Σεξ, τέχνη και ναρκωτικά στη σκιά του φασισμού

Σεξ, τέχνη και ναρκωτικά στη σκιά του φασισμού Facebook Twitter
Το τέλος της γιορτής: Ο Σαλβαντόρ Νταλί και η σύζυγός του Γκαλά το 1939
0


ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΕΝΑΝ
πυρετώδη ενεστώτα χρόνο, καθώς πηγαινοέρχεται ανάμεσα σε δεκάδες παράλληλες ιστορίες, ο Florian Illies συνθέτει στο βιβλίο του “Love in a Time of Hate: Art and Passion in the Shadow of War, 1929-1939” [Έρωτας σε μια εποχή μίσους: Τέχνη και Πάθος στη Σκιά του Πολέμου, 1929-1939], τη συναισθηματική ιστορία μιας καταδικασμένης γενιάς. Οι Ευρωπαίοι καλλιτέχνες και διανοούμενοι που απαρτίζουν τον θίασο του βιβλίου περνούν τη δεκαετία του 1920 απασχολημένοι με διάφορους ερωτικούς πειραματισμούς, στη συνέχεια όμως υποκύπτουν στην αγωνία και τον απόλυτο πανικό καθώς προχωρά η δεκαετία του 1930 –  η δεκαετία του 1940 τους βρίσκει είτε στην εξορία είτε καθ' οδόν για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Η καταιγιστική δομή του βιβλίου του Illies, ταιριάζει με τη στόφα των χαρακτήρων του. Ο Σαρτρ δηλώνει ότι η ύπαρξη είναι επισφαλής και σχετική, πράγμα που χρησιμεύει ως δικαιολογία για να ζει κανείς από στιγμή σε στιγμή. Ο Μπρεχτ αφήνει σημειώματα στις γυναίκες με τις οποίες περιστασιακά σχετίζεται λέγοντάς τους ότι είναι αφερέγγυος χαρακτήρας εκ φύσεως, και ο Πικάσο καταχωνιάζει μια ποικιλία από (ταυτόχρονες) ερωμένες και μούσες σε διάσπαρτα καταλύματα.

Η Αναΐς Νιν έχει σχέση με τον πατέρα της, η οποία καταγράφεται σε ένα ημερολόγιο με τίτλο Incest [Αιμομιξία]. Ο μυθιστοριογράφος Έριχ Κέστνερ στέλνει την μπουγάδα του στη μητέρα του στη Δρέσδη για πλύσιμο και την ενημερώνει για τα προβλήματα στα γεννητικά του όργανα καθώς υποβάλλεται σε θεραπεία για βλεννόρροια. Η Ζοζεφίν Μπέικερ χορεύει με μια φούστα που αποτελείται από διογκωμένες μπανάνες που μοιάζουν με φαλλικά τρόπαια που έχει συλλέξει.

Οι Ευρωπαίοι καλλιτέχνες και διανοούμενοι που απαρτίζουν τον θίασο του βιβλίου περνούν τη δεκαετία του 1920 απασχολημένοι με διάφορους ερωτικούς πειραματισμούς, στη συνέχεια όμως υποκύπτουν στην αγωνία και τον απόλυτο πανικό καθώς προχωρά η δεκαετία του 1930 –  η δεκαετία του 1940 τους βρίσκει είτε στην εξορία είτε καθ' οδόν για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Ο Σαρτρ και η Σιμόν ντε Μποβουάρ γράφουν τους κανόνες του ανοιχτού γάμου: μπορούν να αποπλανήσουν όποιον θέλουν, κατόπιν όμως πρέπει να μοιραστούν αμέσως τις συχνά ανατριχιαστικές λεπτομέρειες. Ο Νταλί και η αυταρχική σύζυγός του, η Γκαλά, την οποία αποσπά από ένα σουρεαλιστικό menage à trois, παραμένουν εμμονικά πιστοί ο ένας στον άλλον, ίσως επειδή κάνουν σεξ μόνο μία φορά (σύμφωνα με εκείνη) ή ποτέ (όπως επιμένει εκείνος).

Florian Illies,
Florian Illies, Love in a Time of Hate: Art and Passion in the Shadow of War, 1929-39, Profile. 

Ο Σκοτ Φιτζέραλντ συνοφρυώνεται όταν η σύζυγός του, Ζέλντα, υποτιμά το μέγεθος του πέος του –  ο Χέμινγουεϊ τους προτείνει να επισκεφθούν το Μουσείο του Λούβρου για να συγκρίνουν την ‘εξάρτηση’ του Φιτζέραλντ με εκείνη στα γλυπτά Ελλήνων αθλητών. Η τρίτη σύζυγος του Έρμαν Έσσε τον αποκαλεί Δία και με το κεφάλι του στην ποδιά της νιώθει ότι κρατάει στην αγκαλιά της τον εσταυρωμένο Χριστό. Τρομοκρατημένος από τέτοιο πάθος, εκείνος κάνει στείρωση και ακολούθως την περιορίζει σε ένα υπόγειο.

Ο συνθέτης Κουρτ Βάιλ εμφανίζεται περίπου ως ευτυχισμένος κερατάς, ο οποίος επιδοτεί τις συζυγικές απιστίες της Λότε Λένια, ξεπληρώνοντας ακόμα και χρέη που δημιούργησε στα καζίνο ο πιο πρόσφατος θαυμαστής της. Η Λένι Ρίφενσταλ είναι ντυμένη «Αμαζόνα» καθώς κινηματογραφεί τη ναζιστική εισβολή στην Πολωνία, «με ένα πιστόλι κάτω από τη ζώνη στον αριστερό γοφό της και ένα στιλέτο μέσα στη μπότα της». Ο ζωγράφος Ότο Ντιξ δηλώνει από τη μεριά του ότι η αιτία κάθε πολέμου είναι το αιδοίο.

Καύσιμο για όλη αυτή τη φρενίτιδα αποτελεί συχνά η νικοτίνη. Η φιλόσοφος Χάνα Άρεντ σκανδαλίζει τον σύζυγό της καπνίζοντας πούρα. Δημοφιλής είναι επίσης η κοκαΐνη, μαζί με τα διάφορα οπιούχα και τη μορφίνη. «Αυτό που οι άνθρωποι στη δεκαετία του '20 χρειάζονταν απεγνωσμένα», σχολιάζει ο Illies, «ήταν αγάπη (ή τουλάχιστον ψυχοθεραπεία) – αυτό που έπαιρναν ήταν ναρκωτικά».

Η αφήγηση παραμένει εξαιρετικά διασκεδαστική μέχρι που οι Ναζί αρχικά περιορίζουν  τους ελευθεριάζοντες και στη συνέχεια αρχίζουν να τους εξοντώνουν. Τα γλέντια τελειώνουν απότομα και αρχίζει ο αγώνας δρόμου για να προλάβουν τα τρένα από το Βερολίνο στο Παρίσι ή τα υπερωκεάνια για τη Νέα Υόρκη. Ήταν η αυγή αυτού που ο Illies αποκαλεί «εποχή του μίσους», η οποία φαίνεται να έχει επιστρέψει στις μέρες μας, γεγονός που προσδίδει στο βιβλίο του μια ανησυχητική επικαιρότητα.

Πηγή: The Guardian

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Να τελειώνουμε με την Grande Sartreuse

Βιβλίο / Σιμόν ντε Μποβουάρ: Να τελειώνουμε με την Grande Sartreuse

Η νέα βιογραφία της Σιμόν ντε Μποβουάρ δίνει στη συγγραφέα του «Δεύτερου Φύλου» τη θέση που πραγματικά έχει στην πρώτη γραμμή των ιδεών και της σκέψης του εικοστού αιώνα, αντλώντας το υλικό της από τεκμήρια και ιστορίες που η ίδια δεν αποκάλυψε ποτέ όσο ζούσε.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Η αγριοκαστανιά και η ενόραση του Σαρτρ για τον υπαρξισμό

Αλμανάκ / Η αγριοκαστανιά και η ενόραση του Σαρτρ για τον υπαρξισμό

"Η ρίζα της καστανιάς βυθιζόταν στη γη ακριβώς κάτω από το παγκάκι μου. Δεν θυμόμουν πια ότι ήταν ρίζα. Οι λέξεις είχαν εξαφανιστεί και, μαζί τους, η έννοια των πραγμάτων, οι οδηγίες χρήσης τους, τα αμυδρά σημεία αναφοράς που οι άνθρωποι είχαν χαράξει στην επιφάνειά τους."
ΣΠΥΡΟΣ ΣΤΑΒΕΡΗΣ
Ο πραγματικός Νταλί - Ο άντρας που στα 20 του ήταν αχώριστος με τον ζωγράφο, αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της ζωής του

Culture / Ο πραγματικός Νταλί - Ο άντρας που στα 20 του ήταν αχώριστος με τον ζωγράφο, αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της ζωής του

Ο De Cabrol είναι πλέον σχεδιαστής εσωτερικών χώρων και δεν κρύβει την επιρροή του από τον σουρεαλιστή, ενώ σε μια από τις σπάνιες συνεντεύξεις του αποκάλυψε άγνωστες πτυχές του μεγάλου Ισπανού καλλιτέχνη.
Σκοτ Φιτζέραλντ «Τρυφερή είναι η νύχτα»

Το πίσω ράφι / «Τρυφερή είναι η νύχτα»: Τι απήχηση έχει το μυθιστόρημα του Φ. Σκοτ Φιτζέραλντ στη νέα γενιά;

Κριτικοί και ακαδημαϊκοί έχουν από καιρό αποφανθεί πως ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ είναι ένας από τους πιο ταλαντούχους Αμερικανούς συγγραφείς του περασμένου αιώνα, ενώ η ζωή και το έργο του σπάνια εξετάζονται χωριστά.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΠΕΞ Δέκα βιβλία που δεν θα βρεις εύκολα σε άλλες λίστες

Βιβλίο / Δέκα βιβλία που δεν θα βρεις εύκολα σε άλλες λίστες

Μια επιλογή τίτλων που καλύπτει από την Κατοχή και τους δωσίλογους, μέχρι τη συναίνεση, το «1984», ένα «αρχέγονο queer», τα Τέμπη, τη hyperpop, έναν αυτοκράτορα-φιλόσοφο και τους συνειρμούς ενός Αθηναίου «ευπατρίδη».
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
90’ με τη συντακτική ομάδα της «βλάβης»

Βιβλίο / Αυτή η παρέα φτιάχνει τη «βλάβη», το πιο φρέσκο έντυπο για το βιβλίο

Είναι millennials, πιστεύουν ακόμα στην αξία του τυπωμένου χαρτιού, δεν δέχονται διαφημίσεις, ξέρουν πολύ καλά το βιβλίο, δεν αναρτούν τίποτα στο internet γιατί θέλουν να σε δουν να ξεφυλλίζεις το περιοδικό τους. Και πολύ καλά κάνουν γιατί η «βλάβη» τους είναι ένας νέος τρόπος να μιλάς για το βιβλίο και για τον πολιτισμό.
M. HULOT
«Εκτελούσαμε αποφάσεις, ακόμα κι όταν διαφωνούσαμε»

Το πίσω ράφι / «Εκτελούσαμε αποφάσεις, ακόμα κι όταν διαφωνούσαμε»

Η Μαρία Μπέικου αφηγείται με τρόπο λιτό τη ζωή της στο «Αφού με ρωτάτε, θα θυμηθώ», τη συμμετοχή της στην Αντίσταση, τον Εμφύλιο, τα χρόνια της στην ΕΣΣΔ και τη σχέση της με μεγάλους Ρώσους καλλιτέχνες.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Ζιζέλ Πελικό: «Έχω ξαναβρεί τη χαρά της ζωής»

Βιβλίο / Ζιζέλ Πελικό: «Οι βιαστές μου να σκύψουν το κεφάλι• όχι εγώ»

Πέρα από κάθε προσδοκία και παρά τη φρίκη που κρύβουν οι σελίδες της, η αυτοβιογραφία της Πελικό, «Ύμνος στη ζωή», είναι ένα απαράμιλλο παράδειγμα γενναιότητας κι ένα μήνυμα αισιοδοξίας, δικαιώνοντας απόλυτα τον τίτλο του. Κυκλοφόρησε μόλις και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
Γιατί διαβάζουμε (και αγαπάμε) ακόμα τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη»

Βιβλίο / Γιατί διαβάζουμε (και αγαπάμε) ακόμα τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη»

Η ταινία της Έμεραλντ Φένελ μας θύμισε την αξεπέραστη αξία του κλασικού έργου της Έμιλι Μπροντέ και τους άπειρους λόγους για τους οποίους παραμένει ανάμεσα στα αγαπημένα αναγνωστών και κριτικών.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ευάρεστος Πιμπλής: «Το να σε λέει “τέρας” ένας Πρόεδρος είναι τρομακτικό»

Lifo Videos / Ευάρεστος Πιμπλής: «Το να σε λέει “τέρας” ένας Πρόεδρος είναι τρομακτικό»

Ο νεαρός συγγραφέας που έκανε αίσθηση με το πρώτο του μυθιστόρημα «Πέρα από τη συναίνεση» (εκδ. Πόλις) μιλά για την queer κουλτούρα στα χρόνια του Tραμπ και για το πώς συμφιλιώνεται κανείς με τον ομοερωτικό σεξουαλικό του προσανατολισμό σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
«Εξομολόγηση και μαθητεία»

Long Stories / «Εξομολόγηση και μαθητεία»

Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος υπήρξε στενός φίλος του Μένη Κουμανταρέα από το 1978 μέχρι το 2014, που ο σημαντικός Έλληνας συγγραφέας δολοφονήθηκε. Σε αυτό το διάστημα αντάλλαξαν επιστολές, «ένα δούναι και λαβείν ανάμεσα σε δυο ψυχές, ένα γραμμένο από την ίδια τη ζωή επιστολογραφικό μυθιστόρημα», που ετοιμάστηκαν για να κυκλοφορήσουν, η έκδοσή τους όμως έχει «παγώσει». Δημοσιεύουμε τον πρόλογο που ο Β. Ραπτόπουλος ετοίμασε για αυτόν τον τόμο, υπό μορφή μιας τελευταίας άτυπης επιστολής, όπως λέει ο ίδιος.
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ
Τι κοινό έχουν ο Μπάρακ Ομπάμα και η Ντούα Λίπα;

The Review / Ας μιλήσουμε για το βιβλίο που ενθουσίασε τη Ντούα Λίπα και τον Μπάρακ Ομπάμα

Διάβασαν και προώθησαν και οι δυο το μυθιστόρημα «Σάρκα» του Ουγγροβρετανού Ντέιβιντ Σόλοϊ, που κέρδισε το βραβείο Booker του 2025 και θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός. H Βένα Γεωργακοπούλου συζητά γι’ αυτό με τον σκηνοθέτη Λευτέρη Χαρίτο, πρόεδρο της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Γιάννης Παλαβός

Οι Αθηναίοι / Γιάννης Παλαβός: «Τα βιβλιοπωλεία είναι γεμάτα μέτρια ή κακά βιβλία»

Μεγάλωσε σ’ ένα γυναικείο περιβάλλον και βρήκε καταφύγιο στην παιδική βιβλιοθήκη του χωριού του. Δεν ένιωσε ποτέ πραγματικά Αθηναίος και τον ενοχλεί ο διάχυτος εγωισμός των social media. Aκόμη και σήμερα αρκετοί πιστεύουν πως το «Παλαβός» είναι ψευδώνυμο. Ο βραβευμένος συγγραφέας αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
M. HULOT
Έχουν, αλήθεια, νόημα οι επανεκδόσεις βιβλίων;

Βιβλίο / Έχουν νόημα οι επανεκδόσεις;

Η εκ νέου κυκλοφορία ξένων τίτλων φέρνει στο προσκήνιο κλασικά έργα, αλλά θέτει και το εξής ερώτημα: χρειαζόμαστε επετειακές εκδόσεις βιβλίων όπως η «Λίγη Ζωή» της Γιαναγκιχάρα, που μοιάζει να αφορά την εποχή που γράφτηκε;
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ