Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Ντέιβιντ Ατένμπορο: «Έχουμε εξελιχθεί σε επιδημία για τον πλανήτη»

Είναι πασίγνωστος στους λάτρεις των ντοκιμαντέρ άγριας ζωής, όντας ο πρώτος διδάξας στο είδος. Ο υπερήλικας πλέον, αλλά με ζωντάνια εφήβου Βρετανός φυσιοδίφης, αφηγητής, κινηματογραφιστής και συγγραφέας παραμένει στο προσκήνιο όχι μόνο για τις νέες, πιο «στρατευμένες» σειρές του αλλά και για τις περιβαλλοντικές του πρωτοβουλίες και δράσεις.
Προτιμούσε να παρουσιάζει τα θαύματα του φυσικού κόσμου ως έχουν, αποφεύγοντας να ανακατέψει σε αυτά το ανθρώπινο στοιχείο.

«Αν τα εγγόνια μου με κοιτάξουν κατάματα και μου πουν "ήταν γνωστό ότι τόσα είδη ζώων εξαφανίζονταν και συ δεν έκανες τίποτα, δεν είπες τίποτα", ε, τότε θα φταίω. Δεν ξέρω όμως τι άλλο θα μπορούσα πια να κάνω» εξομολογούνταν πρόσφατα ο 92χρονος, πλέον, φυσιοδίφης Ντέιβιντ Ατένμπορο που έχει σκηνοθετήσει μερικά από τα ωραιότερα ντοκιμαντέρ για την άγρια ζωή εδώ και μισό αιώνα – σίγουρα έχεις παρακολουθήσει, έστω τυχαία, κάποιο επεισόδιο, ανεξαρτήτως ηλικίας!

 

Η αλήθεια είναι ότι είχε κατηγορηθεί στο παρελθόν ότι οι κινηματογραφικές δουλειές του (όπως και οι αντίστοιχες συγγραφικές) είναι μεν ερευνητικά, καλλιτεχνικά και αφηγηματικά άψογες, πουθενά όμως σε αυτές δεν διαφαινόταν πόσο το φυσικό περιβάλλον και τα οικοσυστήματα του πλανήτη απειλούνται από τον ανεξέλεγκτο ανθρώπινο επεκτατισμό και την αδηφάγα αλόγιστη ανάπτυξη που τον συνοδεύει. Προτιμούσε, έλεγε, να παρουσιάζει τα θαύματα του φυσικού κόσμου ως έχουν, αποφεύγοντας να ανακατέψει σε αυτά το ανθρώπινο στοιχείο. Κάποιοι ισχυρίστηκαν ότι είχε «άνωθεν» περιορισμούς, ο ίδιος πάλι παραδέχεται ότι η οικολογική κρίση δεν ήταν τόσο δημοφιλές θέμα παλιότερα εφόσον ο μέσος άνθρωπος δεν είχε συνειδητοποιήσει πόσο άμεσα τον αφορούσε.

 

O Aτένμπορο το 1958.
O Aτένμπορο το 1958.

 

Οι άνθρωποι καταντήσαμε να είμαστε ο Νο1 κίνδυνος για τη Γη. Η κατάρρευση του πολιτισμού είναι προ των πυλών. Ωστόσο, υπάρχει ακόμη λίγος χρόνος να συμμαζέψουμε το χάος που έχουμε δημιουργήσει. Αρκεί να αρχίσουμε να δρούμε τώρα αμέσως

 

Όπως κι αν έχει, από πεποίθηση ή... ενοχή, τις τελευταίες δύο δεκαετίες «ανέκρουσε πρύμναν», αφενός δίνοντας ένα πιο αιχμηρό, πιο ακτιβιστικό πλαίσιο στα ντοκιμαντέρ του, αφετέρου κάνοντας δημοσίως εκκλήσεις για την σωτηρία του πλανήτη και κατ' επέκταση του είδους μας όπως στη Σύνοδο του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή στην Πολωνία πέρσι, στην Σύνοδο του Νταβός (όπου δήλωσε ότι «μόνο τρελοί και οικονομολόγοι πιστεύουν στην αέναη οικονομική ανάπτυξη») αλλά και στο φημισμένο μουσικό φεστιβάλ του Glastonburry στην Αγγλία φέτος, όπου είχε επί τούτου προσκληθεί.

 

«Οι άνθρωποι καταντήσαμε να είμαστε ο Νο1 κίνδυνος για τη Γη. Η κατάρρευση του πολιτισμού είναι προ των πυλών. Ωστόσο, υπάρχει ακόμη λίγος χρόνος να συμμαζέψουμε το χάος που έχουμε δημιουργήσει. Αρκεί να αρχίσουμε να δρούμε τώρα αμέσως» έλεγε προλογίζοντας τη σειρά «Our Planet» που «σάρωσε» στο Netflix, όπως συνέβη και με το «Seven Worlds, One Planet», την άλλη μεγάλη παραγωγή που ολοκλήρωσε φέτος – μια αναδρομή στην παγκόσμια βιοποικιλότητα με γυρίσματα σε 41 χώρες και συμμετοχή 1.500 ανθρώπων.

 

Πέρσι εξάλλου προβλήθηκαν στο BBC Earth οι «Δυναστείες», πέντε εξαίσια ντοκιμαντέρ με πρωταγωνιστές εμβληματικούς εκπρόσωπους του ζωικού βασιλείου (χιμπατζής, λιοντάρι, τίγρης, λύκος, αυτοκρατορικός πιγκουίνος) και που για την Ελλάδα εξασφάλισε φέτος το κανάλι της Cosmote – εδώ η ματιά του ήταν περισσότερο καταγραφική, την οικολογική του «αφύπνιση» όμως είχαν ήδη σηματοδοτήσει σειρές όπως «Η Αλήθεια για την Κλιματική Αλλαγή» (2006), «Saving Planet Earth» (2007) και «State on the Planet» (2010), όπου μέσα από επιστημονικά στοιχεία και συζητήσεις με ειδικούς παρουσιάζει την αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων, τις συνέπειες της ρύπανσης, της λαθροθηρίας όπως επίσης της υπερθέρμανσης του πλανήτη εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Ειδική μνεία αξίζουν επίσης οι τηλεοπτικές σειρές «Blue Planet» (2001), «Planet Earth» (2006) και «Great Barrier Reef» (2015), συγγραφέας και αφηγητής των οποίων ήταν ο ίδιος. Η σειρά «Blue Planet II» (2017) σε μουσική υπόκρουση Hans Zimmer ήταν ένα ακόμα «στρατευμένο», τρόπον τινά, ντοκιμαντέρ του όπως και το πλέον πρόσφατο «Κλιματική Αλλαγή: Τα στοιχεία», μια επικαιροποιημένη συνέχεια εκείνου που γύρισε το '06.

 

Ο Ατένμπορο δεν μένει στις ειδυλλιακές εικόνες αποσκοπώντας να δείξει ότι το μεγαλείο της φύσης δεν βρίσκεται μόνο στην ομορφιά αλλά και στην –για τα ανθρώπινα κριτήρια– ωμότητά της.
Ο Ατένμπορο δεν μένει στις ειδυλλιακές εικόνες αποσκοπώντας να δείξει ότι το μεγαλείο της φύσης δεν βρίσκεται μόνο στην ομορφιά αλλά και στην –για τα ανθρώπινα κριτήρια– ωμότητά της.

 

Σε διαρκή εγρήγορση, συντρέχει, επιπλέον, πολλές οικολογικές και περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες, από οργανώσεις και ιδρύματα για την προστασία της άγριας ζωής στην Αγγλία μέχρι το WWF. Δίνει ομιλίες για το περιβάλλον, συμμετέχει σε φόρουμ, υποστηρίζει το Green Party, αποδίδει εύσημα στην Γκρέτα Τούνμπεργκ και το «πράσινο» μαθητικό κίνημα, βλέπει με συμπάθεια τις δράσεις των Extinction Rebellion λέγοντας ότι θα οφείλαμε να είμαστε όλοι το ίδιο οργισμένοι. Έχει επανειλημμένα επικρίνει τον Τραμπ για τις αντιοικολογικές και όχι μόνο πολιτικές του, όταν μάλιστα έμαθε ότι εξελέγη πρόεδρος –ο Ατένμπορο θαύμαζε τον Ομπάμα ο οποίος τον είχε μάλιστα προσκαλέσει στον Λευκό Οίκο να συζητήσουν οικολογικά θέματα– αναρωτήθηκε αστειευόμενος αν οι Άγγλοι ελέγχουν ακόμα τις ΗΠΑ όπως έκαναν έως το 1776 ώστε να τον συλλάβουν και να τον εκτελέσουν!


Γεννημένος στις 8/5/1926 στο Άισλγουορθ από γονείς εκπαιδευτικούς, ο 93χρονος σήμερα σερ Ντέιβιντ Ατένμπορο –αδελφός του επίσης διάσημου σκηνοθέτη Ρίτσαρντ– θεωρείται κάτι σαν «ιερό τέρας» στη Βρετανία, σχεδόν εφάμιλλο της βασίλισσας με την οικογένεια της οποίας μάλιστα διατηρεί πολύ καλές σχέσεις. Την «πετριά» με τη φύση την είχε από μικρός όταν εξερευνούσε με ποδήλατο τις γύρω από τη γενέτειρά του εξοχές αναζητώντας σπάνια έντομα, αμφίβια και απολιθώματα που συγκέντρωνε σπίτι του σε ένα μίνι αυτοσχέδιο μουσείο. Μεγαλώνοντας σπούδασε βιολογία και ζωολογία στο Κολέγιο Clare του Κέμπριτζ (αργότερα έκανε μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Ανθρωπολογία στο London School of Economics).

 

Αποφοιτώντας βρέθηκε συνεργάτης της τηλεόρασης του BBC στα πρώτα της βήματα τη δεκαετία του '50. Το τηλεοπτικό του ντεμπούτο το έκανε με τη σειρά ντοκιμαντέρ «Animal Patterns» για να ακολουθήσει η πρωτοπόρα στην εποχή της σειρά «Zoo Quest» (1954-1963) που τον καθιέρωσε ως ειδήμονα του είδους. Το 1965 αναλαμβάνει διοικητική θέση στο BBC Two που εξελίσσει στο κατ' εξοχήν αβάν γκαρντ τηλεοπτικό κανάλι, φιλοξενώντας εκπομπές όπως το «Ιπτάμενο Τσίρκο» των Monty Pythons, όπως επίσης πρωτότυπες εκπομπές και σειρές ενημέρωσης, τέχνης, πολιτισμού κ.ά. Επί των ημερών του προβλήθηκε η πρώτη σοβαρή εκπομπή με θέμα τους τρανς ανθρώπους, ενθαρρύνθηκε επίσης η ζωντανή συμμετοχή του κοινού στο τηλεοπτικό πρόγραμμα μέσω τηλεφωνημάτων.

 

Ο Σερ Ντέιβιντ Ατένμπορο με τον μεγαλύτερο αδερφό του Ρίτσαρντ που είναι γνωστός ηθοποιός και σκηνοθέτης.
Ο Σερ Ντέιβιντ Ατένμπορο με τον μεγαλύτερο αδερφό του Ρίτσαρντ που είναι γνωστός ηθοποιός και σκηνοθέτης.
Τις τελευταίες δύο δεκαετίες «ανέκρουσε πρύμναν» αφενός δίνοντας ένα πιο αιχμηρό, πιο ακτιβιστικό πλαίσιο στα ντοκιμαντέρ του, αφετέρου κάνοντας δημοσίως εκκλήσεις για την σωτηρία του πλανήτη και κατ' επέκταση του είδους μας.
Τις τελευταίες δύο δεκαετίες «ανέκρουσε πρύμναν» αφενός δίνοντας ένα πιο αιχμηρό, πιο ακτιβιστικό πλαίσιο στα ντοκιμαντέρ του, αφετέρου κάνοντας δημοσίως εκκλήσεις για την σωτηρία του πλανήτη και κατ' επέκταση του είδους μας.


Το 1972 του προτείνουν τη γενική διεύθυνση του BBC που όμως αρνείται προτιμώντας να εστιάσει στο δικό του «αφιόνι». Ξαναρχίζει να ταξιδεύει ανά τον πλανήτη, γυρίζει σειρές για την τέχνη των ιθαγενών λαών, για την εποχή των μεγάλων ανακαλύψεων, για ξακουστά μυθικά όντα, για να ακολουθήσει η «επική» τριλογία «Life on Earth» (1979), «Living Planet» (1984) και «The Trials of Life» (1990), που άφησαν εποχή στον χώρο των ντοκιμαντέρ άγριας ζωής, όλα για το BBC Natural History.

 

Ο Ατένμπορο δεν μένει στις ειδυλλιακές εικόνες, δεν διστάζει π.χ. να κινηματογραφεί φάλαινες-δολοφόνους να κατασπαράσσουν θαλάσσιους λέοντες ή χιμπατζήδες να δολοφονούν μικρότερους πιθήκους αποσκοπώντας να δείξει ότι το μεγαλείο της φύσης δεν βρίσκεται μόνο στην ομορφιά αλλά και στην –για τα ανθρώπινα κριτήρια– ωμότητά της. Ακολούθησαν μια σειρά ντοκιμαντέρ πρώτης γραμμής για τη βιόσφαιρα της Ανταρκτικής, τη «μυστική» ζωή των φυτών, στα θηλαστικά, τα πουλιά, τα ερπετά, τα έντομα αλλά και τα πρώτα βήματα της ζωής στη Γη. Ακούραστος, τελειομανής, επιμελείται και την τελευταία λέξη στα σενάρια των ταινιών του ακόμα κι αν αυτά πλέον συγγράφουν ομάδες παραγωγής.


Πέρα από τις άλλες τιμές και διακρίσεις, ως αναγνώριση στην προσφορά του, η επιστημονική κοινότητα έχει δώσει σε κάπου είκοσι είδη ζώων και φυτών –κάποια εξαφανισμένα από χιλιετίες– το όνομά του. Ο ίδιος τρέφει ιδιαίτερη αγάπη για τους γορίλες που είχε άλλωστε γνωρίσει από κοντά στο φυσικό τους περιβάλλον στα δάση της βροχής στη Ρουάντα: «Υπάρχει περισσότερη συναίσθηση και αμοιβαία κατανόηση όταν ανταλλάσσεις βλέμματα με έναν γορίλα από οποιοδήποτε άλλο ζώο ξέρω».

Μαθήτευσε στο Εργαστήρι Δημοσιογραφίας και το αθηναϊκό underground press. Ως επαγγελματίας γραφιάς συνεργάστηκε μεταξύ άλλων με τις εκδόσεις Τερζόπουλος, τον ΔΟΛ, την Ελευθεροτυπία, το free press Metropolis, τα περιοδικά 01, 10% και Υποβρύχιο. Ανήκει στην συντακτική ομάδα της Lifo. Έχει επίσης ασχοληθεί με επιμέλειες κειμένων και εκδόσεων.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ένας Έλληνας φωτογράφος ταξίδεψε μέχρι τη Γροιλανδία για να φωτογραφίσει το μεγαλείο των παγόβουνων
Η απόκοσμη αρκτική φύση αποτυπώνεται στη φωτογραφική έκθεση του Φωκίωνα Ζησιάδη που μόλις εγκαινιάστηκε στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς
Οι πιο αστείες φωτογραφίες της άγριας φύσης από τον διαγωνισμό Comedy Wildlife Photography Award
Ζέβρες και φώκιες που ξεκαρδίζονται στα γέλια ανάμεσα στους φιναλίστ του διαγωνισμού Comedy Wildlife Photography Awards 2019
Ασέβεια στη φύση - Οι επιστήμονες προειδοποιούν για τις selfies με άγρια ζώα
Οι selfies στην άγρια φύση απειλούν την συμπεριφορά των ζώων, σύμφωνα με τους ειδικούς
Γιατί εξαφανίστηκαν 500 εκατομμύρια μέλισσες στην Βραζιλία μέσα στο τελευταίο τρίμηνο;
Περίπου 500 εκατομμύρια μέλισσες πέθαναν στην Βραζιλία τους τελευταίους μήνες και ενώ οι πυρκαγιές καίνε τον Αμαζόνιο
Μια αλλόκοσμη πτήση που κόβει την ανάσα πάνω από την άγρια ομορφιά της Ισλανδίας
Τα μοναδικά φιόρδ, οι ερμητικοί καταρράκτες και τα χειμαρρώδη ποτάμια αποτελούν τα στοιχεία-κλειδί του Ισλανδικού τοπίου
Ο κόσμος κάτω από τα κύματα
Το σιωπηλό βασίλειο του ωκεάνιου βυθού μέσα από τις εξαιρετικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες του Christian Vizl με αφορμή την έκδοση του πρώτου βιβλίου του
Χρήσιμες συμβουλές για να απολαύσεις τη θάλασσα χωρίς να απορρυθμίσεις τον κύκλο της ζωής της
Οι Έλληνες με την χαμηλή περιβαλλοντική συνείδηση, νομίζουν ότι στη θάλασσα μπρορούν να κάνουν ό,τι θέλουν. Η Αναστασία Μήλιου, διευθύντρια Έρευνας του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», μας απαριθμεί τους χρυσούς κανόνες της σωστής συμπεριφοράς για να την χαρούμε χωρίς να τη βγάλουμε από τα νερά της.
Ένα μοναδικό κέντρο περίθαλψης άγριων ζώων στη β. Ελλάδα που λειτουργεί από εθελοντές
Μια κιβωτός τραυματισμένων ζώων στο Καλοχώρι

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο μεγαλύτερος «πράσινος» τοίχος της Ευρώπης θα απορροφά οκτώ τόνους μόλυνσης ετησίως
Πάνω από 400.000 φυτά θα συνθέσουν τον πιο οικολογικό τοίχο του Λονδίνου αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης
Τα «πράσινα» πλοία του μέλλοντος: διαστημικά πανιά, βιονικά σκάφη και καύσιμα απευθείας από τους ωκεανούς
Πώς θα είναι τα πλοία στο μέλλον και πώς θα μπορέσουν να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή;
Πλησιάζοντας τα άγρια ζώα μέχρι ν' ακούσεις την ανάσα τους
Τόσο που σχεδόν νοιώθεις την ανάσα του λιονταριού
Ταξίδι μεταξύ λάβας και πάγου: Ένας τουρίστας βιώνει την κλιματική αλλαγή μέσα στην καρδιά του παγετώνα
Ταξίδι στην Ισλανδία: Η κηδεία ενός παγετώνα, το απαγορευμένο κολύμπι του Τζάστιν Μπίμπερ και η άνοδος της θερμοκρασίας ως η αχίλλειος πτέρνα ενός τόπου και συνάμα το μυστικό της αέναης εναλλαγής του
#Neversettle είναι η υπεύθυνη δράση της Coca-Cola για έναν καλύτερο κόσμο
Μπορούμε να συνεχίσουμε να αδιαφορούμε για το περιβάλλον ή μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά
Φωτογραφίζοντας τα πλάσματα που πολύ σύντομα μπορεί να εξαφανιστούν από τη Γη
Οι φωτογραφίες του Tim Flach προκαλούν ταυτόχρονα ένα αίσθημα θαυμασμού και θλίψης
Vivienne Westwood: «Μόνη σωτηρία του κόσμου, η κατάργηση της ιδιοκτησίας γης»
Η αμετανόητη πανκ, συνδυάζει τη σωτηριολογία, την κλιματική αλλαγή (και τις πωλήσεις ρούχων) σε μια ομιλία που πραγματοποιήθηκε στο μουσείο V & A κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ Design του Λονδίνου
Fridays for Future: Αυτές είναι οι έφηβες πρωτεργάτριες του οικολογικού κινήματος στην Ελλάδα
Οι Μαρία και Αριάδνη Παπαθεοδώρου μιλούν στη LiFO για τη σοβαρότητα του προβλήματος της κλιματικής αλλαγής, τις κινητοποιήσεις των νέων και την Γκρέτα Τούνμπεργκ.
Οργάνωση Γη: Μια ιστορία για τη δύναμη που ξεπερνάει κάθε πρόκληση
Από το 2010 η Οργάνωση Γη βοηθά όλο και περισσότερους ανθρώπους να δημιουργήσουν μια προσωπική σχέση με τη φύση.
Όχι μόνο Γκρέτα: Να 3 νεαρές ακτιβίστριες για το κλίμα για τις όποιες δεν μιλάει κανείς
Η μάχη για ένα καλύτερο αύριο για τον πλανήτη μας είναι δύσκολη αλλά αξίζει τον κόπο
Η πρώτη οικολόγος είχε απορριφθεί στην εποχή της ως «υστερική γεροντοκόρη, με γελοίες συναισθηματικές εκρήξεις»
Η ιστορία της Ρέιτσελ Κάρσον που προσπαθούσε να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο αλλά γινόταν αντικείμενο χλευασμού - κι η τελική δικαίωσή της
Γκρέτα Τούνμπεργκ: Η Ζαν Ντ’ Αρκ της κλιματικής αλλαγής
Κάποιοι την θεωρούν «μαριονέτα» ύποπτων κύκλων, όμως η θριαμβευτική άφιξή της Γκρέτα Τούνμπεργκ στη Νέα Υόρκη για την επείγουσα σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα, και η περιοδεία της κατόπιν στη Νότιο Αμερική, επιβεβαιώνουν τη θέση της στην ηγεσία ενός παγκόσμιου στρατού εφήβων ακτιβιστών.
Δείτε τα highlights από την συνέντευξη της Γκρέτα Τούνμπεργκ στο The Daily Show
Η συνέντευξη της νεαρής ακτιβίστριας στο The Daily Show του Trevor Noah εντυπωσίασε και τους πιο δύσπιστους.
Ο Τάμεσης ζωντάνεψε ξανά
Φώκιες, δελφίνια και φάλαινες ζουν πλέον στην καρδιά του Λονδίνου.
Πώς η βιομηχανία της «γρήγορης μόδας» καταστρέφει τον πλανήτη
1 σχόλιο
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Cogito ergo sum Cogito ergo sum 28.10.2019 | 20:39
Πολύ ενδιαφέρον άρθρο για έναν ωραίο άνθρωπο. Ευχαριστούμε κ. Ατένμπορο για τα ταξίδια. Αν είχαν περισσότεροι την πετριά σου ο κόσμος θα ήταν καλύτερος.
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή