Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Η «Πιπίνα» του Δεσποτικού στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάρου

O Γιάννος Κουράγιος, αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και υπεύθυνος ανασκαφής στο Ιερό του Απόλλωνα, στο Δεσποτικό, γράφει για ένα από τα πιο πολυταξιδεμένα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Πάρου
Τα μεγάλα ζωγραφιστά μάτια της μας «μίλησαν» αμέσως μόλις έφυγε από πάνω τους το χώμα τόσων αιώνων.

Το ακατοίκητο νησί Δεσποτικό βρίσκεται δεκατρία ναυτικά μίλια δυτικά της Πάρου. Η ανατολική ακτογραμμή του απέχει σχεδόν μισό μίλι από την παραλία του Αγίου Γεωργίου, στη νοτιοανατολική ακτή της Αντιπάρου. Το πλήθος και η σηµασία των αρχαιολογικών θέσεων έχουν καταστήσει πλέον το νησί αρχαιολογικό χώρο ύψιστης σημασίας και απολύτου προστασίας, αφού εκεί, μετά από σχεδόν 22 χρόνια ανασκαφών (υπό τη διεύθυνση του αρχαιολόγου Γ. Κουράγιου), έχει αποκαλυφθεί ένα μεγάλο αρχαϊκό ιερό, αφιερωμένο στον Απόλλωνα. Η αποκάλυψή του άλλαξε ραγδαία το αρχαιολογικό τοπίο των Κυκλάδων, αφού πρόκειται για ένα άγνωστο µέχρι πρότινος κυκλαδικό ιερό, η έκταση και ο πλούτος του οποίου μπορούν να συγκριθούν μόνο με το ιερό της Δήλου.


Πυρήνας του ιερού είναι το τέμενος. Τα πιο σημαντικά και καλύτερα σωζόμενα κτίρια του ιερού είναι ο ναός και το τελετουργικό εστιατόριο που δεσπόζουν στη δυτική πλευρά του τεμένους. Η ανασκαφή τους έφερε στο φως μεγάλο αριθμό αντικειµένων ‒σχεδόν 650‒ κυκλαδικής, κορινθιακής, αττικής, ανατολικο-ιωνικής, κυπριακής, συριακής και αιγυπτιακής προέλευσης. Τα περισσότερα χρονολογούνται στην αρχαϊκή περίοδο (7ος-6ος αι. π.Χ.), ενώ αποκαλύφθηκαν και λίγα αγγεία της γεωμετρικής περιόδου (8ος αι. π.Χ). Ανήκουν σε συνήθεις τύπους αναθημάτων που συναντώνται στα περισσότερα αρχαϊκά ιερά του ελλαδικού χώρου (Δήλος, Πάρος, Κύθνος, Θάσος, Σάμος, Ρόδος κ.α.) και της Ανατολής. Τα περισσότερα εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάρου.

 

Είναι ένα από τα πιο πολυταξιδεμένα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Πάρου, αφού έχει ταξιδέψει σε μεγάλες εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

 

Φωτογραφία από την εύρεση του δαιδαλικού ειδωλίου το 2001.
Φωτογραφία από την εύρεση του δαιδαλικού ειδωλίου το 2001.


Το σηµαντικότερο από τα ευρήµατα που βρέθηκαν στον ναό, όμως, είναι το άνω τµήµα μεγάλου δαιδαλικού ειδωλίου γυναικείας μορφής, η «Πίπινα», όπως τη βαφτίσαμε με ένα από τα δημοφιλέστερα αντιπαριώτικα ονόματα. Σώζεται µόνο το άνω µέρος του κορµού, από τη µέση και πάνω, με το κεφάλι, ύψους 0,25 µ. Το ειδώλιο φέρει στο κεφάλι πόλο (ιερατικό καπέλο) που σώζεται τμηματικά και έχει µακριά κόµη που αποδίδεται με ζωγραφική διακόσµηση. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου της είναι πολύ ζωντανά. Τα μεγάλα ζωγραφιστά μάτια της μας «μίλησαν» αμέσως μόλις έφυγε από πάνω τους το χώμα τόσων αιώνων. Δεν σώζεται κάποιο θραύσµα από το κατώτερο τµήµα του ειδωλίου, χρησιµοποιώντας όµως ως συγκριτικά παράλληλα τους κυλινδρικούς κάτω κορμούς δύο πήλινων ειδωλίων που βρέθηκαν στο Κάστρο της Σίφνου και προέρχονται από εργαστήρια της Πάρου και της Νάξου, υποθέτουµε ότι το κάτω µέρος της µορφής του Δεσποτικού ήταν επίσης κυλινδρικό. Από τα στυλιστικά χαρακτηριστικά του χρονολογείται γύρω στο 675-650 π.Χ. και αποδίδεται σε Παριανό καλλιτέχνη, ίσως του ίδιου εργαστηρίου που παρήγαγε τις περίφημες υδρίες που βρέθηκαν στον «βόθρο της καθάρσεως» στη Ρήνεια, το νησάκι απέναντι από τη Δήλο. Φαίνεται πως οι πρωτοπόροι Παριανοί αγγειογράφοι µετέφεραν τη µέθοδο διακόσµησης των υδριών στο ειδώλιο, δηµιουργώντας ένα ιδιαίτερο αντικείμενο, το οποίο αντανακλά τη δηµιουργική διαδικασία των παριανών εργαστηρίων των µέσων του 7ου αι. π.Χ.


Tο ειδώλιο του Δεσποτικού χρονολογείται γύρω στο 675-650 π.Χ. και ταυτίζεται µε το πρωιµότερο λατρευτικό είδωλο του ιερού. Λόγω μεγέθους, ποιότητας και εικονογραφικών χαρακτηριστικών ταυτίζεται µε το πρωιµότερο λατρευτικό είδωλο του ιερού και ίσως αναπαριστά τον θεό Απόλλωνα.


Είναι ένα από τα πιο πολυταξιδεμένα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Πάρου, αφού έχει ταξιδέψει σε μεγάλες εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό (Κίνα 2004, Μόσχα 2017, Θεσσαλονίκη 2019 κ.α.).


Επιμέλεια: Γιάννης Πανταζόπουλος

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Ερμής της Άνδρου, ένα άγαλμα ταξιδεμένο
Η κ. Ελένη Καλάβρια, Επιμελήτρια Αρχαιοτήτων Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, γράφει για ένα μοναδικό έκθεμα της συλλογής του Αρχαιολογικού Μουσείου Χώρας Άνδρου.
Ένας ξεχωριστός Κυκλαδίτης στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Ο Δρ. Ιωάννης Δ. Φάππας, Επιμελητής Αρχαιοτήτων του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, γράφει για την ανδρική μορφή «κυνηγού» ή «πολεμιστή» που εκτίθεται στη συλλογή κυκλαδικών αρχαιοτήτων του Μουσείου.
Ύστατο χαίρε. Ο νεκρικός θρήνος σε μία πήλινη λουτροφόρο στο Μουσείο Μπενάκη
Η Επιμελήτρια Προϊστορικών, Αρχαίων Ελληνικών & Ρωμαϊκών Συλλογών του Μουσείου Μπενάκη, Ειρήνη Παπαγεωργίου, μας παρουσιάζει ένα σπάνιο αριστούργημα από τη συλλογή του Μουσείου.
Ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης
O Kαθηγητής Ν. Χρ. Σταμπολίδης, Διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, επέλεξε να γράψει για ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης (Συλλογή Θ.Ν. Ζιντίλη), που είναι μία από τις μεγαλύτερες συλλογές κυπριακών αρχαιοτήτων στον κόσμο με περισσότερα από 800 αντικείμενα.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΒΒC: Ο αγώνας της Μελίνας για τα μάρμαρα του Παρθενώνα
Το 1983 η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε για πρώτη φορά να απαιτήσει επισήμως την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα από τη Βρετανία.
Η παρεξήγηση με τη Μέδουσα του Garbati
Πώς ένα γλυπτό που ξεκίνησε να φιλοτεχνείται το 2008 έφτασε να θεωρείται σύμβολο δικαιοσύνης για θύματα βιασμού και μια αλληγορία για την εποχή του #MeToo
Νίκος Σταμπολίδης: «Η αρχαιολογία είναι σαν την ιατρική. Μόνο που ο αρχαιολόγος χειρουργεί το σώμα της γης».
Ο Νίκος Μπακουνάκης συνομιλεί με τον καθηγητή αρχαιολογίας Νίκο Σταμπολίδη με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Ελεύθερνα».
Ο Μανόλης Κορρές στα podcasts της LIFO
O άνθρωπος που «ξανάχτισε» την Ακρόπολη μιλά στο στούντιο της LIFO και την Άρτεμη Σκουμπουρδή για το σπουδαίο έργο του και τις πρόσφατες επεμβάσεις.
«Σειρήνια δείπνα»: Τι έτρωγαν κι έπιναν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι;
Ο Βρετανός ιστορικός Andrew Dalby μάς προσκαλεί σε ένα συναρπαστικό ταξίδι στην ιστορία των τροφών και όλη τη γαστρονομική κουλτούρα στον ελλαδικό χώρο, από τη μακρινή αρχαιότητα μέχρι σήμερα, στο βιβλίο του που κυκλοφορεί από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.
Η μετα-αλήθεια του 1821
Σύμφωνα με τον εικονοκλάστη συγγραφέα Νίκο Δ. Πλατή η μετα-αλήθεια του 1821 δείχνει να είναι απόλυτα συνεπής με την ερμηνεία του όρου post-truth· φτάσαμε να πιστεύουμε για την Επανάσταση του '21 άλλα αντ' άλλων και αγνοούμε παντελώς την ουσιαστική, την πραγματική ιστορία του.
Τα κάπως ασυνάρτητα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς είναι ένα δειλό τραγούδι αγάπης
Λύνοντας μια απορία που με έτρωγε από παιδί.
Τα συγκλονιστικά  φιλμ του Χάρβαρντ με την αποκάλυψη των ψηφιδωτών της Αγίας Σοφίας, τη δεκαετία του '40
Το γιγάντιο, εμμονικό έργο του Αμερικανού αρχαιολόγου Τόμας Ουίτμορ, ο οποίος κατάφερε να πείσει τον Κεμάλ Ατατούρκ να κάνει την Αγιά Σοφιά, μουσείο.
Ένα συγκλονιστικό χριστουγεννιάτικο γράμμα του χειμώνα του 1941
Τις ημέρες που οι άνθρωποι στην Αθήνα πέθαιναν από την πείνα, κάποια ονειρευόταν φαγητά και μαγειρέματα.
Ένα χριστουγεννιάτικο γράμμα του 1941 που βρέθηκε σε έναν κάδο απορριμμάτων στο Μαρούσι
Το γράμμα «Χριστούγεννα στο Καραπλέσι, το έτος 1942» το βρήκε τυχαία η Πέγκυ Ρίγγα στα σκουπίδια. Είναι γραμμένο τον χειμώνα του 1941, την εποχή που η Αθήνα ζούσε τη μεγαλύτερη πείνα της νεότερης ιστορίας της. Το διαβάζει η ηθοποιός Κόρα Καρβούνη.
Με τι παιχνίδια έπαιζαν τα παιδιά στην αρχαιότητα;
Η διευθύντρια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου μάς ξεναγεί στον παιδικό κόσμο των αρχαίων.
Στην Αρχαία Αθήνα γιόρταζαν κάτι σαν Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά, πολύ πριν τον Χριστό
Μια συναρπαστική αναδρομή στις γιορτές του δωδεκαημέρου από την ιστορικό, αθηναιογράφο και συγγραφέα Άρτεμις Σκουμπουρδή. Η μουσική που ακούγεται στο podcast ανήκει στον Μανώλη Καρπάθιο, συνθέτη και δεξιοτέχνη στο κανονάκι.
Ο Μάνος Ελευθερίου γράφει για την δολοφονία της Ελένης Παπαδάκη στα Δεκεμβριανά
Ένα διαφωτιστικό κείμενο του Μάνου Ελευθερίου για την μεγάλη ηθοποιό Ελένη Παπαδάκη με αφορμή την επέτειο του θανάτου της.
Πέπο Γκατένιο: Η άγρια μαρτυρία ενός 14χρονου εβραίου της Θεσσαλονίκης στα στρατόπεδα συγκέντρωσης
Ο ηθοποιός Αινείας Τσαμάτης αφηγείται συναρπαστικά την ιστορία του 14χρονου Εβραίου της Θεσσαλονίκης Πέπο Γκατένιο και την άγρια ενηλικίωσή του μεταξύ Μπιρκενάου και Άουσβιτς.
 666: Ο αριθμός του Θηρίου
Με αφορμή τη συμπλήρωση 666 τευχών της LiFO ανατρέχουμε στη σημειολογία του παρεξηγημένου τριψήφιου αριθμού που εξακολουθεί να προκαλεί φόβο, απέχθεια, αλλά και έντονες εκδηλώσεις δεισιδαιμονίας.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή