Ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης

Ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Facebook Twitter
Χρυσό περιδέραιο με πολύτιμους λίθους περ. 350 μ.Χ. © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αρ. Συλλογής Ζ 438.1
0

Eισαγωγική εικόνα:Χρυσό περιδέραιο με πολύτιμους λίθους περ. 350 μ.Χ. © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αρ. Συλλογής Ζ 438.1
___________________________________________

Η αρχόντισσα Πουλχερία[1] ντύθηκε πολυτελώς για τη τελευταία της κατοικία. Της φόρεσαν το χρυσοκεντημένο ποδήρες ένδυμά της, αγορασμένο από υφάντρες της Δαμασκού, στο οποίο είχαν επιράψει το εξαιρετικό χρυσό κόσμημα (περιδέραιο) με τους πολύτιμους λίθους πάνω στην άκρη της λαιμόκοψης, για να φωτίζεται έτσι περισσότερο το σοβαρό πρόσωπό της. Μαζί, της φόρεσαν τα σκουλαρίκια της, σαν μισοφέγγαρα σαπφείρων καλοκαιριάτικης νύκτας, τα δακτυλίδια της από χρυσό και πολύτιμες πέτρες να ταιριάζουν με το περιδέραιο, το βαρύτιμο περικάρπιο και μια οκτάδα χρυσά βραχιόλια, τέσσερα στο κάθε λεπτό της χέρι.

Τα υφασμάτινα υποδήματά της, της χώρεσαν με δυσκολία. Υφάσματα μαλακά κι ένα μαξιλάρι από πούπουλα χήνας για προσκεφάλι, την δέχτηκαν κοσμημένη μέσα στο μολύβδινο φέρετρο, που χώρεσε και άλλα πολύτιμα κτερίσματα και σφραγίστηκε διπλά για να την ταξιδέψει στα λιβάδια του Άδη και της Περσεφόνης.

Μετά την τελετουργία, ελάχιστα μέλη από την οικογένεια την συνόδευσαν στον κτιστό τάφο της, για μη γνωρίζουν «πού κείται» το πλούσιο ξόδι της, για τον φόβο των τυμβωρύχων!

Πρόκειται για ορισμένα από τα κτερίσματα μιας νεκρής, που θάφτηκε μάλλον στα μέσα του 4ου αι. μ.Χ., στην Χρυσοχού, το αρχαίο Μάριον, το σύνολο των οποίων εκτίθεται σε μια προθήκη του τρίτου ορόφου του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, όπου φιλοξενείται η περίφημη Συλλογή Κυπριακών Αρχαιοτήτων του Θάνου Ζιντίλη, την οποία μάς εμπιστεύθηκε ο ίδιος το 2002 με τον τότε Γενικό Εισαγγελέα Κύπρου και την άδεια της Κυπριακής Κυέρνησης.

Η παραπάνω περιγραφή θα μπορούσε να αποτελεί τη χαμένη πραγματικότητα μιας γυναίκας υψηλού κοινωνικού κύρους και μεγάλου πλούτου, όπως αυτή εξάγεται από τα συνευρήματα ενός σημαντικού τάφου, που αποκαλύφθηκε δυστυχώς τυχαία στην πόλη Χρυσοχούς στη ΒΔ Κύπρο, αρκετές δεκαετίες πριν. Πρόκειται για ορισμένα από τα κτερίσματα μιας νεκρής, που θάφτηκε μάλλον στα μέσα του 4ου αι. μ.Χ., στην Χρυσοχού, το αρχαίο Μάριον, το σύνολο των οποίων εκτίθεται σε μια προθήκη του τρίτου ορόφου του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, όπου φιλοξενείται η περίφημη Συλλογή Κυπριακών Αρχαιοτήτων του Θάνου Ζιντίλη, την οποία μάς εμπιστεύθηκε ο ίδιος το 2002 με τον τότε Γενικό Εισαγγελέα Κύπρου και την άδεια της Κυπριακής Κυέρνησης.

Το περιδέραιο, μήκους 36 εκατοστών, συντίθεται από 7 διάτρητα πλακίδια (opus interrasile), κι ανάμεσά τους 15 οκτώσχημα στοιχεία, που όλα γεμίζουν με πολύτιμους λίθους –σμαράγδια, ζαφείρια, μαργαριτάρια και γρανάτες−. Ο τρόπος που φοριούνταν ή ράβονταν τα κοσμήματα αυτά από τον 3ο και 4ο αι. μ.Χ. και μετά, μάς είναι γνωστός από παραστάσεις με μορφές πάνω σε πλακίδια από ελεφαντόδοντο και αργότερα από ψηφιδωτά, όπως λ.χ. το περίφημο ψηφιδωτό με τον Ιουστινιανό και τη Θεοδώρα στη Ραβέννα της Ιταλίας.

Ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Facebook Twitter
Χρυσό περικάρπιο περ. 350 μ.Χ. © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αρ. Συλλογής Ζ 438.2

Τα χρώματα των πολύτιμων λίθων φαίνεται ότι έχουν να κάνουν με ιδιότητες και συμβολισμούς λ.χ. σμαράγδια με το πράσινο της φύσης, γρανάτης με το χρώμα των σπόρων του ροδιού της Περσεφόνης, το γαλακτώδες λευκό των μαργαριταριών να αντανακλά φως παντού.

Βέβαια, ανάλογης τεχνικής είναι το περικάρπιο, με το χαμένο σήμερα cameo στο μέσον, που φορούσε γύρω από τον καρπό και οι πολύτιμοι λίθοι στα ενώτια (σκουλαρίκια) και τα δακτυλίδια της. Ο συνδυασμός του χρυσού και των πολύτιμων λίθων στο σύνολο των κοσμημάτων φανερώνει ένα μοναδικό, εκλεπτυσμένο γούστο μιας κατηγορίας ανθρώπων όχι μόνον υψηλής οικονομικής επιφάνειας αλλά και επιπέδου, σαν αυτούς που ζούσαν στα μεγάλα κέντρα της εποχής, όπως η Κωνσταντινούπολη, η Αντιόχεια ή η Αλεξάνδρεια, αλλά ακόμα και όλοι αυτοί, που για διάφορους λόγους –διοικητικούς, οικονομικούς ή άλλους− βρίσκονταν στην επαρχία αλλά με τα μάτια στραμμένα στις εκλεπτυσμένες προτιμήσεις, τη μόδα και το γούστο των πρωτευουσών του καιρού τους. Πρόκειται, ουσιαστικά για σπάνια αλλά απτά, χειροπιαστά, δείγματα που προσφέρει η Αρχαιολογία. Και μέσα από αυτά οι άνθρωποι του τότε, δεν είναι πια ‘φαντάσματα και φάσματα, φιλιά και χείλη χωνεμένα’ αλλά αφήνουν ‘τα παραπετάσματα του χρόνου διάπλατα ανοικτά’ για να παραλλάξω λέξεις στους στίχους του ποιητή.

Ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Facebook Twitter
Ζεύγος χρυσών ενωτίων με πολύτιμους λίθους περ. 350 μ.Χ. © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αρ. Συλλογής Ζ 438.3
Ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Facebook Twitter
Χρυσό ψέλιο (βραχιόλι) περ. 350 μ.Χ. © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αρ. Συλλογής Ζ 438.5
Ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Facebook Twitter
Χρυσά δακτυλίδια με πολύτιμους λίθους περ. 350 μ.Χ. © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αρ. Συλλογής Ζ 438.4Α&Β
Ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Facebook Twitter
Χρυσά δακτυλίδια με πολύτιμους λίθους περ. 350 μ.Χ. © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αρ. Συλλογής Ζ 438.4Α&Β


Εξερευνήσετε την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης εδώ και εδώ  
 
_______________

[1] Το όνομά της εδώ το διάλεξα από τα ανάλογα ονόματα της εποχής, pulcher= ωραίος, όμορφος, χαριτωμένος, άρα χαριτωμένη ίσως από το ελληνικό πολύχαρις.

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ιστορίες περιθωρίου και σεξεργασίας στην Τρούμπα και τα Βούρλα

Βιβλίο / Ιστορίες περιθωρίου και σεξεργασίας στην Τρούμπα και τα Βούρλα

Το νέο βιβλίο του Βασίλη Πισιμίση είναι μια ιστορική καταγραφή της «ιερής πορνείας» και των ανθρώπων που τη διαχειρίζονταν στις περιοχές του Πειραιά, με συγκλονιστικές αφηγήσεις και ντοκουμέντα.
M. HULOT
Δημήτρης Παντερμαλής (1940-2022)

Απώλειες / Δημήτρης Παντερμαλής (1940-2022): «Στο μουσείο έρχεσαι για να συνομιλήσεις με αυτά που βλέπεις»

Ο Δημήτρης Παντερμαλής, ένας από τους πιο σημαντικούς αρχαιολόγους της εποχής μας και ο άνθρωπος που βρέθηκε στο τιμόνι του Μουσείου Ακρόπολης από την πρώτη μέρα της θεμελίωσής του, πέθανε σε ηλικία 81 ετών.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Αρχαία Ρώμη: Χοιρινό για τους πλούσιους, κοτόπουλο για τους φτωχούς και βρόμη για τις γυναίκες

Αρχαιολογία & Ιστορία / Αρχαία Ρώμη: Κοτόπουλο για τους φτωχούς, βρώμη για τις γυναίκες

Τι φανερώνει η μελέτη ταφικών γευμάτων στη νεκρόπολη της Villa de Μadrid για τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία; Απαντά στη LiFO η επίκουρη καθηγήτρια Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Ελένη Φάσσα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ποιος είναι ο πολυεκατομμυριούχος που επιστρέφει 161 κυκλαδικές αρχαιότητες στην Ελλάδα

Λέοναρντ Στερν / Ποιος είναι ο δισεκατομμυριούχος που επιστρέφει 161 κυκλαδικές αρχαιότητες στην Ελλάδα

161 αρχαιότητες, μοναδικά δείγματα του Κυκλαδικού Πολιτισμού, που ανήκουν στο ελληνικό κράτος θα εκτεθούν στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και στο MET της Νέας Υόρκης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Ιερογλυφικά: Ξεκλειδώνοντας την αρχαία Αίγυπτο», μια έκθεση για τα μυστικά του Αιγυπτιακού πολιτισμού

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Ιερογλυφικά: Ξεκλειδώνοντας την αρχαία Αίγυπτο», μια καθηλωτικη έκθεση

Με αφορμή τα 200 χρόνια από την αποκρυπτογράφηση των αιγυπτιακών ιερογλυφικών, η έκθεση μάς ταξιδεύει στις κοπιώδεις προσπάθειες που προηγήθηκαν και στις αποκαλύψεις που ακολούθησαν αυτή την πρωτοποριακή στιγμή.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
ΠΕΜΠΤΗ 21/07 - ΗΧΗΤΙΚΟ ΥΠΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ- Υπήρχε όντως παράδοση παιδεραστίας στην αρχαία Αθήνα;

Ιστορία μιας πόλης / Υπήρχε όντως παράδοση παιδεραστίας στην αρχαία Αθήνα;

H Αγιάτη Μπενάρδου μιλά με τον ιστορικό Κώστα Βλασόπουλο για ένα είδος σεξουαλικής σχέσης που θεωρήθηκε από τους Έλληνες, ειδικά της Αρχαϊκής και Κλασικής περιόδου πολύ σημαντικό για τη συνοχή της πόλης
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Η Αυστραλή ανθρωπολόγος που έκανε την Ανάφη δεύτερη πατρίδα

Μάργκαρετ Κένα / Η Αυστραλή ανθρωπολόγος που έκανε την Ανάφη δεύτερη πατρίδα

Έφτασε πριν 50 χρόνια για την ανάγκη μιας διατριβής και ερωτεύτηκε τη φύση, τους ανθρώπους της και την ιδιαίτερη ιστορία της ως τόπος εξορίστων. Μια συνομιλία μαζί της και 18 ανέκδοτες φωτογραφίες.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
O Μαρκ Μαζάουερ μιλά για την Θεσσαλονίκη των συναγωγών και των χαμάμ

Ιστορία / O Μαρκ Μαζάουερ μιλά για την Θεσσαλονίκη των συναγωγών και των χαμάμ

Μόλις είχε εκδοθεί στα ελληνικά το σπουδαίο βιβλίο του Μαζάουερ για την Θεσσαλονίκη, «Η πόλη των φαντασμάτων», ο Γιώργος Καρουζάκης του είχε πάρει μια σύντομη συνέντευξη στην έντυπη LIFO για την σχέση του με την πόλη και την Ιστορία της. Ψηφιοποιείται σήμερα για πρώτη φορά.
THE LIFO TEAM

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ