Ένα ταπεινό τούβλο στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Ένα ταπεινό τούβλο στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης Facebook Twitter
Το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης κατέχει, χάρη σε δωρεές, το εικονιζόμενο τούβλο, μερικά κεραμίδια και μια λίθινη μήτρα με τη σφράγιση των προϊόντων, όλα με τη φίρμα FRATELLI ALLATINI SALONICCO.
0

Η οικογένεια Αλλατίνι υπήρξε σημαντική τόσο για τον πλούτο τον οποίον απέκτησε όσο και για το φιλανθρωπικό της έργο. Οι απαρχές της στη Θεσσαλονίκη τοποθετούνται στη διάρκεια του 18ου αιώνα, όταν ισχυρές εμπορικές επιχειρήσεις του Λιβόρνο επέκτειναν τη δραστηριότητά τους στην Ανατολή. Ήταν, κατά την εβραιοϊσπανική έκφραση, οι «Φράνκος», που, εκμεταλλευόμενοι την ευρωπαϊκή τους υπηκοότητα έναντι των ντόπιων επιχειρηματιών, γρήγορα κυριάρχησαν στο εμπόριο της Θεσσαλονίκης.

Με τον γάμο του Λάζαρου Αλλατίνι (1776-1834) και της Άννας Μορπούργο (1783-1867) οι δύο ισχυρότερες οικογένειες «Φράνκος» της Θεσσαλονίκης ενώθηκαν. Από τα επτά παιδιά του ζεύγους ξεκίνησαν ισάριθμοι κλάδοι. Περιλάμβαναν τις οικογένειες Φερνάντεζ, Μισραχή, Μπλοχ (Ντασό) και Γκαλούλα, με πολλούς συνδυασμούς επιγαμιών μεταξύ τους.

Κεντρικός επιχειρηματικός φορέας της οικογένειας ήταν ο όμιλος Fratelli Allatini, ο οποίος ήλεγχε ποικιλία εταιρειών από τη Νότια Αφρική μέχρι το Λονδίνο και από τη Μασσαλία μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Στη Θεσσαλονίκη δεσπόζουσα θέση, μεταξύ των υπολοίπων τοπικών εταιρειών του ομίλου, είχε η Société Anonyme Ottomane Industrielle et Commerciale de Salonique, στην οποία οι Fratelli Allatini κατείχαν στις αρχές του Κ’ αιώνα τα τρία τέταρτα των μετοχών και διάφορα μέλη της ευρύτερης οικογένειας τις υπόλοιπες.

Στη Société Anonyme, που ήταν μακράν άλλης η μεγαλύτερη βιομηχανική εταιρεία της περιοχής, ανήκαν ο περίφημος μύλος Αλλατίνι και το ταυτώνυμο κεραμοποιείο. Το τελευταίο βρισκόταν στη γωνία των σημερινών οδών Μπότσαρη και Μακεδονίας, περιοχή που τότε δεν είχε οικοδομηθεί, και καταλάμβανε 30.000 τ.μ., από τα οποία 15.000 τ.μ. οι εγκαταστάσεις του. Παρήγε τούβλα, κεραμίδια και κεραμικούς σωλήνες.

Οι Αλλατίνι αποχώρησαν από τη Société Anonyme σταδιακά μέχρι το 1928, όταν ο πρόεδρος της εταιρείας Μωύς Μορπούργο –και τελευταίο μέλος της οικογένειας που είχε παραμείνει στη Θεσσαλονίκη‒ παραιτήθηκε από το διοικητικό της συμβούλιο. Δεκάδες απόγονοι της οικογένειας ζουν σήμερα στην Αγγλία, στη Γαλλία, στην Ιταλία και αλλού.

Το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης κατέχει, χάρη σε δωρεές, το εικονιζόμενο τούβλο, μερικά κεραμίδια και μια λίθινη μήτρα με τη σφράγιση των προϊόντων, όλα με τη φίρμα FRATELLI ALLATINI SALONICCO. Κατέχει, επίσης, δείγματα προϊόντων δέκα ακόμη εβραιόκτητων κεραμοποιείων, τα οποία λειτούργησαν στη Θεσσαλονίκη πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το έτος 2001 σε παλαιά εμπορική στοά που ανήκει στην Ισραηλιτική Κοινότητα και ανακαινίστηκε από τον ΟΠΠ Θεσσαλονίκη 97. Σκοπός του είναι η συγκέντρωση των τεκμηρίων και κειμηλίων που δεν καταστράφηκαν στο Ολοκαύτωμα, η διατήρηση της μνήμης των θυμάτων και η έρευνα για την υπερδισχιλιετή παρουσία των Εβραίων στη Θεσσαλονίκη. Στον σύντομο χρόνο λειτουργίας του έχει σχηματίσει συλλογές με επιτύμβιες πλάκες από το κατεστραμμένο Ισραηλιτικό Νεκροταφείο, οικοδομικά μέλη από συναγωγές που κατεδαφίστηκαν από τις γερμανικές αρχές κατοχής, θρησκευτικά αντικείμενα, παλαιά και σπάνια βιβλία στην εβραϊκή γλώσσα, οικογενειακά κειμήλια, κετουμπότ, δημόσια και ιδιωτικά έγγραφα σχετικά με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ιδιωτικές επιστολές, ενδυμασίες, υφάσματα, τραπεζομάντιλα, βιβλία καθώς και βιβλιάρια τραπεζικών καταθέσεων (ως το 1940). Επίσης, το μουσείο διατηρεί τη μοναδική υφιστάμενη συλλογή προπολεμικών οικογενειακών και σχολικών φωτογραφιών, σχηματισμένη από δωρεές που συνεχίζονται, και διαθέτει τη σημαντικότερη συλλογή επιχειρηματικών τεκμηρίων από τη Θεσσαλονίκη.

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

H συναρπαστική ιστορία της Αφροδίτης της Μήλου

Ιστορία μιας πόλης / H συναρπαστική ιστορία της Αφροδίτης της Μήλου

Το 1820, και ενώ η Επανάσταση μαίνεται, ένας αγρότης ανακαλύπτει σε ένα χωράφι της Μήλου ένα μαρμάρινο άγαλμα, η τύχη του οποίου έμελλε να μοιάσει με ταινία. Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με την Όλγα Παλαγγιά για μία από τις συναρπαστικότερες ιστορίες στην Ιστορία της Τέχνης.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Αποκάλυψη τώρα: Νέα στοιχεία έρχονται στο φως για την ανθρωποθυσία μέσα στις χιλιετίες

Αρχαιολογία & Ιστορία / Αποκάλυψη τώρα: Νέα στοιχεία έρχονται στο φως για την ανθρωποθυσία μέσα στις χιλιετίες

Η μελέτη του αρχαίου DNA και άλλες σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις αμφισβητούν τις υποθέσεις σχετικά με αυτές τις τελετουργίες που συνέβαιναν σε όλα σχεδόν τα μέρη του κόσμου.
THE LIFO TEAM
Άγνωστα σχέδια και τεκμήρια για τους φάρους της Αίγινας, της Σύρου και της Ψυττάλειας.

Αρχαιολογία & Ιστορία / Άγνωστα σχέδια και τεκμήρια για τους ιστορικούς πέτρινους φάρους της Αίγινας, της Σύρου και της Ψυττάλειας

Η LiFO, σε συνεργασία με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, παρουσιάζει άγνωστα σχέδια και τεκμήρια για τρεις πανέμορφους φάρους της Ελλάδας, του Πειραιά (Ψυττάλεια), της Αίγινας και της Σύρου, που μετρούν σχεδόν δύο αιώνες ζωής.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΕΛΑΣΑΚΗΣ
Τσιγγάνοι, Γύφτοι, Κατσίβελοι, Αθίγγανοι. Ποιες είναι οι «φυλές» των Ρομά στην Αθήνα;

Ιστορία μιας πόλης / Ποιες είναι οι «φυλές» των Ρομά στην Αθήνα;

Προ τριετίας, η Γενική Απογραφή του Πληθυσμού κατέγραψε σχεδόν 117.500 μόνιμους κατοίκους οι οποίοι ανήκουν στη φυλή των Ρομά, ενώ η μεγαλύτερη συγκέντρωση εντοπίζεται στην περιφέρεια Αττικής. Για κάποιους από εμάς είναι γείτονές μας ενώ για άλλους ένα ξένο σώμα. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την Μαρία Φακιολά για τους Ρομά στην Αττική.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Λέλα Καραγιάννη: Η συγκλονιστική ιστορία της ηρωίδας - κατασκόπου της Εθνικής Αντίστασης

Σαν Σήμερα Γεννήθηκε / Λέλα Καραγιάννη: Η ηρωίδα-κατάσκοπος της Εθνικής Αντίστασης

Δρόμοι πήραν το όνομά της, προτομή της στέκεται στα Εξάρχεια, μετά θάνατον βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών, ντοκιμαντέρ περιστρέφονται γύρω από τη ζωή της. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον σκηνοθέτη Βασίλη Λουλέ για τη Λέλα Καραγιάννη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Η ιστορία καινοτομίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Ιστορία μιας πόλης / Η ιστορία καινοτομίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τη Χάιδω Μπάρκουλα για το πανεπιστήμιο με το επιβλητικό κεντρικό κτίριο - σήμα κατατεθέν επί της Πατησίων, σχεδιασμένο από τον σπουδαίο αρχιτέκτονα Αναστάσιο Μεταξά, τον πρώτο πρόεδρο του ιστορικού Συλλόγου Αρχιτεκτόνων.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ποιες ήταν οι αντιλήψεις των Βυζαντινών για το φύλο και τη σεξουαλικότητα;

Βιβλίο / Mια συζήτηση για το σεξ και το φύλο στο Βυζάντιο με τον ιστορικό Χάρη Μεσσή

Ίσως όχι πάντα τόσο σκοταδιστικές όσο θα πίστευε κανείς, και σίγουρα ενδιαφέρουσες, καθώς μάλιστα κάποιες από τις αντιλήψεις αυτές επιβιώνουν μέσω της θρησκείας μέχρι σήμερα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Μια βόλτα στους κήπους του Τατοΐου

Ιστορία μιας πόλης / Τατόι: Τι μένει ίδιο και τι αλλάζει στους περίφημους κήπους του;

Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την αρχιτέκτονα τοπίου Έλλη Παγκάλου για τους κήπους του Τατοΐου, του θερινού ανακτόρου της πρώην βασιλικής οικογένειας. Tι θα μείνει το ίδιο και τι πρόκειται να αλλάξει στο πλαίσιο της ανάπλασής τους;
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Όταν οι εξόριστοι της Σπιναλόγκας μεταφέρθηκαν στο Αιγάλεω

Ιστορία μιας πόλης / Όταν οι εξόριστοι της Σπιναλόγκας μεταφέρθηκαν στο Αιγάλεω

Πότε δημιουργείται η αποικία των ανθρώπων που έπασχαν από τη νόσο του Χάνσεν, από ποιους και με τι σκοπό; Και πώς βρέθηκαν στην Αθήνα; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Στέλιο Λεκάκη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Στα άδυτα του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ο θησαυρός του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου

Μια ξενάγηση στις σπάνιες συλλογές χειρογράφων, παλαιτύπων και μικροφίλμ που σκιαγραφούν την ελληνική τυπογραφία, την ιστορία του βιβλίου αλλά και τους κώδικες της Παλαιογραφίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Αγάλματα του Δία και της Αφροδίτης ηλικίας 2.000 ετών ανακαλύφθηκαν στην Άσπενδο της Μικράς Ασίας

Αρχαιολογία & Ιστορία / Αγάλματα του Δία και της Αφροδίτης ηλικίας 2.000 ετών ανακαλύφθηκαν στην Άσπενδο της Μικράς Ασίας

Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νούρι Ερσόι ανακοίνωσε ότι δύο αγάλματα που απεικονίζουν τον Δία και την Αφροδίτη ανακαλύφθηκαν στην Άσπενδο
LIFO NEWSROOM