Δύο άγνωστες φωτογραφίες του Ρεμπό από τη γαλλική Κομμούνα

Δύο άγνωστες φωτογραφίες του Ρεμπό από τη γαλλική Κομμούνα Facebook Twitter
Ο έφηβος Αρτίρ Ρεμπό (αριστ.) όπως δεν τον έχουμε ξαναδεί, δίπλα στο γνωστό πορτρέτο του από το στούντιο Carjat.
2

Ιδιοφυής, ονειροπόλος, ανυπότακτος, οραματιστής, ταξιδευτής, ο Αρτίρ Ρεμπό, ο ποιητής που «ταρακούνησε» τα γαλλικά γράμματα και καθόρισε την ποίηση του 20ού αι. με το ελάχιστο σε όγκο έργο του, είχε από πολύ νωρίς μια εξαιρετικά περιπετειώδη ζωή. Μέχρι τα 19 του είχε σταματήσει να γράφει ποίηση, αν και ποιήματά του δεν έπαψαν να αναδημοσιεύονται, συχνά εν αγνοία του, μέχρι και τα 37 του, οπότε και πέθανε πρόωρα μετά από μια μυθιστορηματική περιδιάβαση στον κόσμο.

Η άκρως αυστηρή μητέρα –ο πατέρας τούς εγκατέλειψε πολύ νωρίς‒ δεν του είχε αφήσει περιθώρια να ζήσει και να δημιουργήσει παρά με τον δικό του, πολύ ιδιόρρυθμο τρόπο. Και, βέβαια, η μικρή αγροτική του πόλη Σαρλβίλ, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, δεν θα μπορούσε να τον κρατήσει, αν κρίνει κανείς από τη μετέπειτα διαδρομή του.


Έτσι, στα 16 του απέδρασε για το Παρίσι, όπου, αν και σύντομα έγινε «αντιληπτός» από την αστυνομία, του δόθηκε το λάκτισμα για μια σειρά από μεγάλες περιπέτειες και ταξίδια, στα οποία, ως ενήλικας πια, θα περιλάμβανε κάθε γωνιά της Γαλλίας, της Ευρώπης και αργότερα της Μεσογείου και της Αφρικής.

Η σχέση του με την παρισινή Κομμούνα αποτελεί αμφιλεγόμενο γεγονός στο οποίο επανέρχονται οι μελετητές και θαυμαστές του έργου του, για να διαπιστώσουν όχι τόσο αν ισχύει όσο το αν ήταν πολιτικοί οι λόγοι που τον οδήγησαν να ενταχθεί σε αυτήν ή συγκυριακοί.


Ο Ρεμπό επέστρεψε στη Σαρλβίλ για ένα σύντομο διάστημα, για να την εγκαταλείψει εκ νέου, με προορισμό αυτήν τη φορά το Βέλγιο. Περιπλανήθηκε σε διάφορες πόλεις για να καταλήξει στο Ντουέ, όπου βρισκόταν το σπίτι του αγαπημένου του δασκάλου από το Κολέγιο της Σαρλβίλ και μέντορά του, Ζορζ Ιζαμπάρ.

Στο Παρίσι πιθανολογείται ότι επέστρεψε τέλος του Μαΐου του 1871, κατά τη διάρκεια των γεγονότων της Κομμούνας, όπου και συμμετείχε έμπρακτα, όπως αρκετές πηγές πιστοποιούν. Η σχέση του με την παρισινή Κομμούνα αποτελεί αμφιλεγόμενο γεγονός στο οποίο επανέρχονται οι μελετητές και θαυμαστές του έργου του, για να διαπιστώσουν όχι τόσο αν ισχύει όσο το αν ήταν πολιτικοί οι λόγοι που τον οδήγησαν να ενταχθεί σε αυτήν ή συγκυριακοί.

 
Λίγες μέρες πριν από την εξέγερση είχε πέσει θύμα ομαδικού βιασμού από αγωνιστές της Κομμούνας στα οδοφράγματα της Rue de Babylone. Πρόκειται για κάτι που θεωρείται πια βέβαιο, σύμφωνα με όσα ισχυρίζεται ακόμα και ο Βερλέν, μετέπειτα εραστής του, αλλά και σύμφωνα με αστυνομική έκθεση της εποχής, όπου γίνεται σαφές ότι ήταν «μέλος των ατάκτων της Κομμούνας».

Δύο άγνωστες φωτογραφίες του Ρεμπό από τη γαλλική Κομμούνα Facebook Twitter
Μεγεθύνοντας τις πλάκες o Aidan Andrew Dun βρέθηκε μπροστά σε μια μεγάλη έκπληξη: ο έφηβος Αρτίρ Ρεμπό, όπως δεν τον έχουμε ξαναδεί.


Ο ποιητής, μουσικός και μπλόγκερ Aidan Andrew Dun, κάνοντας έρευνα στο Λονδίνο σχετικά με τον επαναστατημένο και εξόριστο κύκλο νεαρών Γάλλων του 19ου αιώνα, έπεσε σε δύο εντελώς άγνωστες φωτογραφίες, βγαλμένες στην Place Vendôme, ακριβώς την περίοδο της πιο βίαιης εξέγερσης. Μεγεθύνοντας τις πλάκες, βρέθηκε μπροστά σε μια μεγάλη έκπληξη: ο έφηβος Αρτίρ Ρεμπό, όπως δεν τον έχουμε ξαναδεί.


Στις δύο φωτογραφίες που έχει τραβήξει ο Bruno Braquehais εμφανίζεται με ανάλογη περιβολή και τουφέκι ανά χείρας ανάμεσα σε επαναστάτες, αποδεικνύοντας πια περίτρανα ότι συμμετείχε ενεργά στην παρισινή Κομμούνα. Κι ενώ όλοι όσοι τον πλαισιώνουν χαμογελούν στον φακό, είναι ο μόνος που δεν το κάνει. Αντιθέτως, έχοντας τα χείλη του ερμητικά κλειστά, επιβεβαιώνει τη μορφή του όπως τον γνωρίζουμε από τη διάσημη και μοναδική νεανική φωτογραφία του με το κορδόνι αντί του παπιγιόν.

Με έντονο και στιβαρό –σχεδόν οργισμένο‒ ύφος αντανακλά όλο τον τρόμο και την πολεμική διάθεση των ημερών. Στέκει θριαμβευτής, σε απόσταση από τους υπόλοιπους, χαρισματικός και αποφασιστικός, σαν ένας ακόμα Μπάιρον, ατενίζοντας όχι την Ελληνική Επανάσταση αλλά μία από τις σημαντικότερες στιγμές της γαλλικής και ευρωπαϊκής ιστορίας.

Δύο άγνωστες φωτογραφίες του Ρεμπό από τη γαλλική Κομμούνα Facebook Twitter
Στις δύο φωτογραφίες που έχει τραβήξει στα μέσα Μαίου του 1871 ο Bruno Braquehais, ο Ρεμπό εμφανίζεται με ανάλογη περιβολή και τουφέκι ανά χείρας ανάμεσα σε επαναστάτες, αποδεικνύοντας πια περίτρανα ότι συμμετείχε ενεργά στην παρισινή Κομμούνα.


Πού κρυβόντουσαν αυτές οι δύο φωτογραφίες, ξεχασμένες περισσότερο από έναν αιώνα; Είναι αυθεντικές; Είναι πράγματι ο Ρεμπό ο νέος που απεικονίζεται σε αυτές; Κατά τον Dun δεν χωράει αμφιβολία ότι πρόκειται για τον Ρεμπό, τον «ποιητή της εξέγερσης», όπως τον αποκάλεσε ο Αλμπέρ Καμί. Η ομοιότητα είναι τεράστια, και, όπως λέει ο μπλόγκερ, αναγνωρίζεις το πηγούνι και οπωσδήποτε το στόμα, κλειστό, με μια αδιόρατη θλιμμένη, εφηβική, ελαφρώς ανδρόγυνη έκφραση ‒ η χαρακτηριστική έκφραση του ποιητή.


Η μύτη όντως φαίνεται διαφορετική, πιο πλατιά, αλλά με μια πιο προσεκτική ματιά διαπιστώνεις ότι μάλλον φταίει ένα τετράγωνο φωτός που απλώνεται, αλλοιώνοντας τις διαστάσεις της. Κάτι τέτοιο θα χρειαζόταν έρευνα από ειδικούς. Ένας άντρας του 88ου τάγματος τον αγκαλιάζει φιλικά και ίσως προστατευτικά, απλώνοντας το αριστερό του χέρι στον ώμο του. Πιθανόν είναι συναγωνιστής στο ελπιδοφόρο μέλλον του σοσιαλιστικού ονείρου που ανατέλλει. Στη δεύτερη ομαδική φωτογραφία είναι πέμπτος από δεξιά.

Δύο άγνωστες φωτογραφίες του Ρεμπό από τη γαλλική Κομμούνα Facebook Twitter
Πού κρυβόντουσαν αυτές οι δύο φωτογραφίες, ξεχασμένες περισσότερο από έναν αιώνα; Στην φωτογραφία ο Ρεμπό εμφανίζεται τέταρτος από δεξιά.


Αν όλα αυτά αποδειχτούν, δηλαδή ότι πρόκειται για σπάνια και χαμένη εδώ και πάνω από έναν αιώνα φωτογραφία του Ρεμπό, οι μαρξιστές διανοούμενοι θα έχουν κάθε λόγο να θριαμβολογούν για την ανακάλυψη. Αλλά η αλήθεια είναι ότι μετά τα γεγονότα που ακολούθησαν την Κομμούνα, ο ίδιος, ένας αναμφίβολα οργισμένος επαναστάτης έφηβος, μεθυσμένος από το ουτοπικό όραμα της εποχής, έχοντας κατά πάσα πιθανότητα ‒οι φωτογραφίες το επιβεβαιώνουν‒ πολεμήσει στο πρώτο μεγάλο πείραμα μιας προ-κομμουνιστικής επανάστασης, εξελίχθηκε σε μια σχεδόν απολιτίκ προσωπικότητα ή μάλλον μια ιδιοφυΐα που φλέρταρε αθεράπευτα με τη μεταφυσική φιλοσοφία, πιστεύοντας ακράδαντα ότι η ποίησή του θα μπορούσε να αλλάξει τον κόσμο.

Βιβλίο
2

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Δημήτρης Τζιόβας: «Θέλουμε να ζούμε με μύθους και ένας από αυτούς είναι ότι έχουμε την ομορφότερη χώρα»

Βιβλίο / Δημήτρης Τζιόβας: «Θέλουμε να ζούμε με μύθους και ένας από αυτούς είναι ότι έχουμε την ομορφότερη χώρα»

Ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, που τιμήθηκε με το φετινό Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων, μιλά στη LiFO για την εποχή μας, την τριτοβάθμια εκπαίδευση, τις συλλογικές αντιλήψεις και τις αγκυλώσεις του παρελθόντος.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Τι απέγινε η «χημική γενιά» των Ελλήνων ρέιβερ;

Βιβλίο / Τι απέγινε η «χημική γενιά» των Ελλήνων ρέιβερ;

Μια «underground» συζήτηση με τον Λέανδρο Κυριακόπουλο περί ρέιβ, νέων τεχνολογιών και άλλων «δαιμονίων», με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου «Αναπαραστάσεις του ανοίκειου - νομαδισμός και αισθητική στην ρέιβ ψυχεδελική σκηνή» (εκδ. Νήσος).
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΓΕΟΣΟΥΑ

Το πίσω ράφι / «Ρετροσπεκτίβα» του Α. Γεοσούα: Μπορεί ένα μυθιστόρημα ιδεών να σε κρατάει δέσμιο ως το τέλος;

Από τους σημαντικότερους συγγραφείς του Ισραήλ, ο πρόσφατα χαμένος Αβραάμ Γεοσούα αφηγείται εδώ την ιστορία ενός εβδομηντάχρονου κινηματογραφιστή που κουβαλά ένα νεανικό αμάρτημα κι εξετάζει αναδρομικά τα πεπραγμένα του.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
«Έλληνες και Τούρκοι πρέπει να ξαναγράψουν τα βιβλία της Ιστορίας χωρίς μύθους»

Εμινέ Γεσίμ Μπεντλέκ / «Έλληνες και Τούρκοι πρέπει να ξαναγράψουν τα βιβλία της Ιστορίας χωρίς μύθους»

Η πρώην επίκουρη καθηγήτρια Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Bingöl της Τουρκίας μιλά στη LiFO για τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «Η ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 - Τραύμα και φαντασιακές κοινότητες σε Ελλάδα και Τουρκία».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
leonardo padura

Βιβλίο / Λεονάρδο Παδούρα: Η Κούβα πέρα από τα σύνορα

Ο κορυφαίος μυθιστοριογράφος Λεονάρδο Παδούρα στο πρόσφατο έργο του με τίτλο «Σαν σκόνη στον άνεμο» αναζητά την ταυτότητα της Κούβας του τότε και του σήμερα μέσα από τα όνειρα μιας παρέας νέων που έφτασαν να σκορπίζονται κι αυτοί σαν σκόνη στον άνεμο.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ

σχόλια

2 σχόλια
Ήμαρτον... Ούτε η φωτογραφία μοιάζει στον Ρεμπό ούτε ο ποιητής ήταν στο Παρίσι στα "μέσα Μαΐου" 1871, αφού τότε έστελνε από την Σαρλβίλ μερικά από τα πιο διάσημα γράμματά του (https://fr.wikisource.org/wiki/Correspondance_de_Rimbaud#1871). Ο δε περίφημος βιασμός στο στρατώνα της rue de Babylon ποτέ δεν αναφέρθηκε από τον Βερλέν και μόνο "βέβαιος" δεν είναι. Πρόκειται πιθανότητα για συκοφαντία που ξεκίνησε από αντικομμουνιστές και ομοφοβικούς φευτο-λόγιους (κάπως σαν τις πικάντικες φανταστικές ιστορίες με ερωτομανείς ΕΛΑΣίτισσες που διηγούνται χουντόγεροι στα καφενεία) και που δυστυχώς υιοθετήθηκε άκριτα από μέρος του κουίρ κινήματος. Βλ. https://books.openedition.org/pul/1668?lang=fr#tocfrom1n5
Λυπάμαι, δεν μου μοιάζει με τον δεκαπτάχρονο Ρεμπώ--αλλά μπορεί να κάνω λάθος. Ειδικά αν την συγκρίνει κανείς με την γνωστή του φωτογραφία με τον Βερλαίν, τρία χρόνια αργότερα. https://tinyurl.com/y7tem777Η δε λεπτή, κάπως μυτερή μύτη είναι χαρακτηριστική σε όλες της γνωστές φωτογραφίες του:https://tinyurl.com/ya4n8bglΌμως οι φωτογραφίες έχουν ενδιαφέρον. Είναι από την Place Vendôme, το πεσμένο άγαλμα είναι του Ναπολέοντα Βοναπάρτη που βρισκόταν πάνω στην κολόνα, η καταστροφή της οποίας από τους communards κατόπιν παραινέσεως του Gustave Courbet έγινε αιτία ο τελευταίος να πεθάνει στην εξορία όταν η Κομμούνα κατεπνίγη: The original column was started in 1806 at Napoleon's direction and completed in 1810. It was modelled after Trajan's Column, to celebrate the victory of Austerlitz. [...] During the Paris Commune in 1871, the painter Gustave Courbet, president of the Federation of Artists and elected member of the Commune, who had previously expressed his dismay that this monument to war was located on the rue de la Paix, proposed that the column be disassembled and preserved at the Hôtel des Invalides.After employing a series of ropes and quarry workers, observers saw that the statue... ...fell over on the heap of sand prepared for it, with a mighty crash. There was no concussion on the ground, the column broke up almost before it reached its bed, and lay on the ground, a huge mass of ruin. […] Αn instant after a crowd of men, National Guards, Communards, and a sight-seeing Englishman flew upon it, and commenced to get bits of it as remembrance, but the excitement was so intense that people moved about as in a dream. After the suppression of the Paris Commune by Adolphe Thiers, the decision was made to rebuild the column with the statue of Napoléon restored at its apex. For his role in the Commune, Courbet was condemned to pay the costs of rebuilding the monument […]. Unable to pay, Courbet went into self-imposed exile in Switzerland, the French government seized and sold the artist's paintings for a minor amount, and Courbet died in exile in December 1877. In 1874, the column was re-erected at the center of Place Vendôme with a copy of the original statue on top Ο στρατιώτης που υποτίθεται πως είναι ο Ρεμπώ είναι κομμουνάρος μέλος των "Τirailleurs de la Commune" ("Ακροβολιστών της Κομμούνας"). Φοράει παντελόνι ζουάβου (zouave, σώμα Αλγερινών—αρχικώς--στρατιωτών) και καπέλο τύπου kepi. Εάν βάλετε στο Google "pantalon "zouave" commune" θα εμφανιστούν βιβλία για την Κομμούνα που περιγράφουν μία παρόμοια στολή στο επεισόδιο της Place Vendome: "...vêtus d'une espèce de pantalon de zouave en drap gros bleu, de guêtres blanches, de ceintures blanches et de vestes bleues..." ("μπλε παντελόνια ζουάβου, άσπρες γκέτες, άσπρες ζώνες, μπλε σακάκια").

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ