ΜΙΑ ΚΟΥΤΣΟΜΠΟΛΙΣΤΙΚΗ περιγραφή της ζωής των Ρωμαίων αυτοκρατόρων μπήκε στη λίστα με τα μπεστ σέλερ βιβλία – 2.000 χρόνια μετά τη συγγραφή της. Τα σεξουαλικά σκάνδαλα και οι αποτυχίες της εξωτερικής πολιτικής δεν απασχολούν μόνο τους σύγχρονους πολιτικούς, όπως φαίνεται: στις αρχές του δεύτερου αιώνα, ο λόγιος Σουητώνιος κατέγραψε τα δράματα της πρώτης σειράς των Ρωμαίων αυτοκρατόρων, και τώρα, οι αδιακρισίες και οι εκκεντρικότητές τους αναδύονται σε μια νέα μετάφραση που αποδεικνύεται εξαιρετικά δημοφιλής.
Το βιβλίο “The Lives of the Caesars” (στα ελληνικά έχει κυκλοφορήσει με τίτλο «Οι βίοι των Καισάρων» από τις εκδόσεις του ΜΙΕΤ) που μεταφράστηκε από τα λατινικά από τον Τομ Χόλνατ, επιφανή ιστορικό και συν-διοργανωτή του podcast «The Rest Is History», μπήκε στη λίστα των Sunday Times με τα πιο δημοφιλή βιβλία στην κατηγορία της μη μυθοπλασίας.
Ο Χόλαντ παρομοίασε τη διαδικασία μετάφρασης του έργου του Σουητώνιου με έναν γάμο. «Αποφασίζεις να περάσεις ένα μεγάλο χρονικό διάστημα με κάποιον που έχεις την αίσθηση ότι θα απολαύσεις την παρέα του, και είναι τόσο ανακουφιστικό και υπέροχο όταν ανακαλύπτεις ότι είχες δίκιο».
Ο εκδοτικός οίκος Penguin Classics δήλωσε ότι αυτό είναι το πρώτο από τα σκληρόδετα κλασικά βιβλία του που εμφανίζεται στη λίστα. Το βιβλίο είναι μια συλλογή από δώδεκα βιογραφίες που καλύπτουν την κυριαρχία του Ιουλίου Καίσαρα και των έντεκα πρώτων Ρωμαίων αυτοκρατόρων. Πληροφορούμενος ότι το βιβλίο του βρέθηκε στη λίστα των ευπώλητων, ο Χόλαντ δήλωσε χιουμοριστικά «χαρούμενος για λογαριασμό του Σουητώνιου, που κατάφερε να μπει στη λίστα των μπεστ σέλερ μετά από δύο χιλιετίες».
Σουητώνιος. Οι βίοι των Καισάρων, Τόμος Α΄, Μτφρ.: Νίκος Πετρόχειλος,
Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
Ο Χόλαντ προτείνει διάφορους λόγους για την έντονη γοητεία που εξακολουθεί να ασκεί στο κοινό –ειδικά στο ανδρικό– η ρωμαϊκή ιστορία. Η Ρώμη ήταν «ανέκαθεν» ο αρχαίος πολιτισμός για τον οποίο οι άνθρωποι στη Βρετανία και τη Δύση ενδιαφέρονταν περισσότερο, εν μέρει επειδή η Βρετανία ήταν μέρος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και το αγγλικό αλφάβητο είναι λατινικό.
«Νιώθουμε ίσως πιο κοντά στους Ρωμαίους, απ' ό,τι στους Αιγύπτιους ή τους Ασσύριους», λέει, προσθέτοντας ότι «η αντίληψή μας για την εξουσία προέρχεται περισσότερο από τη Ρώμη». Το αμερικανικό «δημοκρατικό σύστημα διαμορφώθηκε με βάση εκείνο της αρχαίας Ρώμης, αλλά η (ρωμαϊκή) Δημοκρατία κατέληξε να γίνει απολυταρχία, και έτσι στην Αμερική υπήρχε πάντα αυτή η ανησυχία ότι ένα δημοκρατικό σύστημα διακυβέρνησης μπορεί να καταλήξει σε απολυταρχία, και υποθέτω ότι αυτή τη στιγμή αυτή η ανησυχία έχει ιδιαίτερη βαρύτητα».
Ο Γάιος Σουητώνιος Τράγκυλλος γεννήθηκε μάλλον στη Ρώμη το 77 ή, κατ’ άλλους, το 69 μ.Χ. και ανήκε στην τάξη των ιππέων. Καλλιεργημένος και προσηνής, ασχολήθηκε αρχικά με τη δικηγορία, αλλά τελικά προτίμησε τη συγγραφή. Χάρη στην εύνοια του Πλίνιου του Νεότερου απέκτησε υψηλά αξιώματα στην αυτοκρατορική γραμματεία, μέχρις ότου αποπέμφθηκε από τον Αδριανό επειδή επέδειξε μεγάλη «οικειότητα» πρoς την αυτοκράτειρα Σαβίνα.
Από το συγγραφικό του έργο έχουν διασωθεί οι «Βίοι των καισάρων» (De vita Caesarum) και των πνευματικών ανθρώπων της εποχής του (De viris illustribus), ενώ έχουν χαθεί έργα του με θέματα όπως οι αγώνες στη Ρώμη (Ludicra Historia) και στην Ελλάδα, κείμενα για βασιλείς αλλά και για διαβόητες εταίρες, το De Republica του Κικέρωνα κ.α.
Ο Σουητώνιος έγραψε το έργο «Οι βίοι των καίσαρων», γνωστό και ως «Οι δώδεκα καίσαρες», στις αρχές του δεύτερου αιώνα μ.Χ. κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αδριανού. «Νομίζω ότι ο λόγος που ήταν πάντα δημοφιλής είναι το γεγονός ότι είναι οι περιγραφές του είναι γεμάτες από τα πιο εντυπωσιακά κουτσομπολιά. Είναι κάτι σαν ένα Popbitch για την αρχαία Ρώμη. Είναι γεμάτο σκάνδαλα και εξαιρετικές λεπτομέρειες, αλλά είναι επίσης εξαιρετικά πνευματώδες», λέει ο Χόλαντ. «Έχει την ποιότητα μιας πολύ υψηλού επιπέδου κουτσομπολίστικης στήλης».
«Αν υπήρχαν λίστες μπεστ σέλερ στη Ρώμη του δεύτερου αιώνα, οι Βίοι των Καίσαρων του Σουητώνιου αναμφίβολα θα βρίσκονταν σε αυτές», λέει με τη σειρά του ο Στιούαρτ Πρόφιτ, διευθυντής εκδόσεων στην Penguin Press. Και η εμβέλεια ενός podcast όπως το The Rest Is History έχει ήδη βοηθήσει σημαντικά τις πωλήσεις του βιβλίου.
Το podcast κυκλοφόρησε τέσσερα επεισόδια για τον Σουητώνιο και τον ίδιο μήνα είχε 17,5 εκατ. λήψεις. Ο Χόλαντ παρομοίασε τη διαδικασία μετάφρασης του έργου του Σουητώνιου με έναν γάμο. «Αποφασίζεις να περάσεις ένα μεγάλο χρονικό διάστημα με κάποιον που έχεις την αίσθηση ότι θα απολαύσεις την παρέα του, και είναι τόσο ανακουφιστικό και υπέροχο όταν ανακαλύπτεις ότι είχες δίκιο».
Με στοιχεία από The Guardian
