Η Λετίσια Κάστα έρχεται στο Μέγαρο για να υποδυθεί την Κλάρα Χάσκιλ, μια από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της μουσικής ερμηνείας των σπουδαιότερων κλασικών έργων για πιάνο. Η παράσταση «Clara Haskil, Prelude and Fugue» έρχεται στην Αθήνα για τρεις παραστάσεις από τις 22 έως τις 25 Φεβρουαρίου 2022.
Το κείμενο που ερμηνεύει η Κάστα είναι του Serge Kribus και μαζί της στη σκηνή είναι η διάσημη πιανίστρια Isil Bengi. Η διεθνής παραγωγή που εξασφάλισε για το ελληνικό κοινό ο πολιτιστικός οργανισμός «Λυκόφως» του Γιώργου Λυκιαρδόπουλου παρουσιάζει επί σκηνής τις άγνωστες πτυχές της ζωής της μεγάλης μουσικού του προηγούμενου αιώνα.
Το 1960, η διάσημη ερμηνεύτρια Κλάρα Χάσκιλ έφτασε στις Βρυξέλλες, για να ξεκινήσει από εκεί μια περιοδεία με τον Βέλγο βιολιστή Arthur Grumiaux, μετά από μια θριαμβευτική παράσταση που είχαν δώσει στο Παρίσι. Στο σιδηροδρομικό σταθμό, γλίστρησε, έπεσε από τις σκάλες και μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο χωρίς τις αισθήσεις της. Η Χάσκιλ έσβησε το επόμενο πρωινό και ο τραγικός θάνατός της έβαλε τέλος σε μια λαμπρή καριέρα, στα 65 της χρόνια.
Η Χάσκιλ υπέφερε σε όλη την ζωή από σκολίωση αλλά και από έναν όγκο στο οπτικό νεύρο. Έπασχε από πνευμονία ως μικρό παιδί και αναγκάστηκε να περάσει τέσσερα χρόνια στη διάρκεια της εφηβείας της στο γύψο λόγω της σκολίωσης, ενώ η αφαίρεση ενός όγκου στο οπτικό νεύρο το 1941 της άφησε σοβαρούς πονοκεφάλους που αύξησαν τον ασταμάτητο πόνο στην πλάτη της.
Αντιμετώπισε σε όλη της τη ζωή πολύ γενναία τις παθήσεις της και έγινε παγκοσμίως διάσημη για την καθαρότητα των ερμηνειών της στους κλασικούς συνθέτες. Αν και ήταν κυρίως γνωστή για το παίξιμό της στο πιάνο, σπούδασε επίσης βιολί και κατά καιρούς εμφανιζόταν με σπουδαίους βιολιστές σε ντουέτα.
Δεύτερη από τις τρεις κόρες μιας Εβραϊκής οικογένειας Σεφαραδιτών που ζούσε στο Βουκουρέστι, η Κλάρα Χάσκιλ γεννήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 1895. Οι αδελφές της έγιναν μουσικοί αλλά έλεγαν: «Έχουμε ταλέντο, αλλά η Κλάρα έχει ιδιοφυΐα ».
Ο πρόωρος θάνατος του πατέρα της από πνευμονία το 1899 άφησε την μητέρα της να μεγαλώσει μόνη τις τρεις κόρες της.
Όταν η Κλάρα δεν ήταν ακόμη πέντε ετών, κάθισε και έπαιξε στο πιάνο, την άκουσε τυχαία ένας καθηγητής και μπήκε στο Ωδείο του Βουκουρεστίου όπου σπούδασε για ένα χρόνο. Τον Απρίλιο του 1902 ο θείος της την πήρε στη Βιέννη, όπου είχε εγκατασταθεί. Η Κλάρα κατέκτησε γρήγορα τη γλώσσα, παρά τη διατήρηση μιας ιδιότυπης προφοράς καθ 'όλη τη διάρκεια της ζωής της. Τα επόμενα τρία χρόνια πέρασαν υπό την κηδεμονία του διάσημου δασκάλου Richard Robert, ο οποίος τη δίδαξε τη βάση της τρομερής τεχνικής της. Άτεκνος, αυτός και η σύζυγός του υιοθέτησαν ουσιαστικά την Κλάρα, η οποία απέκτησε φιλία με τον Τζορτζ Σελ, έναν άλλο από τους μικρούς μαθητές του Ρόμπερτ. Συγκλονίστηκε όταν άκουσε στο βιολί έργα του Μπραμς και άρχισε να μαθαίνει. Λάτρευε το βιολί και σε όλη τη διάρκεια της καριέρας της έπαιξε με σπουδαίους βιολιστές όπως οι Eugène Ysaÿe, ο Georges Enesco, ο Pablo Casals, ο Yehudi Menuhin, ο Henryk Szeryng και ο Isaac Stern.
Ο Ρίτσαρντ Ρόμπερτ συνέστησε την Κλάρα στον Γκαμπριέλ Φορέ, τότε διευθυντή του Ωδείου του Παρισιού, ο οποίος εντυπωσιάστηκε ιδιαίτερα από αυτήν, και το 1905 μπήκε στο Ωδείο, στην τάξη του Άλφρεντ Κόρτο το 1907 και αποφοιτώντας το 1910 σε ηλικία δεκαπέντε ετών, με το Premier Prix. Ξεκίνησε μια σειρά από περιοδείες συναυλιών σε όλη την Ευρώπη, αλλά η καριέρα της διακόπηκε από την σκολίωση, η οποία έγινε εμφανής σε ηλικία δεκατριών ετών, και τη σύσταση να περάσει τέσσερα χρόνια σε ένα θεραπευτήριο. Το 1921 άρχισε και πάλι να εμφανίζεται δημόσια, με βάση της το Παρίσι, όπου την φρόντιζαν πρώτα ο θείος της και στη συνέχεια η μητέρα και οι αδερφές της. Το ξέσπασμα του Β ’Παγκοσμίου Πολέμου και η επακόλουθη κατοχή της Γαλλίας την ανάγκασαν να διαφύγει στη Μασσαλία στην ουδέτερη ζώνη. Εκεί, το 1941, ένας Εβραίος χειρουργός ταξίδεψε από το Παρίσι για να πραγματοποιήσει την επικίνδυνη επέμβαση για την αφαίρεση του όγκου στο μάτι του Χάσκιλ.
Λίγο αργότερα αναγκάστηκε να διαφύγει στην Ελβετία για να αποφύγει τις διώξεις κατά των Εβραίων. Η Κλάρα Χάσκιλ διέσχισε πεζή 30 μίλια έως την ελβετική μεθόριο παρά το γεγονός ότι είχε υποβληθεί σε αυτή τη σοβαρή επέμβαση.
Η σαφήνεια, η λεπτότητα και η βιρτουοζιτέ ήταν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του παιξίματος της Χάσκιλ, που την έκαναν ιδανική για ερμηνείες Μότσαρτ που, με τα λόγια του μουσικολόγου Πίτερ Γκράντενβιτς, «μετέφεραν τον ακροατή σε έναν υποσυνείδητο κόσμο αγνής μουσικής». Το ρεπερτόριό της, που περιλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό τον Ρομαντικό κανόνα, διέψευσε τη φυσική της αδυναμία.
Παρά τη σωματική της αδυναμία έκανε μια σπουδαία διεθνή καριέρα παίζοντας σε όλο τον κόσμο και εμφανιζόμενη στα πιο διάσημα μουσικά φεστιβάλ υπό τη διεύθυνση των μαέστρων όπως οι Eugene Istomin, Carl Munch, Carlo Maria Giulini, Sir John Barbirolli και Sir Thomas Beecham.
Ερμήνευε τούς κλασσικούς και ιδιαίτερα τον Μότσαρτ, τον Μπετόβεν και μερικούς εκ των πλέον «εσωτερικών» ρομαντικών όπως ο Σοπέν και ο Σούμαν, με εξαιρετική λεπτότητα και διαύγεια καθώς και μίαν βαθύτατη μουσική διαίσθηση, η οποία αυξάνετο ολοένα και περισσότερο με την πάροδο των χρόνων και την έλευση της ωριμότητας.
