Θοδωρής Αντωνόπουλος: «Ακόμη επιθυμώ, περισσότερο όμως νοιάζομαι»

Θοδωρής Αντωνόπουλος Facebook Twitter
Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
0

Γεννήθηκα στην Αθήνα τη δεκαετία του ‘60 και η πρώτη γειτονιά που θυμάμαι είναι το Πολύγωνο. Εκείνη την εποχή, πολλοί –νέοι κυρίως– άνθρωποι από την επαρχία συνέρρεαν στα μεγάλα αστικά κέντρα και ειδικά στην πρωτεύουσα για να σπουδάσουν, να προκόψουν, να ζήσουν καλύτερα από τους δικούς τους γονείς – πλέον τα παιδιά των παιδιών τους μεταναστεύουν στο εξωτερικό. Κάπως έτσι πάντως συνέβη και με τους δικούς μου γονείς. Πελοποννήσιος ο πατέρας, υπηρετούσε στο υπουργείο Πρόνοιας –έτσι ονομαζόταν τότε–, Στερεοελλαδίτισσα η μητέρα, ήταν εκπαιδευτικός. Ακολούθησαν πολλές μετακομίσεις ώσπου καταφέραμε κι εμείς να αποκτήσουμε τη δική μας κατοικία.

• Η Αθήνα των παιδικών μου χρόνων ήταν βέβαια πολύ διαφορετική, έμοιαζε αρκετά με αυτά που βλέπουμε σε ταινίες, ντοκιμαντέρ και δημοσιεύματα περιοδικών της εποχής. Την ημέρα έσφυζε από κίνηση, το βράδυ από ζωή, ενώ πολυκαταστήματα όπως το ΜΙΝΙΟΝ και ο Κατράντζος αποτελούσαν τα «μοντέρνα» σημεία αναφοράς. Θυμάμαι ακόμη τις περιπολίες ένοπλων φαντάρων στην περιοχή των σημερινών Δικαστηρίων στη διάρκεια της δικτατορίας, το ότι στο σχολείο πηγαίναμε με τις ποδιές (και ενίοτε τις τρώγαμε με τη βέργα), τις γυμναστικές επιδείξεις στον Πανελλήνιο, υπερθέαμα στα μάτια μας τότε. Ήταν μια Αθήνα φαινομενικά «αθώα» και γραφική αλλά ταυτόχρονα αυταρχική απέναντι σε όσους παρέκκλιναν πολιτικά ή αλλιώς από τον κανόνα, προκατειλημμένη και παλιομοδίτισσα. Η σημερινή ανοικτή, κοσμοπολίτικη, πολυπολιτισμική της εκδοχή –με όλα της τα προβλήματα– είναι σίγουρα προτιμότερη.

Υπερηφάνεια νομίζω σημαίνει καταρχάς αξιοπρέπεια και με την έννοια αυτή ναι, proud to be gay. Αφότου όμως «κατέκτησα» αυτή την ταυτότητα, πάντοτε προσπαθούσα να τη συνδέσω με το όλο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι, ώσπου εν τέλει έπιασα να την υπερβώ κι αυτή.

• Ως παιδί ήμουν αρκετά ζωηρό. Φαντάσου ότι κάποια μέρα που έλειπαν οι γονείς μου, η κοπέλα που με πρόσεχε με αλυσόδεσε στο μπαλκόνι γιατί δεν παλευόμουν αλλιώς. Δεν είναι τυχαίο που η γιαγιά μου με αποκαλούσε «νεράιδο». Οι φασαρίες, οι σκανταλιές, όλα αυτά ανακόπηκαν όταν ανακάλυψα ότι κάτι διαφορετικό συμβαίνει εντός μου. Θα ήμουν 6 ή 7 χρονών όταν πρωτοένιωσα μια ακούσια, ακόμα, έλξη για το ίδιο φύλο, κάτι που μου δημιουργούσε μια αναστάτωση. Μετατράπηκα σ’ ένα κλειστό, ολίγον προβληματικό και ακοινώνητο παιδί, που έβρισκε καταφύγιο στην κοσμάρα του. Γι’ αυτό ίσως με εξίταραν τόσο οι ιστορίες για UFO και εξωγήινους. Παρατηρούσα μεγαλύτερους συμμαθητές να αθλούνται ημίγυμνοι στο προαύλιο και η επιθυμία διαπλεκόταν με την ενοχή. Η συνειδητοποίηση και το coming out αργούσαν ακόμη. Μιλάμε άλλωστε για μια εποχή όπου δεν υπήρχαν ούτε κατά διάνοια οι σημερινές προσλαμβάνουσες, όπου τα ήθη δεν είχαν απομακρυνθεί πολύ από το χουντικό μάντρα «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών», όπου τις σπάνιες φορές που η ομοφυλοφιλία αναφερόταν δημόσια ήταν είτε σκανδαλοθηρικά, είτε για να δαιμονοποιηθεί ως ανωμαλία και ασθένεια, είτε για να διακωμωδηθεί, όπως σε κάποιες παλιές ελληνικές ταινίες, και όπου φυσικά αυτονόητες σήμερα τεχνολογικές ευκολίες, όπως τα κινητά τηλέφωνα και το διαδίκτυο, ήταν ακόμα επιστημονική φαντασία.

Θοδωρής Αντωνόπουλος Facebook Twitter
Μεγαλώνοντας συνειδητοποίησα ότι η γενιά μας είχε δώσει υπερβολική σημασία στο σεξ, ίσως επειδή καταπιέστηκε τόσο αναφορικά με αυτό – τουλάχιστον όμως χόρτασε έρωτες. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

• Στο γυμνάσιο μου έκαναν bullying όταν κάτι υποψιάστηκαν για μένα, κυρίως κοροϊδίες. Ταυτόχρονα κάποιοι μου έκαναν στενό μαρκάρισμα ώστε να ενδώσω στις δικές τους ανομολόγητες επιθυμίες. Ευχόμουν να συναντήσω επιτέλους αυτόν τον περίφημο «κύριο με τις καραμελίτσες» που διαφθείρει αθώους εφήβους, αλλά πουθενά. Το 1981, στην Γ΄ λυκείου, ξεκίνησα φροντιστήριο μαθηματικών στην πλατεία Κάνιγγος. Ένα απόγευμα, χαζεύοντας τα κρεμασμένα περιοδικά σε ένα περίπτερο, διέκρινα ανάμεσά τους ένα τεύχος του περιοδικού «Αμφί». Σοκ. Ένας ολόκληρος καινούργιος κόσμος ξαφνικά ανοίχτηκε μπροστά μου, δεν ήμουν τελικά μια εξαίρεση, ένα λάθος της φύσης. Επέστρεψα σπίτι ενθουσιασμένος και το διάβασα σαν Ευαγγέλιο.

• Τέλη εκείνης της χρονιάς βρήκα το θάρρος να κατέβω στα γραφεία του ΑΚΟΕ στη Ζαλόγγου. Μπήκα σκυφτός, με χίλιες προφυλάξεις, έχοντας στο μεταξύ αλλάξει δεκατρία χρώματα. Ο πρώτος άνθρωπος που με «ξεψάρωσε» ήταν ο Λουκάς Θεοδωρακόπουλος, υπεύθυνος έκδοσης του «Αμφί» και εμβληματική προσωπικότητα του πρώιμου ΛΟΑΤΚΙ+ ακτιβισμού. Περνούσα πια από εκεί με κάθε ευκαιρία, έκανα συζητήσεις, γνωριμίες, διαμόρφωνα συνείδηση, άρχισα επίσης να πολιτικοποιούμαι. Έπαιξε σπουδαίο ρόλο η Ζαλόγγου για πολλούς ανθρώπους εκείνα τα χρόνια, έσωσε ζωές! Θυμάμαι μέχρι και τους «καβγάδες» του Κώστα Ταχτσή –τον οποίο είχα συναντήσει και νύχτα ντυμένο με γυναικεία ρούχα, μου είχε προτείνει μάλιστα «τρίο» με φίλο μου, χωρίς να θυμάται προφανώς ότι με γνωρίζει– με τις τρανς γυναίκες αλλά και το ΑΚΟΕ παλιότερα. Και βέβαια το διεθνές συνέδριο «Σεξουαλικότητες και Πολιτική» στο Γαλλικό Ινστιτούτο (1983) όπως και τη θρυλική συναυλία «για την απελευθέρωση της ομοφυλόφιλης επιθυμίας» των ΑΚΟΕ-Αμφί-Κράξιμο στον Σπόρτινγκ (1984). Η ανάγκη ανάδειξης και διάσωσης της ΛΟΑΤΚΙ+ ιστορικής μνήμης με παρακίνησε να συνεισφέρω ως βοηθός σεναρίου στο βραβευμένο ντοκιμαντέρ «ΑΚΟΕ-Αμφί:  Η ιστορία μιας επανάστασης» του φίλου και πάλαι ποτέ συνοδοιπόρου Σήφη Βαρδάκη (2023) αλλά και στον ιστορικό περίπατο του Queer Athens στο πλαίσιο του φετινού φεστιβάλ των ΑΣΚΙ.

• «Ήρωες» και «ηρωίδες» της δικής μου γενιάς ήταν άνθρωποι όπως ο Φασμπίντερ, ο Παζολίνι, ο Ζενέ, o Γκίνσμπεργκ, ο Μπάροουζ, η Πάτι Σμιθ, η Divine, ο Μπόουϊ... Προσωπικότητες που μας διαμόρφωσαν αλλά και μας «κατέστρεψαν»! Και το δικό της εναλλακτικό σάουντρακ ήταν βέβαια το πανκ και το new wave – οι σκληρές, κοφτές, ανεπεξέργαστες νότες, οι ανατρεπτικοί στίχοι και η gender fluid, in-yer-face αισθητική έκαναν αυτές τις μουσικές πολύ πιο ελκυστικές για ένα γκέι άτομο με ανησυχίες, σε σύγκριση τόσο με το κλασικό ροκ όσο και με το πολιτικό τραγούδι και το «νέο κύμα» που κυριαρχούσαν τότε. Το «λίκνο» της αθηναϊκής αντικουλτούρας, όταν πια «έκλεισε» η Πλάκα, που την πρόλαβα την τελευταία χρονιά προτού ανακηρυχθεί διατηρητέα, ήταν εννοείται τα Εξάρχεια – από τα λίγα μέρη όπου χωρούσαμε όλες οι αλλιώτικες φυλές αυτής της πόλης, μολονότι κι εκεί κάποιες φορές χρειαζόταν να διεκδικήσεις τον χώρο σου. Τίποτε και πουθενά δεν κερδίζεται χωρίς αγώνες. Το πρώτο ΛΟΑΤΚΙ+ επαναστατικό «μανιφέστο» που διάβασα ήταν σε μια πανκ συναυλία στα Μέγαρα το ’83, με το «μακιγιάζ» μου να το έχει επιμεληθεί ο Δημήτρης Παπαϊωάννου. Όντες κιόλας στο μεταίχμιο μιας εποχής ραγδαίων αλλαγών, νιώθαμε κάτι σαν στρατευμένη πρωτοπορία που αποστολή της είχε να ανατρέψει συθέμελα ένα κατεστημένο που γινόταν ολοένα πιο αποτρόπαιο – Ρίγκαν στην Αμερική, Θάτσερ στη Βρετανία, γεροντική σήψη στο Κρεμλίνο, ο εφιάλτης των πυρηνικών. Ειδικά στο ΛΟΑΤΚΙ+ κομμάτι, αναφορικά με την Ελλάδα, πίσω μας δεν υπήρχε τίποτε σχεδόν. Την κουλτούρα του ακτιβισμού, της συνειδητοποίησης και της απελευθέρωσης έπρεπε να τη διαμορφώσουμε μόνοι μας εξαρχής, με μόνες «βοήθειες» τη μουσική και τη λογοτεχνία που μιλούσαν στη γλώσσα μας και τα ταξίδια στο εξωτερικό, όσοι είχαμε τη δυνατότητα.

• Είχε προηγηθεί το οικογενειακό μου coming out, που συνέβη όταν οι δικοί μου ανακάλυψαν κάποια «Αμφί». Ακολούθησε ο κλασικός χαμός, πώς σου συνέβη, ποιος σε παρέσυρε, σε τι φταίξαμε. Ήθελαν να με πάνε σε ψυχολόγο, ύστερα σε γυναίκα. Η σχέση μας εξαιτίας αυτού δηλητηριάστηκε – σκέφτομαι ακόμα πόσο διαφορετική θα ήταν, πόσο λιγότερο θα είχαμε όλοι μας πληγωθεί αν υπήρχε μια στοιχειώδης κατανόηση ή έστω η δυνατότητά της. Από την άλλη, είχα αποφασίσει ότι πίσω δεν θα έκανα πια πουθενά, με όποιο κόστος.

Θοδωρής Αντωνόπουλος Facebook Twitter
Πιστεύω ότι πραγματικός επαναστάτης είναι ο άνθρωπος που πορεύεται με γνώμονα το νοιάξιμο για τον διπλανό του, που του προσφέρει αβίαστα τον οργασμό του, καθώς μου έλεγε ο αείμνηστος Περικλής Κοροβέσης. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

• Έναν χρόνο αργότερα, πριν καν κλείσω τα 18, έχασα τη μητέρα μου από καρκίνο. Μια απώλεια που με συγκλόνισε, αλλά λειτούργησε ταυτόχρονα απελευθερωτικά. Ο ψυχολογικός εκβιασμός της μητέρας είναι ο σκληρότερος και οι «Περήφανοι Γονείς» αργούσαν ακόμα. Ο πατέρας μου, πάλι, παρότι συντηρητικός, το αντιμετώπισε στο τέλος ψύχραιμα: «Μόνο να κοιτάς την υγεία σου και, κυρίως, να προσέξεις ώστε να μη μείνεις μόνος», μου έλεγε στο τέλος. Ο μικρότερος αδελφός μου ήταν σαφώς πιο άνετος, αλλά φίλους έπρεπε να κάνω πλέον καινούργιους.    

• Δεν είχα πια κράτημα κανένα, ένιωθα ότι μπορούσα να δοκιμάσω στο έπακρο τις επιθυμίες και τις αντοχές μου, να κάνω τη δική μου «μοριακή» και πολιτιστική επανάσταση. Έφυγα από το σπίτι, έμεινα αρχικά στα Εξάρχεια κι αργότερα για αρκετά χρόνια στο Παγκράτι, που ακόμα θεωρώ μια από τις καλύτερες συνοικίες της Αθήνας. Στις σπουδές μου στο πανεπιστήμιο και αργότερα στο Εργαστήρι Δημοσιογραφίας έβγαινα πια θαρραλέα προς τα έξω, μη διστάζοντας να αντιπαρατεθώ δημόσια και με καθηγητές όταν διαπίστωνα ομοφοβικές αντιλήψεις, έγραφα επίσης επιστολές σε εφημερίδες και περιοδικά. Ήμουν από τους πρώτους που υπέγραφαν με το κανονικό τους όνομα κείμενα ακτιβιστικά – κάποια δημοσιεύτηκαν και στην «Ελευθεροτυπία». Νιώθαμε, ξέρεις, λίγο σαν σε πόλεμο, η αστυνομία έκανε ακόμα τακτικά εφόδους όχι μόνο σε πλατείες και πάρκα αλλά και σε μπαρ, με πρόσχημα την εξακρίβωση στοιχείων. Ήταν γενικά άγριες εποχές αλλά κομμάτι πιο ερωτικές από τις σημερινές, υπήρχε επίσης μια γενικευμένη αισιοδοξία ότι ο κόσμος αλλάζει, ότι είμαστε κομμάτι αυτής της αλλαγής ως άλλοι «πράκτορες του χάους» και ότι η Ιστορία (δεν) είναι μονόδρομος.

Στο γυμνάσιο μου έκαναν bullying όταν κάτι υποψιάστηκαν για μένα, κυρίως κοροϊδίες. Ταυτόχρονα κάποιοι μου έκαναν στενό μαρκάρισμα ώστε να ενδώσω στις δικές τους ανομολόγητες επιθυμίες. Ευχόμουν να συναντήσω επιτέλους αυτόν τον περίφημο «κύριο με τις καραμελίτσες» που διαφθείρει αθώους εφήβους, αλλά πουθενά.

• Καθότι κυκλοφορούσα πολύ τη νύχτα, πρέπει να είχα διανυκτερεύσει τουλάχιστον άπαξ σε όλα σχεδόν τα αστυνομικά τμήματα του κέντρου. Μέχρι μήνυση σε αστυνομικό για παράνομη κατακράτηση είχα κάνει. Η πρώτη δυναμική διαδήλωση στην οποία συμμετείχα ήταν αυτή κατά της επίσκεψης του ακροδεξιού Ζαν Μαρί Λεπέν στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του ’84, όπου υπήρχε και ΛΟΑΤΚΙ+ παρουσία. Θυμάμαι την πορεία του Μαΐου του ’85, με κεντρικό σύνθημα «Ομοφυλόφιλε, γιατί θα τους ψηφίσεις;» ανήμερα της προεκλογικής ομιλίας του πατρός Μητσοτάκη στο Σύνταγμα που οργάνωσαν η Πάολα και το «Κράξιμο» –οι δικές μας πρώιμες queer αναφορές– αλλά και νωρίτερα εκείνη των τρανς γυναικών στο Καστρί, θυμάμαι ακόμα τις κινητοποιήσεις κατά της απόφασης του Προέδρου της Δημοκρατίας Σαρτζετάκη να μην απονείμει χάρη στον ισοβίτη Χρήστο Ρούσσο γιατί, όντας ομοφυλόφιλος, «δεν μπορούσε να έχει πρότερο έντιμο βίο». Συμμετείχα επίσης στη συλλογή υπογραφών συμπαράστασης υπέρ του, στο πλαίσιο της οποίας είχα επισκεφθεί και την Αλίκη Βουγιουκλάκη στο θέατρό της. «Υπόγραψε, βρε Αλίκη, αλλά κανονικά, όχι σαν να δίνεις αυτόγραφο», την πείραζε ο Σταμάτης Φασουλής. Στο ίδιο πλαίσιο είχα παραβρεθεί στη συνάντηση με τη Μελίνα Μερκούρη που υποσχόταν να βοηθήσει αλλά όχι πολύ φανερά, γιατί «υπάρχει, ξέρετε, και η Αυριανή». Ναι, εκείνη η εφημερίδα που συν τοις άλλοις ταυτίστηκε με την πιο χυδαία ομοφοβία, στοχοποιώντας τον Χατζιδάκι, τον Τσαρούχη, τον Ιόλα και τους απανταχού «πισωγλέντηδες». Και βέβαια στις πολυήμερες ταραχές και τις καταλήψεις σχολών που ακολούθησαν τον Νοέμβριο του ’85 τη δολοφονία του 15χρονου Μιχάλη Καλτεζά από αστυνομικό, του «δικού μας» Γρηγορόπουλου, που τερμάτισε απότομα κι αμετάκλητα μια μάλλον ευδαίμονα –παρά τις «επιχειρήσεις αρετής» του Δροσογιάννη, που πλέον μοιάζανε απλή αθλοπαιδιά– «εποχή αθωότητας». 

Θοδωρής Αντωνόπουλος Facebook Twitter
Από τις καλύτερες ηθικές ανταμοιβές είναι όταν με πλησιάζουν καμιά φορά στον δρόμο ή σε κάποια εκδήλωση νέα, κυρίως, άτομα και μου λένε: «Ο Θοδωρής δεν είσαι; Ευχαριστούμε για ό,τι κάνεις για μας, συνέχισε!».Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

• Μια πολύ δυσάρεστη περίοδος ήταν όταν η εγχώρια ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα βρέθηκε στα ’80s αντιμέτωπη με την «αρρώστια που μίσησε τον έρωτα», την HIV-AIDS λοίμωξη που ήταν τότε αγιάτρευτη, απειλώντας τόσο τις ελευθερίες που είχε μόλις κατακτήσει όσο και την υπόστασή της καθαυτή. Δεν ήταν λίγοι οι καλοί φίλοι που φύγανε άδοξα, τα πρώτα χρόνια ειδικά. Τρόμος, ηθικός πανικός, συνειδητοποίηση του πόσο ευάλωτοι ήμασταν ως κοινότητα – τότε τέθηκαν πλέον στα σοβαρά ζητήματα συντροφικότητας, αλληλεγγύης και φροντίδας, τότε τέθηκαν στα σοβαρά τα αιτήματα για σύμφωνο, γάμο, αργότερα και παιδοθεσία. Βέβαια, μέσα στην κοινότητα τις στενές φιλίες και τους έρωτές μας τους βλέπαμε πάντα ως «οικογένεια», ειδικά αν άλλες δεν είχαμε ή δεν μας θέλανε, όμως η θεσμική κατοχύρωση είναι κάτι άλλο. Η Act Up Ελλάδας ήταν από τις πρώτες οργανώσεις που μπήκαν ανάχωμα στον ηθικό πανικό και τον κοινωνικό ρατσισμό. Πιέζαμε σε νοσοκομεία, υπηρεσίες και υπουργεία, διαδηλώναμε μαχητικά, βγάζαμε ενημερωτικά φυλλάδια, κυκλοφορήσαμε κι ένα συλλεκτικό μουσικό άλμπουμ με σπουδαίες μπάντες της εποχής («Εν Τούτω Νίκα», FM Records 1996). Το καλωσόρισμα που κάναμε λίγο αργότερα πολλοί από μας στη ρέιβ «γενιά της αγάπης» ήταν το αντίδοτο που χρειαζόμασταν στον τόσο πόνο, το τόσο θανατικό που είχε προηγηθεί.

• Η ενασχόληση με τη δημοσιογραφία, αν και με έλκυε από μικρό γιατί έμπαιναν εφημερίδες στο σπίτι και είχα αναλάβει να γράφω και να εικονογραφώ σε Α4 τα αθλητικά νέα της ομάδας της γειτονιάς, προέκυψε μάλλον «μοιραία». Είχα εξάλλου ξεκινήσει από νωρίς να γράφω σε φανζίν, σε πολιτικά περιοδικά, στο «Αμφί» και βέβαια στο «Κράξιμο» της Πάολας, που υπήρξε από τους πιο επιδραστικούς ανθρώπους σε εκείνη τη φάση της ζωής μου. Συνεργαστήκαμε σε αρκετά τεύχη του περιοδικού, στον Ελληνικό Gay Οδηγό, στα πρώτα Pride, ταξιδέψαμε, αλητέψαμε.

• Την επαγγελματική δημοσιογραφία την ξεκίνησα ουσιαστικά στο «Men» και στο «Κλικ», όταν τα περιοδικά αυτά έκαναν μια στροφή από το ακραίο lifestyle σε μια μοντέρνα μεν αλλά πιο γειωμένη δημοσιογραφία. Διευθυντή είχα τότε τον Φώτη Γεωργελέ και αρχισυντάκτη τον Σταύρο Θεοδωράκη. Έκανα κι ένα «πέρασμα» από το «01» του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου, από τις πένες που εξαρχής ξεχώριζα και που αργότερα ακολούθησα στη LiFO. Ό,τι όμως κι αν έκανα, δεν έπαψα να καταπιάνομαι σε κάθε ευκαιρία με ΛΟΑΤΚΙ+ θέματα, είτε σε έντυπα του χώρου είτε στα μέσα στα οποία εργάστηκα. Ναι, την αγάπησα τη δουλειά μας με όλα της τα στραβά κι ανάποδα, γιατί μέσω αυτής μπορούσα να εκφράζομαι, να ταξιδεύω, να συναντώ σημαντικούς ανθρώπους, να ερευνώ και να ανακαλύπτω πράγματα, να μη βαριέμαι ποτέ. Δύο φορές που επιχείρησα να την εγκαταλείψω, μαζί και την Αθήνα, εν τέλει δίστασα – η σχέση «αγάπης-μίσους» και με τις δύο τους αποδείχθηκε δυνατότερη.

• Πιστεύω ότι πραγματικός επαναστάτης είναι ο άνθρωπος που πορεύεται με γνώμονα το νοιάξιμο για τον διπλανό του, που του προσφέρει αβίαστα τον οργασμό του, καθώς μου έλεγε ο αείμνηστος Περικλής Κοροβέσης.

Θοδωρής Αντωνόπουλος Facebook Twitter
Ένα μεγάλο σφάλμα μου είναι ίσως ότι αδίκησα κάποιους ανθρώπους, εμού συμπεριλαμβανομένου. Το ότι πήρα επίσης ρίσκα που ήταν μάλλον αχρείαστα, ενώ δίστασα να πάρω κάποια άλλα που ίσως άξιζαν πραγματικά τον κόπο. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

• Υπερηφάνεια νομίζω σημαίνει καταρχάς αξιοπρέπεια και με την έννοια αυτή ναι, proud to be gay. Αφότου όμως «κατέκτησα» αυτή την ταυτότητα, πάντοτε προσπαθούσα να τη συνδέσω με το όλο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι, ώσπου εν τέλει έπιασα να την υπερβώ κι αυτή. Μεγαλώνοντας συνειδητοποίησα ότι η γενιά μας είχε δώσει υπερβολική σημασία στο σεξ, ίσως επειδή καταπιέστηκε τόσο αναφορικά με αυτό – τουλάχιστον όμως χόρτασε έρωτες. Ακόμη επιθυμώ, περισσότερο, όμως, νοιάζομαι. Και δεν μπορώ παρά να νιώθω ευτυχής βλέποντας το πόσο πιο προχωρημένα, πιο ευαίσθητα, πιο υποψιασμένα και φροντιστικά είναι τα νέα παιδιά, κι ας έχουν κάποτε κι αυτά, όπως άλλωστε είχαμε κι εμείς, τις δικές τους απολυτότητες. Πόσο έχει προχωρήσει η κοινωνία σε ζητήματα δικαιωμάτων, ορατότητας και συμπερίληψης, παρότι μένουν ακόμα να γίνουν τόσα.

774
Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

• Όσο κι αν επιμένουν η βία, οι προκαταλήψεις και οι διακρίσεις, όσο κι αν ο νεοσυντηρητισμός θεριεύει ξανά –ένας νεοσυντηρητισμός που μερικές φορές ενδύεται και προοδευτικό προσωπείο–, είναι ασύλληπτο για κάποιο νεότερο άτομο το πόσος δρόμος έχει διανυθεί από τη δική μου εφηβεία, τόσο παγκόσμια όσο και στην Ελλάδα. Αρκεί να κατέβει κάποιος σε ένα Athens Pride για να πάρει μια μυρωδιά. Από τις καλύτερες, ξέρεις, ηθικές ανταμοιβές είναι όταν με πλησιάζουν καμιά φορά στον δρόμο ή σε κάποια εκδήλωση νέα, κυρίως, άτομα και μου λένε: «Ο Θοδωρής δεν είσαι; Ευχαριστούμε για ό,τι κάνεις για μας, συνέχισε!». Το ότι κάποιοι άνθρωποι με παίρνουν πιο σοβαρά από ό,τι πήρα εγώ ποτέ τον εαυτό μου το συνειδητοποιώ και όταν έρχονται φοιτητές και μου παίρνουν συνεντεύξεις για όλα αυτά, όταν με μνημονεύουν ή καλούμαι να καταθέσω δημόσια τη μαρτυρία μου. Το μεγαλύτερο κίνητρο για να παραμένω ενεργός είναι να μην τραβήξει κανένα νέο ΛΟΑΤΚΙ+ παιδί όσα τράβηξαν τα περισσότερα παιδιά της δικής μου και των παλαιότερων γενιών επειδή απλώς έτυχε να ποθήσουν ή να βιώσουν το φύλο τους διαφορετικά αφενός, να μη νιώσει απόκληρο κανένα ωριμότερο ΛΟΑΤΚΙ+ άτομο αφετέρου.  

• Ένα μεγάλο σφάλμα μου είναι ίσως ότι αδίκησα κάποιους ανθρώπους, εμού συμπεριλαμβανομένου. Το ότι πήρα επίσης ρίσκα που ήταν μάλλον αχρείαστα, ενώ δίστασα να πάρω κάποια άλλα που ίσως άξιζαν πραγματικά τον κόπο. Το μεγαλύτερο «δίδαγμα», αν θες, είναι ότι οφείλεις να ζεις την κάθε μέρα σου ακέραια γιατί δεν θα σου την επιστρέψει κανείς ποτέ. Όσο για το πώς μπορείς να παραμένεις ακμαίος, αυτό δεν σχετίζεται τόσο με την υγιεινή διατροφή, τα σπορ, όσο με τη θέληση για ζωή και κίνηση, την προθυμία να μαθαίνεις από τα σωστά κι από τα λάθη σου, την ικανότητα να αμφισβητείς διαρκώς θέσφατα και βεβαιότητες.   

Ο Θοδωρής Αντωνόπουλος είναι από τους συνδιοργανωτές των πρώτων Prides της πόλης, βασικό μέλος της συντακτικής ομάδας των περιοδικών «Κράξιμο» και «10% και σύμβουλος σεναρίου στο βραβευμένο ντοκιμαντέρ «ΑΚΟΕ/ΑΜΦΙ: Η Ιστορία Μιας Επανάστασης (*Να Κοιμάμαι Στο Στήθος Του…)».

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

Lgbtqi+
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μεγάλοι απόντες» τα δικαιώματα και οι ελευθερίες από το προεκλογικό ντιμπέιτ

Θοδωρής Αντωνόπουλος / «Μεγάλοι απόντες» τα δικαιώματα και οι ελευθερίες από το προεκλογικό ντιμπέιτ

Δημοσιογράφοι και πολιτικοί αρχηγοί είτε απέφυγαν είτε πήραν «κάτω από τη βάση» σε θέματα που διακηρύσσουν ότι είναι –και που θα έπρεπε να είναι- ψηλά στην πολιτική ατζέντα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΤΕΤΑΡΤΗ 10/11 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ- ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΣΤΟ ΗΧΗΤΙΚΟ-Γιατί δεν υπάρχει ακόμα σεξουαλική διαπαιδαγώγηση στα σχολεία;

Radio Lifo / Γιατί δεν υπάρχει ακόμα σεξουαλική διαπαιδαγώγηση στα σχολεία;

Ο Θοδωρής Αντωνόπουλος συζητά με την εκπαιδευτικό Έλενα Σκαρπίδου, μέλος της συντονιστικής ομάδας του Πολύχρωμου Σχολείου, για τα στερεότυπα, το μπούλινγκ, τις διακρίσεις, αλλά και τη ΛΟΑΤΚΙ+ ορατότητα στα ελληνικά σχολεία.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Η αβάστακτη, διαχρονική ομοφοβία του ΚΚΕ

Θοδωρής Αντωνόπουλος / Η αβάσταχτη, διαχρονική ομοφοβία του ΚΚΕ

Είτε στην παραδοσιακή «ξύλινη», είτε στην εκσυγχρονισμένη της wannabe ελευθερόφρονα εκδοχή της, η στάση του ΚΚΕ απέναντι στους ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπους παραμένει βαθιά συντηρητική, όπως έδειξε και η πρόσφατη τηλεοπτική συνέντευξη του γ.γ. του κόμματος Δημήτρη Κουτσούμπα. Τουλάχιστον έπαψε να τους θεωρεί «αόρατους», είναι κι αυτό μια κάποια πρόοδος.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Υπάρχουν ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα που λίγο πριν από το τέλος “επιστρέφουν στην ντουλάπα”»

ΟΙ ΑΛΛΟΙ / «Οι ηλικιωμένοι ΛΟΑΤΚΙ+ βιώνουν τρομερό ρατσισμό»

Τι σημαίνει να μεγαλώνεις ως ΛΟΑΤΚΙ+ άτομο στην Ελλάδα όταν η μοναξιά, η αρρώστια και ο κοινωνικός αποκλεισμός συναντούν ένα σύστημα ανέτοιμο να σε φροντίσει; Ο ιδρυτής και πρόεδρος της Proud Seniors Greece, Γιάννος Κανελλόπουλος, μιλά για τους ηλικιωμένους ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπους που ζουν αόρατοι, συχνά μόνοι.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
Ο Άλεκ Γκίνες είχε ζητήσει από τον Ίαν ΜακΚέλεν να σωπάσει για το Stonewall, αλλά εκείνος διάλεξε την ορατότητα

Πολιτισμός / Ο Άλεκ Γκίνες είχε ζητήσει από τον Ίαν ΜακΚέλεν να σωπάσει για το Stonewall, αλλά εκείνος διάλεξε την ορατότητα

Πριν γίνει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες queer φωνές του βρετανικού θεάτρου και σινεμά, ο Ίαν ΜακΚέλεν άκουσε έναν θρύλο της παλιάς γενιάς να του λέει ότι η στήριξή του στη Stonewall ήταν «απρεπής». Ευτυχώς δεν τον άκουσε, είπε
THE LIFO TEAM
Η μαμά δεν είναι πια εδώ / ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Η Mαμά Δεν Είναι Πια Εδώ / ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

Τρία σώματα, τρεις μηχανές εικόνας, τρεις στιγμές πριν από την οριστική παράδοση. Ο Connor Storrie στο πέρασμα από το δωμάτιο του ξενοδοχείου στο Met Gala, ο Clavicular στο κέντρο μιας Gen Z φαντασίωσης αρρενωπότητας που μετατρέπει την ομορφιά σε αλγόριθμο, και ο Pasolini στις φωτογραφίες του Dino Pedriali, όπου το γυμνό σώμα κοιτάζεται πια με τη γνώση του μετά. Μια σκοτεινή ΟΑΣΗ για την επιθυμία, τη φήμη, το αρχείο και το βλέμμα που δεν ξέρει πάντα πότε να σταματήσει.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Το BUTT Magazine έκανε sexting με τον Ανδρέα Αγγελιδάκη για το ελληνικό περίπτερο στη Βενετία

Πολιτισμός / Το BUTT Magazine έκανε sexting με τον Ανδρέα Αγγελιδάκη για το ελληνικό περίπτερο στη Βενετία

Λίγο μετά τα εγκαίνια του Escape Room στο ελληνικό περίπτερο της Μπιενάλε Βενετίας, το BUTT Magazine δημοσίευσε ένα ροζ, ξεδιάντροπα queer Sexting Andreas Angelidakis. Ανάμεσα σε γονδολιέρηδες, κάνναβη, 22 χρόνια γάμου και το ερώτημα για το καλύτερο μέρος για σεξ στη Βενετία, το ελληνικό περίπτερο γίνεται κάτι παραπάνω από εθνική συμμετοχή: ένα camp, πολιτικό και απολύτως ζωντανό queer γεγονός.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Η Ντομινίκ Τζάκσον ξαναγράφει τον πιο διάσημο μονόλογο του Devil Wears Prada ως μάθημα για το φύλο

Πολιτισμός / Η Ντομινίκ Τζάκσον ξαναγράφει τον πιο διάσημο μονόλογο του Devil Wears Prada ως μάθημα για το φύλο

Η σταρ του Pose εμφανίζεται σε νέο βίντεο του Gender Liberation Movement, που μετατρέπει τον περίφημο cerulean μονόλογο της Μιράντα Πρίστλι σε καυστικό μάθημα για τη σχέση των τρανς δικαιωμάτων με την queer απελευθέρωση.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Από πού είσαι πραγματικά; / ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Από πού είσαι πραγματικά; / ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

Τι κοινό μπορεί να έχουν η Κάιλι Μινόγκ που χορεύει εξαντλημένη μετά το Met Gala, η Κέιτ Μπλάνσετ και μια τίγρη μέσα σ’ ένα σούπερ μάρκετ, ο Jonathan Anderson με τα πουκάμισα που έπνιξαν τόσα αγόρια, η Donatella Versace με τακούνια και η Jan Morris που ταξίδεψε παντού για να φτάσει στην καλοσύνη;
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Πρώτη φορά ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ μίλησε για τους LGBTQ+ Καθολικούς - και έβαλε όριο στις ευλογίες

Διεθνή / Πρώτη φορά ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ μίλησε για τους LGBTQ+ Καθολικούς και έβαλε όριο στις ευλογίες

Ο πρώτος Αμερικανός Πάπας δήλωσε ότι η Εκκλησία δεν πρέπει να διχάζεται γύρω από τη σεξουαλικότητα, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι δεν σκοπεύει να πάει πέρα από τη γραμμή του Φραγκίσκου για τις άτυπες ευλογίες ομόφυλων ζευγαριών.
THE LIFO TEAM
Ο γκέι Καθολικός σχεδιαστής που ντύνει τον Πάπα

Διεθνή / Ο γκέι Καθολικός σχεδιαστής που ντύνει τον Πάπα

Ο Ιταλός Filippo Sorcinelli δημιουργεί εδώ και πάνω από 20 χρόνια τελετουργικά άμφια για το Βατικανό. Μετά τον Βενέδικτο ΙΣΤ΄ και τον Φραγκίσκο, τα σχέδιά του φορέθηκαν και από τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄, που βρέθηκε στη λίστα της Vogue με τους πιο καλοντυμένους ανθρώπους του 2025.
THE LIFO TEAM
Η queer κωμωδία που παίρνει τον πανικό για τις τρανς τουαλέτες και τον γυρίζει ανάποδα

Πολιτισμός / “She’s the He”: Η queer κωμωδία που παίρνει τον πανικό για τις τρανς τουαλέτες και τον γυρίζει ανάποδα

Το She’s the He μετατρέπει το ηθικό πανικό για τις τρανς τουαλέτες σε κωμωδία για τη φιλία, το coming out και τη χαρά της τρανς ορατότητας, έπειτα από μια δύσκολη διαδρομή προς τις αίθουσες σε μια ολοένα πιο εχθρική πολιτική συγκυρία στις ΗΠΑ.
THE LIFO TEAM
Η Marina Summers γράφει ιστορία ως η πρώτη τρανς γυναίκα που θα παρουσιάσει το Miss Universe Philippines

Διεθνή / Η Marina Summers γράφει ιστορία ως η πρώτη τρανς γυναίκα που θα παρουσιάσει το Miss Universe Philippines

Η σταρ του Drag Race θα παρουσιάσει την τελετή στέψης του Miss Universe Philippines στις 2 Μαΐου, επιστρέφοντας στη σκηνή όπου το 2024 είχε γίνει η πρώτη drag queen που εμφανίστηκε στον θεσμό.
THE LIFO TEAM
Ο Ζόχραν Μαμντάνι βάζει μια queer αρχειονόμο να φυλάξει τη μνήμη της Νέας Υόρκης

Διεθνή / Ο Ζόχραν Μαμντάνι βάζει μια queer αρχειονόμο να φυλάξει τη μνήμη της Νέας Υόρκης

Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζόχραν Μαμντάνι, διόρισε τη Σον(τά) Σμιθ-Κρουζ στην υπηρεσία που διαχειρίζεται τα δημοτικά αρχεία της πόλης, σε μια περίοδο όπου η ιστορική μνήμη και η πρόσβαση στα δημόσια δεδομένα έχουν μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής σύγκρουσης.
THE LIFO TEAM
Στις ΗΠΑ εξετάζουν ειδική σήμανση για τρανς θέματα στην παιδική τηλεόραση

Ειδήσεις / Στις ΗΠΑ εξετάζουν ειδική σήμανση για τρανς θέματα στην παιδική τηλεόραση

Η FCC άνοιξε δημόσια διαδικασία για το αν οι τηλεοπτικές σημάνσεις πρέπει να ενημερώνουν ειδικά τους γονείς όταν παιδικά προγράμματα περιλαμβάνουν θέματα ταυτότητας φύλου. LGBTQ+ οργανώσεις προειδοποιούν ότι μια τέτοια κίνηση μπορεί να μετατρέψει την queer εκπροσώπηση σε περιεχόμενο υπό επιτήρηση.
THE LIFO TEAM
Από app της επιθυμίας σε app της ισχύος: το Grindr μπαίνει στον κόσμο του Τραμπ

Τech & Science / Από app της επιθυμίας σε app της ισχύος: το Grindr μπαίνει στον κόσμο του Τραμπ

Το Grindr δεν είναι πια μόνο μια εφαρμογή γνωριμιών: επενδύει σε λόμπινγκ, αποκτά δικό του μηχανισμό επιρροής στην Ουάσινγκτον και πλησιάζει όλο και περισσότερο έναν πολιτικό κόσμο που έχει ήδη επιστρέψει εχθρικός απέναντι στα LGBTQ+ δικαιώματα.
THE LIFO TEAM
Η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ άνοιξε ξανά το μέτωπο για τα τρανς δικαιώματα στη Βρετανία

Ειδήσεις / Η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ άνοιξε ξανά το μέτωπο για τα τρανς δικαιώματα στη Βρετανία

Εναν χρόνο μετά την απόφαση του βρετανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου για τον ορισμό της "γυναίκας" στο Equality Act, η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ επανήλθε στη δημόσια σύγκρουση γύρω από το φύλο για ακόμη μια φορά.
THE LIFO TEAM
Η Μέριλ Στριπ λέει ότι χωρίς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα "δεν θα είχαμε τίποτα"

Πολιτισμός / Η Μέριλ Στριπ λέει ότι χωρίς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα "δεν θα είχαμε τίποτα"

Λίγες μέρες πριν από την πρεμιέρα του Ο Διάβολος Φοράει Prada 2, η Μέριλ Στριπ είπε ανοιχτά αυτό που το queer κοινό ήξερε εδώ και χρόνια: ότι η Μιράντα Πρίστλι και ο κόσμος της ταινίας δεν θα είχαν την ίδια ζωή χωρίς αυτό.
THE LIFO TEAM
Η Δεξιά δεν μισεί κάθε queer σώμα. Μισεί αυτό που τη ξεσκεπάζει

Διεθνή / Ο «κανονικός γκέι» της αμερικανικής Δεξιάς και η βία απέναντι σε όλους τους άλλους

Η ιστορία γύρω από τον σύζυγο της Κρίστι Νόεμ δεν έφερε στην επιφάνεια μόνο άλλη μία υπόθεση πολιτικής υποκρισίας. Ξανάνοιξε κάτι παλιό και πολύ βρόμικο: η Δεξιά μπορεί να ανεχθεί τον «κανονικό» γκέι, τον διακριτικό, τον αρκετά ανδρικό, τον σωστά ντυμένο. Αυτό που δεν αντέχει είναι το queer σώμα που εκθέτει ότι η αρρενωπότητά της δεν είναι φύση αλλά σκηνοθεσία.
THE LIFO TEAM
«Queer καλλιστεία το 1929 μόνο η Θεσσαλονίκη θα μπορούσε να κάνει»

Βιβλίο / «Queer καλλιστεία το 1929 μόνο η Θεσσαλονίκη θα μπορούσε να κάνει»

Στο βιβλίο του «Καλλιστεία» ο Μανώλης Μελισσάρης περιγράφει πώς μια παρέα queer ανδρών έκανε στη συμπρωτεύουσα το 1929 τον δικό της διαγωνισμό ομορφιάς, παράλληλα με τον πρώτο «επίσημο», αναβιώνοντας ταυτόχρονα μια ολόκληρη εποχή.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ο Elliot Page θα προλογίσει trans και non-binary παραγωγή του As You Like It στο Λονδίνο

Πολιτισμός / Ο Elliot Page θα προλογίσει trans και non-binary παραγωγή του Σαίξπηρ στο Λονδίνο

Το As You Like It θα παρουσιαστεί στο The Space Theatre από τις 22 έως τις 24 Ιουλίου 2026, ενώ η ομάδα ετοιμάζει και το Twelfth Night στη Βαρκελώνη την 1η Αυγούστου, στην πρώτη της εμφάνιση εκτός Ηνωμένου Βασιλείου.
THE LIFO TEAM