Η ακραία ζέστη ωθεί τα παγκόσμια γεωργοδιατροφικά συστήματα στα όρια τους, απειλώντας τα μέσα διαβίωσης και την υγεία περισσότερων από ενός δισεκατομμυρίου ανθρώπων, σύμφωνα με νέα έκθεση των οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών που ασχολούνται με τα τρόφιμα και τον καιρό.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) ανέφεραν ότι οι καύσωνες γίνονται όλο και πιο συχνοί, έντονοι και παρατεταμένοι, προκαλώντας ζημιές στις καλλιέργειες, την κτηνοτροφία, την αλιεία και τα δάση.
«Η ακραία ζέστη αλλάζει ριζικά την δουλειά των αγροτών, των αλιέων και των δασοκόμων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, καθορίζει ακόμη και αν μπορούν να συνεχίσουν να εργάζονται», δήλωσε ο Καβέχ Ζαχέντι, επικεφαλής του γραφείου για την κλιματική αλλαγή της FAO.
«Στην ουσία, αυτή η έκθεση μας λέει ότι αντιμετωπίζουμε ένα πολύ αβέβαιο μέλλον», δήλωσε στο Reuters.
Πρόσφατα κλιματικά δεδομένα δείχνουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη επιταχύνεται, με το 2025 να κατατάσσεται μεταξύ των τριών θερμότερων ετών που έχουν καταγραφεί, προκαλώντας πιο συχνά και σοβαρά ακραία καιρικά φαινόμενα.
Λειτουργώντας ως πολλαπλασιαστής κινδύνου, η ακραία ζέστη εντείνει τις ξηρασίες, τις πυρκαγιές και τις επιδημίες παρασίτων και μειώνει δραστικά τις αποδόσεις των καλλιεργειών μόλις ξεπεραστούν τα κρίσιμα όρια θερμοκρασίας.
Αυξημένοι οι κίνδυνοι από υψηλές θερμοκρασίες και οι καύσωνες
Σύμφωνα με την έκθεση, οι υψηλότερες θερμοκρασίες περιορίζουν το περιθώριο ασφαλείας στο οποίο βασίζονται τα φυτά, τα ζώα και οι άνθρωποι για να λειτουργήσουν, με τις αποδόσεις των περισσότερων σημαντικών καλλιεργειών να μειώνονται μόλις οι θερμοκρασίες ξεπεράσουν τους 30 βαθμούς Κελσίου.
Ο Ζαχέντι ανέφερε το παράδειγμα του Μαρόκου, όπου έξι χρόνια ξηρασίας ακολουθήθηκαν από ρεκόρ καύσωνα. «Αυτό οδήγησε σε πτώση των αποδόσεων των δημητριακών κατά περισσότερο από 40%. Κατέστρεψε τη συγκομιδή ελιάς και εσπεριδοειδών.
Ουσιαστικά, αυτές οι συγκομιδές απέτυχαν», είπε.
Οι θαλάσσιοι καύσωνες γίνονται επίσης πιο συχνοί, εξαντλώντας τα επίπεδα οξυγόνου στο νερό και απειλώντας τα αποθέματα ψαριών. Το 2024, το 91% των ωκεανών του πλανήτη βίωσε τουλάχιστον ένα θαλάσσιο κύμα καύσωνα, σύμφωνα με την έκθεση.
Οι κίνδυνοι αυξάνονται απότομα καθώς η υπερθέρμανση επιταχύνεται. Η ένταση των φαινομένων ακραίας ζέστης αναμένεται να διπλασιαστεί περίπου με αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2 βαθμούς Κελσίου και να τετραπλασιαστεί με αύξηση κατά 3 βαθμούς, σε σύγκριση με 1,5 βαθμούς, σύμφωνα με την έκθεση.
Απαραίτητη η συντονισμένη δράση ενάντια στην κλιματική αλλαγή
Ο Ζαχέντι ανέφερε ότι κάθε αύξηση κατά έναν βαθμό στις μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες μειώνει τις αποδόσεις των τεσσάρων κύριων καλλιεργειών του πλανήτη – καλαμποκιού, ρυζιού, σόγιας και σιταριού – κατά περίπου 6%.
Ο FAO και ο WMO δήλωσαν ότι οι αποσπασματικές αντιδράσεις είναι ανεπαρκείς και ζήτησαν καλύτερη διαχείριση των κινδύνων και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τις καιρικές συνθήκες, προκειμένου να βοηθηθούν οι αγρότες και οι αλιείς να λάβουν προληπτικά μέτρα.
«Αν καταφέρετε να δώσετε τα δεδομένα στους αγρότες, αυτοί μπορούν να προσαρμόσουν το πότε θα σπείρουν, μπορούν να προσαρμόσουν το τι θα σπείρουν, μπορούν να προσαρμόσουν το πότε θα θερίσουν», είπε ο Ζαχέντι.
Ωστόσο, η έκθεση ανέφερε ότι η προσαρμογή από μόνη της δεν αρκεί, υποστηρίζοντας ότι η μόνη βιώσιμη λύση στην αυξανόμενη απειλή της ακραίας ζέστης είναι η φιλόδοξη, συντονισμένη δράση για την ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής.
Με πληροφορίες από Reuters
