Μια εικόνα από το υπνοδωμάτιο του Καβάφη και άλλα δύο μοναδικά τεκμήρια από την ψηφιακή συλλογή του Αρχείου Καβάφη

Μια εικόνα από το υπνοδωμάτιο του Καβάφη και άλλα δύο μοναδικά τεκμήρια από την ψηφιακή συλλογή του Αρχείου Καβάφη Facebook Twitter
Το υπνοδωμάτιο του Κωνσταντίνου Καβάφη με το κρεβάτι του, καρέκλες, γραφείο και άλλα έπιπλα © 2016-2018 Αρχείο Καβάφη, Ίδρυμα Ωνάση
0

Ο Κωνσταντίνος Πέτρου Καβάφης γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου στις 29 Απριλίου 1863. Μετά από εβδομήντα χρόνια ο Κωνσταντίνος Καβάφης αφήνει την τελευταία του πνοή στο Ελληνικό Νοσοκομείο της Αλεξάνδρειας στις 29 Απριλίου 1933. Με αφορμή τη σημερινή επέτειο της ημερομηνίας γέννησης και θανάτου του σπουδαίου Αλεξανδρινού ξεχωρίζουμε στιγμές της ζωής του ανθρώπου και του ποιητή, όπως αυτές αποτυπώνονται μέσα στο αρχείο του.

1.

Το υπνοδωμάτιο, ο προσωπικός χώρος του Κωνσταντίνου Καβάφη

Η εικόνα του υπνοδωματίου του Καβάφη, η εικόνα της οικίας, αποκτά για εμάς άλλο νόημα και δημιουργεί μια επιπλέον σύνδεση με τον ποιητή εν μέσω της πρωτόγνωρης για όλους μας εμπειρίας προσωρινού εγκλεισμού και απομόνωσης.

Η φωτογραφία απεικονίζει το υπνοδωμάτιο του Κωνσταντίνου Καβάφη στο σπίτι του στην οδό Λέψιους 10, η οποία και προ ετών μετονομάστηκε σε οδό Καβάφη. Απεικονίζεται αφενός η δημιουργική ακαταστασία του χώρου του γραφείου του ποιητή, εκεί που θέλουμε να φανταζόμαστε πως άρχισε να διαμορφώνεται και να συγκεντρώνεται αυτό που σήμερα αναφέρουμε ως Αρχείο Καβάφη. Αφετέρου στη φωτογραφία διακρίνονται καθημερινά σκεύη και αντικείμενα, που μας υπενθυμίζουν την ανθρώπινη διάσταση του Κωνσταντίνου Καβάφη.

Το υπνοδωμάτιο του ποιητή απαθανάτισε ο φωτογράφος Απόστολος Βερβέρης (Σμύρνη 1900 – Αθήνα 1980).

Η φωτογραφία απεικονίζει το υπνοδωμάτιο του Κωνσταντίνου Καβάφη στο σπίτι του στην οδό Λέψιους 10, η οποία και προ ετών μετονομάστηκε σε οδό Καβάφη. Απεικονίζεται αφενός η δημιουργική ακαταστασία του χώρου του γραφείου του ποιητή, εκεί που θέλουμε να φανταζόμαστε πως άρχισε να διαμορφώνεται και να συγκεντρώνεται αυτό που σήμερα αναφέρουμε ως Αρχείο Καβάφη. Αφετέρου στη φωτογραφία διακρίνονται καθημερινά σκεύη και αντικείμενα, που μας υπενθυμίζουν την ανθρώπινη διάσταση του Κωνσταντίνου Καβάφη.

2.

"Not for publication but may remain here"

Μια εικόνα από το υπνοδωμάτιο του Καβάφη και άλλα δύο μοναδικά τεκμήρια από την ψηφιακή συλλογή του Αρχείου Καβάφη Facebook Twitter
Χειρόγραφη σημείωση "Not for publication but may remain here", συνημμένη στο χειρόγραφο του ποιήματος «Στο Σπίτι της Ψυχής» © 2016-2018 Αρχείο Καβάφη, Ίδρυμα Ωνάση

Ο Κ. Π. Καβάφης προσφέρει στον μελλοντικό αναγνώστη του αρχείου και της ποίησής του έναν οδηγό ανάγνωσης, μια κίνηση σπάνια για έναν ποιητή, μια κίνηση που φαίνεται να απευθύνεται στον καθένα από εμάς.

Δεν θα μπορούσαμε να μην ξεχωρίσουμε το συγκεκριμένο τεκμήριο ή καλύτερα το μήνυμα του συγκεκριμένου σημειώματος δια χειρός Καβάφη.

Η φράση "Not for publication but may remain here", άλλοτε γραμμένη στα αγγλικά και άλλοτε στα ελληνικά «Όχι για δημοσίευσι. Αλλά μπορεί να μένει εδώ», άλλοτε με μαύρο και άλλοτε με κόκκινο μελάνι, απαντάται συχνά στο αρχείο του ποιητή. Πάντοτε με μορφή συνημμένης σημείωσης πάνω σε καβαφικά ποιήματα, τα οποία σώζονται στο αρχείο και τα οποία παρέμεναν ανέκδοτα μέχρι τον θάνατο του ποιητή.

3.

«Με όλη την καλήν διάθεσι και με τις ευλογίες μου»

Μια εικόνα από το υπνοδωμάτιο του Καβάφη και άλλα δύο μοναδικά τεκμήρια από την ψηφιακή συλλογή του Αρχείου Καβάφη Facebook Twitter
Χειρόγραφο σημείωμα του Κ. Π. Καβάφη © 2016-2018 Αρχείο Καβάφη, Ίδρυμα Ωνάση

Στο σημείωμα διαβάζουμε «Με όλη την καλήν διάθεσι και με τις ευλογίες μου», ένα μήνυμα που μας γεμίζει αισιοδοξία, 87 χρόνια μετά, που όλοι βιώνουμε μια νέα πραγματικότητα που δοκιμάζει κάποιες στιγμές τις αντοχές μας.

Το 1932 ο ποιητής νοσηλεύεται στο νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού, όπου υποβλήθηκε σε τραχειοστομία, με αποτέλεσμα να χάσει οριστικά τη φωνή του. Δεν σταμάτησε, όμως, να επικοινωνεί με όσους τον επισκέπτονταν, στους οποίους έγραφε με σύντομα γραπτά σημειώματα.

«Τα τελευταία σημειώματα» του ποιητή, γραμμένα σε κοινό χαρτί σημειωματάριου ή σε επιστολόχαρτα ξενοδοχείων και διαφημιστικά αλεξανδρινά έντυπα, καλύπτουν καθημερινά ζητήματα σχετικά με τη φροντίδα του Καβάφη, αλλά συχνά αναφέρονται και σε ζητήματα της ποίησής του, που τον απασχολούσε μέχρι το τέλος της ζωής του.

Τα τελευταία γραπτά του ποιητή αποκαλύπτουν μία τρυφερή όψη του Καβάφη, η οποία επιβεβαιώνει ότι ακόμα και σε δύσκολους καιρούς, σημασία έχει να παραμένουμε άνθρωποι.

Το αρχείο του ποιητή περιήλθε στη διαχείριση του Ιδρύματος Ωνάση στα τέλη του 2012. Το 2019 το Ίδρυμα Ωνάση δημοσίευσε την ψηφιακή συλλογή του Αρχείου Καβάφη, καθιστώντας το σύνολο του περιεχομένου του αρχείου ανοικτό και προσβάσιμο σε όλους. Με μια περιήγηση στην ψηφιακή συλλογή ερχόμαστε πιο κοντά στο έργο του και ανακαλύπτουμε στιγμές από τη ζωή του ποιητή.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την αποστολή και τις δράσεις του Αρχείου Καβάφη επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα.

Ανακαλύψτε την Ψηφιακή Συλλογή του Αρχείου Καβάφη εδώ.

Μπορείτε να διαβάσετε το πλήρες βιογραφικό του ποιητή εδώ.

 

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Συζητώντας για τον Καβάφη με τον Ντάνιελ Μέντελσον

Βιβλίο / Ντάνιελ Μέντελσον: «Γιατί ένας στρέιτ να μην μπορεί να διαβάσει Καβάφη και να συγκινηθεί;»

Ένας από τους σημαντικότερους μελετητές του έργου του Καβάφη μίλησε στη LifO για τον τρόπο που προσεγγίζει το έργο του μεγάλου ποιητή. Στο βιβλίο του με τίτλο «Περιμένοντας τους βαρβάρους» υπογράφει ένα από τα σημαντικότερα σύγχρονα δοκίμια για τη ζωή και το έργο του ποιητή.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η μυστική ιστορία του ναυαγίου στο Μόδι

Ιστορία μιας πόλης / Η μυστική ιστορία του ναυαγίου στο Μόδι

Λίγα μίλια από τον Πόρο, η μικρή βραχονησίδα Μόδι έκρυβε για τρεις χιλιάδες χρόνια ένα από τα σημαντικότερα μυκηναϊκά ναυάγια του Αιγαίου. Ο ειδικός στη Ναυτική Αρχαιολογία Χρήστος Αγουρίδης «βουτά» στην ιστορία μιας ανακάλυψης που ίσως αλλάξει όσα γνωρίζαμε για το τέλος της μυκηναϊκής εποχής.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Μια νύχτα με τους κοκαϊνομανείς της Δραπετσώνας

Μεσοπόλεμος / Μια νύχτα με τους κοκαϊνομανείς της Δραπετσώνας

Τον Αύγουστο του 1927, ο δημοσιογράφος Νίκος Μαράκης, που πρώτα ζούσε και μετά έγραφε, κατόρθωσε, παρέα με τον σκιτσογράφο Κλεόβουλο Κλώνη, να περάσει μια νύχτα σε ένα κοκαϊνοποτείο της Δραπετσώνας.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Το «παράσιτο» δεν ήταν πάντα βρισιά — στην αρχαία Ελλάδα καθόταν δίπλα στο φαγητό

Ειδήσεις / Πώς η ελληνική λέξη «παράσιτο» πήγε από το αρχαίο τραπέζι στη βρισιά

Σήμερα η λέξη «παράσιτο» σημαίνει κάποιον που ζει εις βάρος άλλων. Στην αρχαία Ελλάδα, όμως, ξεκίνησε πολύ πιο κυριολεκτικά: από τον άνθρωπο που βρισκόταν «δίπλα στο φαγητό», πριν περάσει στην κωμωδία, στην κολακεία και στη σημερινή αρνητική σημασία της.
THE LIFO TEAM
Η Αθήνα στους δρόμους: Η ιστορία των πολιτικών κινητοποιήσεων

Ιστορία μιας πόλης / Η Αθήνα στους δρόμους: Η ιστορία των πολιτικών κινητοποιήσεων

Από τις θρυλικές συγκεντρώσεις της δεκαετίας του ’80 μέχρι τις υβριδικές διαμαρτυρίες της ψηφιακής εποχής, η Αθήνα δεν είναι απλώς μια πρωτεύουσα· είναι μια σκηνή όπου η πολιτική γράφεται στον δρόμο. Η Λαμπρινή Ρόρη ξετυλίγει το νήμα μιας πόλης που μαθαίνει να διαφωνεί, να διεκδικεί και να θυμάται, πάντα συλλογικά.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
«ΜΑΘΟΥ»: Βρέθηκε αρχαίο ελληνικό μήνυμα σε βλήμα 2.100 ετών

Πολιτισμός / «ΜΑΘΟΥ»: Βρέθηκε αρχαίο ελληνικό μήνυμα σε βλήμα 2.100 ετών

Μια μολύβδινη βολίδα σφενδόνης από την αρχαία Ίππο, κοντά στη Θάλασσα της Γαλιλαίας, φέρει την ελληνική επιγραφή «ΜΑΘΟΥ». Οι ερευνητές τη διαβάζουν ως σαρκαστικό μήνυμα προς τον εχθρό, κάτι σαν «πάρε το μάθημά σου», αποκαλύπτοντας μια απρόσμενα ανθρώπινη πλευρά του αρχαίου πολέμου: μαζί με το βλήμα ταξίδευε και ο χλευασμός.
THE LIFO TEAM
Αρχαιολόγοι βρήκαν μούμια θαμμένη με στίχους από την Ιλιάδα

Πολιτισμός / Αρχαιολόγοι βρήκαν μούμια θαμμένη με στίχους από την Ιλιάδα

Σε τάφο ρωμαϊκής περιόδου στην αρχαία Οξύρρυγχο της Αιγύπτου, αρχαιολόγοι εντόπισαν πάπυρο με στίχους από τη Β΄ ραψωδία της Ιλιάδας πάνω σε μουμιοποιημένο σώμα. Το εύρημα φωτίζει τη θέση του Ομήρου όχι μόνο στην εκπαίδευση και την ανάγνωση, αλλά και στις τελετουργίες γύρω από τον θάνατο.
THE LIFO TEAM
Η Ιερά Οδός κάτω από τη γη

Ιστορία μιας πόλης / Η Ιερά Οδός είναι ένα με την ιστορία της Αθήνας

Οι αρχαιολόγοι Ευσταθία (Έφη) Ανέστη και Ειρήνη Σβανά μιλούν για τις μεγάλες ανασκαφές της Ιεράς Οδού κατά τη διάνοιξη του μετρό και τα σπουδαία ευρήματα που ήρθαν στο φως κατά μήκος της αρχαίας Ιεράς Οδού, του δρόμου που ένωνε την Αθήνα με την Ελευσίνα και τα Ελευσίνια Μυστήρια.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
«Δίχως κα@λα δουλειά δεν γίνεται»

Οι Αθηναίοι / Κωστής Καρπόζηλος: «H επιτυχία της δεξιάς είναι μια αριστερά που φοβάται τον εαυτό της»

Από ένα παιδί που μεγάλωνε «αποκομμένο» έξω από τα Γιάννενα, βρίσκοντας καταφύγιο στα βιβλία, μέχρι τον φοιτητή που έκανε την πολιτική «διέξοδο» και τον ιστορικό που κινήθηκε ανάμεσα σε Ελλάδα, Ευρώπη και ΗΠΑ, η διαδρομή του είναι μια συνεχής αναζήτηση μέσα από εμπειρίες, ρήξεις και μετατοπίσεις. Ο ιστορικός Κωστής Καρπόζηλος αφηγείται τη ζωή του στη LiFO. 
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
«Εδώ υπήρξε μια φορά η Παλιά Στρατώνα»

Μεσοπόλεμος / «H φυλακή είχε μεταβληθεί σε κόλαση για κάθε άνθρωπο»

«Θα λείψει αυτό το αίσχος που προσβάλλει τον πολιτισμό μας και ντροπιάζει την Αθήνα»: Το 1931 η φυλακή Παλαιάς Στρατώνας κατεδαφίστηκε στο πλαίσιο των αρχαιολογικών ανασκαφών στην Αρχαία Αγορά.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Το σπήλαιο Κουβαρά: Τα μυστικά των πρώτων ανθρώπων της Αττικής

Ιστορία μιας πόλης / Σε αυτό το σπήλαιο υπήρξαν οι πρώτοι άνθρωποι της Αττικής

Το Σπήλαιο Κουβαρά δεν είναι απλώς ένας αρχαιολογικός χώρος. Είναι ένα παράθυρο στις ζωές των πρώτων ανθρώπων που έζησαν στην περιοχή. Από ταφές και εργαλεία μέχρι ίχνη πρώιμων δικτύων επικοινωνίας, κάθε εύρημα φωτίζει ένα κομμάτι της προϊστορίας που μέχρι πρόσφατα παρέμενε άγνωστο. Ο αρχαιολόγος Φάνης Μαυρίδης εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Η Αθήνα και η Ρώμη εξακολουθούν να μας ανοίγουν τα μάτια

Αρχαιολογία & Ιστορία / Η Αθήνα και η Ρώμη εξακολουθούν να μας ανοίγουν τα μάτια

Στο νέο βιβλίο της Μέρι Μπερντ, κορυφαίας προσωπικότητας των Kλασικών Σπουδών, αναδεικνύονται οι τρόποι με τους οποίους οι Ρωμαίοι και οι Έλληνες προσφέρουν συναρπαστικές απαντήσεις σε κρίσιμα σύγχρονα ερωτήματα.
THE LIFO TEAM
Καισαριανή 1944: Όταν ο φακός ανήκει στον θύτη

Ιστορία μιας πόλης / Καισαριανή 1944: Η ιστορία μέσα από το φακό του θύτη

Οι νέες φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή ανοίγουν ένα δύσκολο πεδίο: τι σημαίνει να βλέπουμε την Ιστορία μέσα από το βλέμμα εκείνου που ασκεί τη βία; Ο ιστορικός Βαλεντίν Σνάιντερ εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Περιήγηση στον μεσοπολεμικό Πειραιά

Μεσοπόλεμος / «Αν ο Δάντης έβλεπε τις συνοικίες του Πειραιά, θα έγραφε μια νέα "Κόλαση"»

Οι ρεπόρτερ της πειραιώτικης εφημερίδας «Νέοι Καιροί» καταγράφουν τον Απρίλιο του 1930 όσα βλέπουν γυρνώντας στην περιοχή, αυτό «το κέντρο της λαθρεμπορίας, ατιμίας, βρώμας».
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
«Πανηγυράκι γίνεται ψηλά στον Αϊ Γιώργη»

Ιστορία μιας πόλης / Αράχωβα: «Πανηγυράκι γίνεται ψηλά στον Αϊ Γιώργη»

Στην Αράχωβα, ο εορτασμός του Αγίου Γεωργίου δεν είναι απλώς ένα πανηγύρι. Είναι μια τελετουργία όπου η πίστη, η ιστορία και η συλλογική μνήμη γίνονται ένα. Ο λαογράφος Πάρης Ποτηρόπουλος εξερευνά το «Πανηγυράκι» και θέτει το ερώτημα: πρόκειται για μια βιωμένη παράδοση ή για μια σύγχρονη αναπαράσταση προσαρμοσμένη στο σήμερα;
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
«Ζούμε εποχές αντίστοιχες με του Μουσολίνι και του Χίτλερ»

ΛΙΓΗ ΖΩΗ / Αντώνης Λιάκος: «Ζούμε εποχές αντίστοιχες με του Μουσολίνι και του Χίτλερ»

Από τους πιο επιδραστικούς ιστορικούς στον δημόσιο χώρο, ο Αντώνης Λιάκος επιστρέφει στα νεανικά του χρόνια της έντονης πολιτικοποίησης, στέκεται στα όσα «τρομακτικά» συμβαίνουν στη διεθνή σκηνή και επισημαίνει τα προβλήματα της Ελλάδας που θα απασχολήσουν τον ιστορικό του μέλλοντος.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Η εξάπλωση του «Μαύρου Θανάτου»: Μια μεσαιωνική ιστορία τρόμου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Η εξάπλωση του «μαύρου θανάτου»: Μια μεσαιωνική ιστορία τρόμου

Η μαύρη πανώλη στοίχισε τη ζωή σε περίπου 100 εκατομμύρια ανθρώπους στα μέσα του 14ου αιώνα και ήταν, σύμφωνα με ένα νέο βιβλίο, «η πιο θανατηφόρα φυσική καταστροφή στην ιστορία της ανθρωπότητας».
THE LIFO TEAM