ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΤΟΥ 2040 του Αλέν Νταμαζιό έως τη Mατωμένη Σελήνη του Τζο Νέσμπο υπάρχει μια μυθοπλαστική γραμμή που ενώνει φανταστικούς κόσμους, ονειρικά σύμπαντα αλλά και εσωτερικές και εξωτερικές εξεγέρσεις. Ίσως γι’ αυτό το βιβλίο που προκάλεσε τη μεγαλύτερη συζήτηση τη χρονιά που μας πέρασε στα αγγλόφωνα έντυπα ως το πιο εντυπωσιακό ντεμπούτο είναι ένα μυθιστόρημα για τα ταραγμένα και βίαια χρόνια στην Ιρλανδία της δεκαετίας του ’70, που περιγράφει με τον δικό της εσωτερικό τρόπο η πρωτοεμφανιζόμενη Λουίζ Κένεντι.
Πάντως, κανείς μέχρι τώρα δεν μπορεί να αποκωδικοποιήσει το πώς η Μυστική Ιστορία μιας άγνωστης έως τότε συγγραφέως έγινε ένα από τα αξεπέραστα αναγνώσματα της δεκαετίας, δίνοντας στη βραβευμένη πλέον με Πούλιτζερ Ντόνα Ταρτ τον τίτλο της πιο πετυχημένης της γενιάς της.
Πρόκειται για το χρονικό των ταραχών που συγκλόνισαν το νησί ιδωμένο μέσα από τα μάτια της 24χρονης Κούσλα, η οποία προβαίνει στις δικές της ρήξεις και «υπερβάσεις, όπως είναι ο τίτλος του υπό έκδοση βιβλίου (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη, Ψυχογιός), ξεπερνώντας το στενό πλαίσιο της επαρχιακής πόλης κοντά στο Μπέλφαστ όπου ζει μαζί με την αλκοολική μητέρα της. Την ημέρα διδάσκει σε ένα καθολικό σχολείο και τα βράδια σερβίρει στην παμπ της οικογένειας, όπου τον πρώτο λόγο έχει ο κυριαρχικός και αυταρχικός αδελφός της.
Σε αυτό το ασφυκτικό περιβάλλον ενσκήπτει μάλλον παρά προκύπτει ο έρως, που είναι αντίστοιχα ποτισμένος με βία, ξεσπάσματα και απροσμέτρητα σκοτάδια. Αντικείμενο του πόθου της Κούσλα ο παντρεμένος δικηγόρος Μάικλ Αγκνιού που έχει τα διπλά της χρόνια και, εκτός των άλλων, προέρχεται από το στρατόπεδο του εχθρού. Παρά τις οριακές περιγραφές και το θέμα του, το βιβλίο που έγραφε στα κρυφά, παράλληλα με τη δουλειά της ως σεφ η Κένεντι, απέσπασε θερμές κριτικές και υποψηφιότητες σε διαφορετικές περίοπτες λίστες, ενώ βραβεύτηκε ως το ντεμπούτο της χρονιάς στα British Book Awards.
• Από τη Βόρεια Ιρλανδία στο Όσλο, και συγκεκριμένα στα γνώριμα λημέρια του Χάρι Χόλε και του Τζο Νέσμπο ο οποίος επιστρέφει στην «κανονικότητα» του νουάρ μετά τα σαιξπηρικά πειράματα και το πετυχημένο του πέρασμα στην καθαρόαιμη, μεγάλη φόρμα της λογοτεχνίας. Η Ματωμένη Σελήνη, πάντα σε μετάφραση Κρυστάλλης Γλυνιαδάκη, είναι η 13η περιπέτεια του δημοφιλούς επιθεωρητή, ο οποίος, αφήνοντας πίσω του τα τραγικά γεγονότα του πρόσφατου παρελθόντος αλλά και τα αποπνικτικά λημέρια των γραφείων της αστυνομίας και μιας εύθραυστης καριέρας με αμφιλεγόμενους συνεργάτες, βρίσκεται στο Λος Άντζελες στην προσπάθειά του να ξεχάσει όχι μόνο τα πάντα αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό.
Αυτό, όμως, που δεν ξεχνάει ποτέ είναι η τέχνη του που είναι να λύνει δύσκολα μυστήρια, τα οποία αυτήν τη φορά σχετίζονται με μια ηλικιωμένη ηθοποιό. Συγκεκριμένα, η Λουσίλ ζητάει τη βοήθεια του Χόλε στην προσπάθειά της να ξεφύγει από ένα ισχυρό καρτέλ ναρκωτικών στο οποίο χρωστάει 1.000.000 δολάρια, δίνοντας έτσι την ευκαιρία στον επιθεωρητή του Νέσμπο να ακολουθήσει τη ματωμένη σελήνη που τον οδηγεί από την Αμερική πίσω στη νορβηγική πρωτεύουσα. Σύντομα από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, με τη δυνατότητα της προπαραγγελίας.
• Μια φωνή από το παρελθόν, ένα βιβλίο που είχε προκαλέσει τον μεγαλύτερο θόρυβο απ’ όλα τη δεκαετία του ’90 απογειώνοντας την Ντόνα Ταρτ κυριολεκτικά με το «καλημέρα», χάρη σε μια σειρά από θετικά δημοσιεύματα και, το κυριότερο, χάρη στην αγάπη του κόσμου που μετέτρεψε τη Μυστική Ιστορία της σε απόλυτο σημείο αναφοράς. Δεν ξέρω κανέναν στον αγγλόφωνο κόσμο που να μην έχει διαβάσει αυτό το γοητευτικό νουάρ με τα campus novel στοιχεία, που ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή τότε, αλλά και με τους γοητευτικούς πρωταγωνιστές που έκαναν ελκυστικά τα νοητικά παιχνίδια και τις πνευματικές συζητήσεις που έδειχναν να αναπτύσσουν καθηγητές όπως ο Ρίτσαρντ Παπέν με τους φοιτητές του.
Μόνο που ένα έγκλημα έρχεται να τινάξει όλη την όμορφη πνευματικότητα, δείχνοντας ότι η έλλειψη ηθικής και προσανατολισμού γενικότερα υπονομεύει ακόμα και τα καλύτερα μυαλά. Πάντως, κανείς μέχρι τώρα δεν μπορεί να αποκωδικοποιήσει το πώς η Μυστική Ιστορία μιας άγνωστης έως τότε συγγραφέως έγινε ένα από τα αξεπέραστα αναγνώσματα της δεκαετίας, δίνοντας στη βραβευμένη πλέον με Πούλιτζερ Ντόνα Ταρτ τον τίτλο της πιο πετυχημένης της γενιάς της. Ακολούθησαν τα επίσης ογκώδη Μικρός φίλος και Καρδερίνα που δεν πτόησαν τους φανατικούς αναγνώστες της, οι οποίοι μπορούν πλέον να χαίρονται που οι εκδόσεις Διόπτρα απέκτησαν τα δικαιώματα και θα κυκλοφορήσουν όλα τα έργα της στα ελληνικά, με πρώτο από όλα τη Μυστική Ιστορία, που θα εκδοθεί εντός του μήνα σε νέα μετάφραση από τον Μιχάλη Δελέγκο.
• Το σημαντικότερο βραβείο επιστημονικής φαντασίας της Γαλλίας, το περίφημο Grand Prix de l’Ιmaginaire, έχει δοθεί τρεις φορές σε έναν από τους πιο γνωστούς σήμερα εκπροσώπους του παγκόσμιου sci-fi, τον Αλέν Νταμαζιό. Εμβληματική φιγούρα της Γαλλίας, ένας ντελεζιανός με ριζοσπαστικές τάσεις που δεν ξεχνάει τις καταβολές του, παρεμβαίνοντας στα πολιτικά γεγονότα με μια σειρά από καίρια άρθρα του στον Τύπο, ο Νταμαζιό είναι ο συγγραφέας που διαβάζεται για την καταιγιστική του φαντασία, την ευρηματικότητα και τα γλωσσικά του παιχνίδια.
Ειδικά οι Αθέατοι, που πρόκειται να κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Πόλις σε μετάφραση Δημήτρη Δημακόπουλου, είναι από τα πιο δημοφιλή και ταυτόχρονα πρωτότυπα αναγνώσματα στη Γαλλία, που συνδυάζουν τον πολιτικό προβληματισμό με τη μυθοπλασία, ακολουθώντας τη λογική των ριζοσπαστικών πονημάτων τα οποία βρίσκονται πλέον, μαζί με τα έργα της νομπελίστριας Ανί Ερνό και του Εντουάρ Λουί, στην πρώτη γραμμή.
Μπορεί ο ίδιος ο Νταμαζιό να μη γράφει autofiction αλλά μιλάει για τα θέματα που απασχολούν τις σύγχρονες κοινωνίες, όπως το καθεστώς του ελέγχου και η αλλαγή της εικόνας των πόλεων, οι οποίες εν προκειμένω περιέρχονται στην ιδιοκτησία επιχειρηματικών ομίλων. Ως εκ τούτου, είναι κατανοητό ότι η δημοκρατία έχει ουσιαστικά καταλυθεί στη Γαλλία του 2040, όπου εκτυλίσσεται η υπόθεση του μυθιστορήματος, και έχει επιβληθεί ο απόλυτος έλεγχος κάθε κίνησης μέσω της γενικευμένης χρήσης της πιο προηγμένης ψηφιακής τεχνολογίας σε κάθε έκφραση της ανθρώπινης δραστηριότητας.
• Είναι η γυναίκα που έβαλε στη θέση του τον Μουρακάμι μέσα από μια σειρά από συνεντεύξεις που έκαναν θραύση όταν μεταφράστηκαν στα αγλλικά, που κατέκτησε το (δύσκολο) ιαπωνικό, βιβλιοφιλικό κοινό με τις κριτικές που δημοσίευε μέσα από το πρωτότυπο blog της και εξοικείωσε τη λογοτεχνική κοινότητα με τον πρωτότυπο, ιδιοσυγκρασιακό της λόγο που είναι βουτηγμένος στο ασυνείδητο του Τζόις και έχει την ακρίβεια του ιαπωνικού ξίφους. Δεν ήταν, επομένως, να απορεί κανείς που το μυθιστόρημά της Αυγά και Στήθη εκτοξεύτηκε αμέσως, όταν μεταφράστηκε στα αγγλικά, στα επιλεχθέντα ξένα αναγνώσματα των New York Times.
Σήμερα η γεννηθείσα το 1976 Μιέκο Καβακάμι τυγχάνει διεθνούς θερμής υποδοχής, με την πρωτότυπη γλωσσική της έκφραση να είναι αναγνωρίσιμη πλέον από τους αναγνώστες που δεν εκπλήσσονται από τα οριακά της θέματα, όπως η καταπίεση και η βία, που επανέρχονται, με διαφορετικό τρόπο, στα μυθιστορήματά της. Στον Παράδεισο, που πρόκειται να κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Gutenberg σε μετάφραση Κίκας Κραμβουσάνου, «η βασίλισσα της ιαπωνικής λογοτεχνίας» περιγράφει την αγριότητα του σύγχρονου κόσμου ιδωμένη μέσα από τα μάτια του δεκατετράχρονου αφηγητή της, τον οποίο οι βασανιστές του αποκαλούν «Τα Μάτια» λόγω του στραβισμού του.
• Ως «οργιαστικά πρωτότυπο και παράλληλα καθησυχαστικό» περιέγραφε η «Guardian» το Καλοκαίρι της Άλι Σμιθ, η οποία ολοκληρώνει με τον πιο αποθεωτικό τρόπο την τριλογία της που εμπνέεται από τις τέσσερις εποχές. Η αγαπημένη του ελληνικού κοινού Σκωτσέζα συγγραφέας εν προκειμένω περιγράφει ένα διαφορετικό καλοκαίρι, κάτω από έναν ήλιο που απλώς αποκαλύπτει τα βαθύτερα τραύματα, όπως θα έλεγε ο Καμί και όπως νιώθει η Σωσά βιώνοντας ανυπέρβλητα οικογενειακά, και όχι μόνο, προβλήματα.
Σε έναν κόσμο, όμως, που καταρρέει η Σμιθ ξέρει πάντα να στήνει μυθοπλαστικούς τόπους που ανοίγουν μια χαραμάδα στο σύμπαν, καταθέτοντας τελικά ένα ποίημα που, όπως έγραφαν οι «New York Times», «υμνεί τη μνήμη, τη συγχώρεση, την απόλυτη ανάδειξη του χιούμορ και της συγκυρίας». Κυκλοφορεί στα ελληνικά σε λίγες μέρες σε μετάφραση Μιλτιάδη Αργυρόπουλου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
