνται συνεχώς στερεωτικές επεμβάσεις, καθώς και επεμβάσεις ενίσχυσης του οπλισμού προστασίας. Στην ανακοίνωση που εξέδωσε, το υπουργείο Πολιτισμού σημειώνει τη «δυσκολία στην εκτέλεση των εργασιών συντήρησης, καθώς η πρόσβαση στο εύρημα είναι δυσχερής».
Θα κατασκευαστεί μουσειακό κέλυφος για την ανάδειξη των «Δεσμωτών του Φαλήρου»
Ολοκληρώνεται ο διαγωνισμός για την επιλογή του αναδόχου, ο οποίος θα κατασκευάσει μουσειακό κέλυφος τόσο για την προστασία όσο και την ανάδειξη των «Δεσμωτών του Φαλήρου». Το εν λόγω κέλυφος θα βρίσκεται στην ίδια θέση στην οποία αποκαλύφθηκαν, ενώ ο προϋπολογισμός ανέρχεται περίπου στα 6.500.000 ευρώ και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Το κέλυφος αποτελείται από υπόγειο χώρο περίπου 450 τ.μ. για την προστασία του σκελετικού υλικού, και ενός επίγειου, έκτασης περίπου 425 τ.μ., που θα φιλοξενεί το εποπτικό υλικό, τις υποδομές λειτουργίας και τους χώρους εξυπηρέτησης των επισκεπτών. Οι αρχές του σχεδιασμού της κτηριακής υποδομής είναι αφ’ ενός μεν η αρμονική ένταξη του επίγειου τμήματος στην διαμορφωμένη Εσπλανάδα, και αφ’ ετέρου η διαμόρφωση ενός λιτού υπογείου κελύφους για την επανατοποθέτηση των «δεσμωτών», το οποίο θα επιτρέπει τη βέλτιστη θέαση και κατανόησή τους από τους επισκέπτες. Το σύνολο της μουσειακής υποδομής έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι καθολικά προσβάσιμο.
Οι «Δεσμώτες του Φαλήρου» χρονολογούνται στο β’ μισό του 7ου αι. π.Χ
Οι «Δεσμώτες του Φαλήρου» χρονολογούνται στο β΄ μισό του 7ου αι. π.Χ. Πρόκειται για άνδρες που έχουν εκτελεστεί στο σημείο εκείνο για άγνωστους λόγους και τα σώματά τους τάφηκαν με τις αλυσίδες τους σε τρεις συστάδες.
Η πρώτη συστάδα αποτελείται από δύο ομάδες δεσμωτών. Η στάση του σώματος των δεσμωτών της πρώτης ομάδας δείχνει ότι οι σκελετοί έφεραν ακόμα τα δεσμά τους. Οι δεσμώτες της δεύτερης ομάδας ήταν απλώς δεμένοι με τα χέρια πίσω, χωρίς μεταλλικά δεσμά. Χωρίς μεταλλικά δεσμά ήταν και οι δεσμώτες της δεύτερης συστάδας. Στην τρίτη συστάδα οι σκελετοί φέρουν σιδηρά δεσμά στους καρπούς των χεριών τους.
