«Μακάρι να ήσουν εδώ»: Το πιο πολιτικό μυθιστόρημα του Γκράχαμ Σουίφτ

«Μακάρι να ήσουν εδώ»: Το πιο πολιτικό μυθιστόρημα του Γκράχαμ Σουίφτ Facebook Twitter
Στο «Μακάρι να ήσουν εδώ», έστω και εμμέσως, ο Γκράχαμ Σουίφτ εκφράζει την αντίθεσή του στην ανάμειξη της Βρετανίας στον πόλεμο του Ιράκ, χωρίς ν’ απομακρύνεται στιγμή από τον ανθρωποκεντρικό στόχο του... GETTY
0

«ΕΤΣΙ ΚΙ ΑΡΧΙΣΕΙ Η ΤΡΕΛΑ δεν έχει τελειωμό», σκέφτεται ο Τζακ Λάξτον, ένας από τους βασικούς ήρωες του μυθιστορήματος του Γκράχαμ Σουίφτ «Μακάρι να ήσουν εδώ» (μετ. Θ. Σκάσσης, Εστία, 2014). «Ποιος θα το φανταζόταν», αναρωτιέται, «ότι θα τρελαίνονταν τα βοοειδή σ’ όλη την Αγγλία, ή ότι θα τα έχωναν κατά εκατοντάδες στους κλιβάνους απ΄ τον φόβο και τον κίνδυνο μήπως τρελαθούν;».

Ο Τζακ ανακαλεί τα περιστατικά που τον έφεραν –αυτόν, έναν άνδρα αλυσοδεμένο με τη γη– σ’ ένα παραθαλάσσιο σπιτάκι στο νησί Γουάιτ, μίλια μακριά από το Ντέβον που νόμιζε ότι δεν θα εγκαταλείψει ποτέ. 

Στην οθόνη του μυαλού του, οι φωτιές που έκαιγαν επί μερόνυχτα τα λιβάδια και τα ζωντανά της γενέτειράς του εναλλάσσονται με τις φωτιές που τύλιξαν αργότερα τους Δίδυμους Πύργους, σκηνές βγαλμένες από την κόλαση, παρανοϊκές. Να, όμως, που η τρέλα απειλεί και τον ίδιο…

Ο Γκράχαμ Σουίφτ αποτυπώνει δεξιοτεχνικά τις συνέπειες συσσωρευμένων κρίσεων και μας υπενθυμίζει κάτι τετριμμένο αλλά πέρα για πέρα αληθινό: κάθε σχέση –γονεϊκή, αδελφική, ερωτική– είναι ένας κήπος που χρειάζεται φροντίδα για να μη μαραθεί.

Ο ήρωας του Σουίφτ έχει μόλις παραλάβει το κουφάρι του μικρότερου αδελφού του, Τομ, σταλμένο αεροπορικώς από το μέτωπο του Ιράκ, κι όπως διαπιστώνει, όλες οι πληγές που είχαν σημαδέψει τη μεταξύ τους σχέση παραμένουν ορθάνοιχτες.

Επιπλέον, έχει ανταλλάξει τόσες πικρές κουβέντες με τη σύντροφό του, την Έλλη, που αμφιβάλλει αν θα καταφέρουν να τα βρουν ξανά. Αυτήν περιμένει τώρα, μόνος στην κρεβατοκάμαρά τους, αγκαλιά μ’ ένα τουφέκι, αναμοχλεύοντας τα περασμένα, παλεύοντας με φαντάσματα, κάνοντας τον προσωπικό του απολογισμό. Χρειάζεται υπομονή για τον ακολουθήσεις σ’ αυτό το ταξίδι, αλλά ανταμείβεσαι στο έπακρον. Όσα κι αν σε χωρίζουν απ’ αυτόν τον τραχύ, μονοκόμματο άντρα, νιώθεις πως τα βάσανά του σε αφορούν προσωπικά.

μακαρι να ησουν εδω
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ: Γκράχαμ Σουίφτ, Μακάρι να ήσουν εδώ, Μτφρ.: Θωμάς Σκάσσης, βιβλιοπωλείο της Εστίας

Το «Μακάρι να ήσουν εδώ» θυμίζει πολύ το παλιότερο, βραβευμένο με Booker μυθιστόρημα του Σουίφτ «Τελευταίος γύρος» (ή «Τελευταίες εντολές», όπως είχε αποδοθεί αρχικά ο τίτλος του). Πυροδοτημένη κι εδώ από μια απώλεια, η δράση καλύπτει λίγες μόλις μέρες αλλά με διαδοχικά φλας μπακ, δοσμένα από διαφορετικές οπτικές γωνίες, έρχονται στην επιφάνεια ψυχικά σκαμπανεβάσματα, υπαρξιακά διλήμματα και πεπραγμένα συνηθισμένων ανθρώπων που καλύπτουν πολύ μεγαλύτερες περιόδους και αναφέρονται σε καταστάσεις ακραίες, τραυματικές.

Ο Βρετανός συγγραφέας δεν ανήκει σ’ εκείνους που συνηθίζουν να παρεμβαίνουν στην πολιτική σκηνή. Μεγαλωμένος, ωστόσο, με τις μνήμες του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και με την αίσθηση ότι οι δικοί του επέζησαν μιας τεράστιας κοσμογονίας, φρόντιζε ανέκαθεν στα γραπτά του να συνδέει μικρούς, οικείους κόσμους με μεγάλα ιστορικά γεγονότα, αναζητώντας τις επιπτώσεις των τελευταίων στην καθημερινή ζωή των ηρώων του.

Κάτι ανάλογο επιχειρεί και στο «Μακάρι να ήσουν εδώ», το πιο πολιτικό ίσως έργο του, με το οποίο, έστω και εμμέσως, εκφράζει την αντίθεσή του στην ανάμειξη της Βρετανίας στον πόλεμο του Ιράκ, χωρίς ν’ απομακρύνεται στιγμή από τον ανθρωποκεντρικό στόχο του.

Ο Τζακ και η Έλλη νιώθουν ζευγάρι από τότε που θυμούνται τους εαυτούς τους. Μεγάλωσαν σε γειτονικές, πατροπαράδοτες φάρμες, έχασαν τις μανάδες τους νωρίς, είδαν τη γη τους να ερημώνει και τα ζώα τους να θερίζονται από τη νόσο των τρελών αγελάδων και, όταν έθαψαν και τους πατεράδες τους, πούλησαν τα πάντα, πήραν των ομματιών τους κι επιχείρησαν μια νέα αρχή.

Δεν απέκτησαν παιδιά – ιδού το τίμημα της επιμονής της Έλλης να ξεριζωθούνε. Διευθύνουν ένα τουριστικό κάμπινγκ με τροχόσπιτα, σ’ ένα τοπίο που δεν θυμίζει σε τίποτα τον γενέθλιο τόπο τους, ζούνε πια αλλιώς.

Μέχρι που ο Τομ, αυτός που πρώτος είχε βιαστεί να ντυθεί φαντάρος αφήνοντας άλλους ν’ αναμετρηθούν με την επερχόμενη καταστροφή και ο οποίος επί χρόνια θεωρούνταν αγνοούμενος, «επιστρέφει» από την άλλη άκρη της γης μέσα σ’ ένα φέρετρο. Κι όλες οι ισορροπίες που είχε κατακτήσει το ζευγάρι αφότου είχε κόψει τους δεσμούς με το παρελθόν του, αποδεικνύονται μάλλον εύθραυστες.

Ποιες μαύρες τρύπες κουβαλάνε ο Τζακ και η Έλλη; Πόσοι ανολοκλήρωτοι λογαριασμοί τούς αναλογούν; Ποιες μάχες απέφυγε να δώσει ο καθένας στους κόλπους της οικογένειάς του και ποιες θα μπορούσαν να δώσουν ακόμα, από κοινού; Πώς συνδυάζεται το πένθος με την αίσθηση της ελευθερίας;

Διαβάζοντας το «Μακάρι να ήσουν εδώ» αναπόφευκτα στρέφεις και πάνω σου αυτά τα ερωτήματα. Παράλληλα με τους ήρωες του Σουίφτ, συνομιλείς κι εσύ μ’ όσους έχεις αποχωριστεί κι αναρωτιέσαι με τη σειρά σου αν στάθηκες, όταν έπρεπε, στο ύψος των περιστάσεων.

Επιμένοντας, όπως πάντα, στη λεπτομέρεια, διατηρώντας, όπως πάντα, χαμηλούς τόνους, και κρατώντας αμείωτο το σασπένς, ο Γκράχαμ Σουίφτ αποτυπώνει δεξιοτεχνικά τις συνέπειες συσσωρευμένων κρίσεων και μας υπενθυμίζει κάτι τετριμμένο αλλά πέρα για πέρα αληθινό: κάθε σχέση –γονεϊκή, αδελφική, ερωτική– είναι ένας κήπος που χρειάζεται φροντίδα για να μη μαραθεί.

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΔΩ

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η υγεία είναι ελευθερία

Βιβλίο / «Η δική μας ασθένεια»: Μαθήματα ελευθερίας από ένα ημερολόγιο νοσηλείας

Ο διάσημος Αμερικανός ιστορικός Τίμοθι Σνάιντερ μετατρέπει τη θλιβερή εμπειρία του στα αμερικανικά νοσοκομεία σε ένα δοκίμιο για το δικαίωμα στην περίθαλψη που δεν προστατεύεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
ΕΠΕΞ Η (απόλυτα) μυθιστορηματική ζωή του Μίλο Μανάρα

Βιβλίο / Η (απόλυτα) μυθιστορηματική ζωή του Μίλο Μανάρα

Βγαλμένη από άλλη εποχή, η «Αυτοπροσωπογραφία» του Μίλο Μανάρα που μόλις κυκλοφόρησε φέρνει στο φως την Ιταλία του Παζολίνι και του Φελίνι, τους σπουδαίους κομίστες της εποχής και μια ζωή γεμάτη τέχνη και περιπέτεια.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Άνχελ δε λα Κάγιε: «Ζούμε στην εποχή του νεολιμπεραλισμού, αλλά θα τον αλλάξουμε»

Βιβλίο / Άνχελ δε λα Κάγιε: «Ζούμε στην εποχή του νεολιμπεραλισμού, αλλά θα τον αλλάξουμε»

Το καταιγιστικό graphic novel «Χρώματα Πολέμου» του Ισπανού Άνχελ δε λα Κάγιε μόλις εκδόθηκε στα ελληνικά και ο δημιουργός του ήρθε στην Αθήνα για να το παρουσιάσει.
ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΒΑΣΙΛΑΚΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΑ 20/06 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Αριστερά, δεξιά: Παλιές λέξεις, νέο νόημα

Βιβλία και Συγγραφείς / Αριστερά, δεξιά: Παλιές λέξεις, νέο νόημα

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητά με τον πολιτικό επιστήμονα και συγγραφέα Γιάννη Μπαλαμπανίδη για το βιβλίο του «Οι ιδέες της προόδου και της συντήρησης - Δοκίμιο για την πολιτική σε ρευστούς καιρούς».
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
«Απρόσμενη αγάπη»: Ένα από τα κορυφαία μυθιστορήματα του Ισραηλινού Άαρον Άπελφελντ

Το πίσω ράφι / «Απρόσμενη αγάπη»: Ένα από τα κορυφαία μυθιστορήματα του Ισραηλινού Άαρον Άπελφελντ

Ένα μυθιστόρημα αποτελούμενο από σύντομα κεφάλαια, γραμμένο χωρίς περιττά στολίδια, με κύριους άξονες τη συγγραφική δημιουργία, την απώλεια της εβραϊκής ταυτότητας και τη βαρβαρότητα του ολοκληρωτισμού.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
ΚΥΡΙΑΚΗ 19/06 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-H αναζήτησης της ευτυχίας μέσω των ναρκωτικών την εποχή της Βαϊμάρης

Ηχητικά Άρθρα / H αναζήτησης της ευτυχίας μέσω των ναρκωτικών την εποχή της Βαϊμάρης

Η γκλάμορους ντέκα της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και το Βερολίνο της δεκαετίας του '20, ζωγραφίζονται με τα πιο ζωηρά, εξπρεσιονιστικά χρώματα στο βιβλίο του Norman Ohler «Υπερδιέγερση, Τα ναρκωτικά στο Τρίτο Ράιχ»
THE LIFO TEAM
Ειδήσεις από τη Μαριούπολη

Βιβλίο / «Με καταγωγή από τη Μαριούπολη»: Η συγγραφέας Νατάσα Βοντίν αναζητά τη μητέρα της

Η Γερμανίδα συγγραφέας Νατάσα Βοντίν, ουκρανικής καταγωγής, δημιουργεί ένα συναρπαστικό χρονικό για μια γυναίκα που χάθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο σαν ένα σκουπίδι της Ιστορίας.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ίαν Κόλινς: «Ο Τζον Κράξτον ξεπερνούσε τα ανθρώπινα μεγέθη και ζούσε χωρίς κανόνες»

Βιβλίο / Ίαν Κόλινς: «Ο Τζον Κράξτον ξεπερνούσε τα ανθρώπινα μεγέθη και ζούσε χωρίς κανόνες»

Ο Ίαν Κόλινς, συγγραφέας, στενός φίλος και βιογράφος του σπουδαίου ζωγράφου, μιλά στη LiFO για τον Κράξτον και το τεράστιο ειδύλλιο που εκείνος βίωνε με τη ζωή, καθώς επίσης και για την απέραντη αγάπη του για την Ελλάδα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ
ΤΡΙΤΗ 14/06- ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Δεν θέλησα μόνο να περιγράψω, αλλά να εκτεθώ»

Βιβλία και Συγγραφείς / Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Δεν θέλησα μόνο να περιγράψω, αλλά να εκτεθώ»

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον Θεόδωρο Γρηγοριάδη για την τελευταία συλλογή διηγημάτων του «Η νοσταλγία της απώλειας», ένα πανόραμα της σύγχρονης ζωής (ομολογημένης και ανομολόγητης) μέσα από το βίωμα του συγγραφέα.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
ΚΟΥΝΤΕΡΑ

Βιβλίο / Ο Μίλαν Κούντερα και η Κεντρική Ευρώπη

Η αγωνία του Μίλαν Κούντερα για τη λογοτεχνία και τη σύνδεσή της με την Ευρώπη, η διαρκής μάχη του εναντίον του απολυταρχισμού και η ανάγκη του για ελευθερία διαφαίνονται στο βιβλίο «Ο ακρωτηριασμός της Δύσης» που κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις της Εστίας.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Οι ναυαγοί του Αυγούστου

Προδημοσίευση / «Οι ναυαγοί του Αυγούστου»: Προδημοσίευση από το νέο βιβλίο της Ευτυχίας Γιαννάκη

Το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα της Ευτυχίας Γιαννάκη που κυκλοφορεί στις 14/6 από τις εκδόσεις Ίκαρος φέρνει στο φως τη δολοφονία του συγγραφέα Κώστα Ταχτσή που είχε συγκλονίσει την κοινή γνώμη.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ