Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει περάσει σε νέα φάση, με τις ουκρανικές δυνάμεις να συνεχίζουν την αντεπίθεση και τους Ρώσους να υποχωρούν από στρατηγικές περιοχές, ενώ την ίδια ώρα η Μόσχα διατηρεί ζωντανή την πυρηνική απειλή.
Τις τελευταίες ημέρες απασχολεί την επικαιρότητα ο όρος «βρώμικες βόμβες» με το Κρεμλίνο να καταγγέλλει την Ουκρανία για σχέδιο εξαπόλυσης σχετικής επίθεσης, ενώ οι δυνάμεις-σύμμαχοι του Κιέβου διαψεύδουν κατηγορηματικά τους «ψευδείς» ισχυρισμούς της ρωσικής πλευράς.
Οι «βρώμικες βόμβες» θεωρούνται, συνήθως, ένα δυνητικό όπλο τρομοκρατών καθώς ο βασικός τους στόχος είναι να σπείρουν τον πανικό, τη σύγχυση και το άγχος, εκτοξεύοντας ραδιενεργό σκόνη και καπνό στην ατμόσφαιρα.
Πώς λειτουργεί μία «βρώμικη βόμβα»
Τεχνικά γνωστές ως συσκευές ραδιολογικής διασποράς, αυτές οι βόμβες είναι σχετικά πρωτόγονα και ανακριβή όπλα. Η κατασκευή τους είναι πολύ ευκολότερη και φθηνότερη από μια πυρηνική συσκευή και επίσης πολύ λιγότερο επικίνδυνη.
Χρησιμοποιούν συμβατικά εκρηκτικά, όπως ο δυναμίτης, μαζί με ραδιενεργά υλικά, που διαχέονται μετά την έκρηξη. Το ποσοστό της ακτινοβολίας που διαχέεται, παρότι είναι επικίνδυνο, δεν είναι, απαραιτήτως, και θανατηφόρο.
Οι πρώτες ύλες για την κατασκευή τους μπορεί να βρεθούν σε διάφορες πηγές, ακόμα και ιατρικές και βιομηχανικές δομές.
«Είναι εύκολο να φτιάξεις μία "βρώμικη βόμβα"» δήλωσε ο Σκοτ Ρόεκερ, αντιπρόεδρος του προγράμματος πυρηνικής ασφάλειας του Nuclear Threat Initiative, μίας ΜΚΟ με βάση την Ουάσινγκτον. «Είναι ένα ακατέργαστο υλικό».
Πόση ζημιά κάνουν
Ο αριθμός των θυμάτων και η έκταση των ζημιών από μία επίθεση με «βρώμικη βόμβα» εξαρτώνται από διάφορες παραμέτρους.
Ο βασικός παράγοντας είναι η ποσότητα και το είδος του συμβατικού εκρηκτικού που θα χρησιμοποιηθεί, το οποίο καθορίζει το μέγεθος της έκρηξης.
Η ποσότητα και ο τύπος του ραδιενεργού υλικού αποτελεί έναν δεύτερο παράγοντα, ενώ σημασία έχουν και οι καιρικές συνθήκες - ειδικότερα εάν φυσάει, τότε η ραδιενέργεια μπορεί να επεκταθεί σε μεγαλύτερη έκταση.
Οι περισσότερες «βρώμικες βόμβες» δεν εκπέμπουν αρκετή ακτινοβολία ώστε να προκαλέσουν θάνατο ή ακόμη και σοβαρή ασθένεια.
Πόσο επικίνδυνες είναι
Ο κύριος αντίκτυπός τους είναι ψυχολογικός, γι' αυτό και οι συσκευές αυτές αναφέρονται συχνά ως «όπλα μαζικής διαταραχής».
Δεν είναι προς χρήση σε πεδία μαχών και επιθέσεις εξαπολύονται σε αστικές περιοχές, είπε ο Ρόεκερ.
«Είναι, περισσότερο, ψυχολογικό όπλο. Όταν επιχειρείς να φοβίσεις, να τρομάξεις τον κόσμο, θα χρησιμοποιήσεις ένα τέτοιο όπλο».
Η ραδιενεργή σκόνη και ο καπνός είναι πολύ πιο επικίνδυνα σε περίπτωση που κάποιος τα εισπνεύσει στο σημείο της έκρηξης. Η ραδιενέργεια, κατά πάσα πιθανότητα, μεταφέρεται σε απόσταση αρκετών τετραγώνων, εξήγησε ο ίδιος. Αλλά, καθώς το ραδιενεργό υλικό εξαπλώνεται στην ατμόσφαιρα, γίνεται λιγότερο συμπυκνωμένο και επομένως λιγότερο επιβλαβές.
Βασικοί παράγοντες για την έκθεση σε ακτινοβολία είναι το είδος της ακτινοβολίας, ο χρόνος έκθεσης σε αυτήν και το αν η ακτινοβολία απορροφήθηκε από το δέρμα, εισπνεύστηκε ή καταναλώθηκε από το στόμα.
Για την ανίχνευση της ακτινοβολίας απαιτείται ειδικός εξοπλισμός. Τα μολυσμένα σπίτια, οι επιχειρήσεις και οι δημόσιες υπηρεσίες θα μπορούσαν να τεθούν εκτός ορίων για μήνες και να απαιτηθεί μια δαπανηρή επιχείρηση καθαρισμού.
Με πληροφορίες από Guardian
