Η λέξη delicatessen είναι γερμανικής προέλευσης. Την πρωτοσυναντάμε τον 18ο αιώνα ως «Delikatessen» που σημαίνει «λιχουδιές» και χαρακτηρίζει τα καταστήματα –ακόμα και τους πάγκους στις υπαίθριες αγορές– όπου βρίσκουμε υψηλής ποιότητας προϊόντα, όπως αλλαντικά, τυριά ή γκουρμέ εδέσματα. Οι Εβραίοι μετανάστες ήταν εκείνοι που μετέφεραν το concept στις ΗΠΑ, κυρίως επειδή στα δικά τους καταστήματα πουλούσαν τα kosher τρόφιμα που δεν έβρισκες αλλού. Μέχρι και σήμερα, τα deli της Αμερικής είναι σαν εστιατόρια όπου θα βρεις πληθωρικά σάντουιτς φτιαγμένα με εισαγόμενα ή εκλεκτά εγχώρια υλικά –λουκάνικα, παστά κρέατα, τουρσιά και σάλτσες–, ενώ τα ευρωπαϊκά αντίστοιχα είναι καταστήματα όπου κυρίως πωλούνται ιδιαίτερα τρόφιμα για να τα πάρεις στο σπίτι και να τα καταναλώσεις κατά βούληση.
Κι αν κάποτε θεωρούσαμε μεγάλη πολυτέλεια το να αγοράσουμε ένα τσάτνεϊ μήλου με σταφίδες ή ένα χαβιάρι να βρίσκεται, τώρα το ψυγείο μας μοσχοβολάει τυρί με τρούφα και μορταδέλα με αρωματικά πιπέρια. Είναι αυτές οι μικρές απολαύσεις που θέλεις για να συνοδεύσεις ένα ποτήρι κρασί ή ακόμα και τα υλικά που θα χρησιμοποιήσεις για το καθημερινό τραπέζι που σε οδηγούν κάθε τόσο στα deli της πόλης.
Είναι οι μικρές απολαύσεις που θέλεις για να συνοδεύσεις ένα ποτήρι κρασί ή ακόμα και τα υλικά που θα χρησιμοποιήσεις για το καθημερινό τραπέζι που σε οδηγούν κάθε τόσο στα deli της πόλης.
Μοιάζει λίγο σαν να επαναφέρει το παντοπωλείο, που είχε πάντα μια ξεχωριστή θέση στη δική μας παράδοση, αποκαθιστώντας τη θέση που είχε κάποτε στον καθημερινό ανεφοδιασμό του νοικοκυριού. Μόνο που αυτήν τη φορά δεν πουλάει απλώς αλεύρι, μακαρόνια, καφέ και «μπόλικο ζαμπόν, κυρ-Στέφανε», όπως έλεγε η Αλίκη Βουγιουκλάκη στη «Μοντέρνα Σταχτοπούτα». Τα delicatessen της Αθήνας είναι γαστρονομικές γωνιές που μας θυμίζουν την πλούσια εγχώρια παραγωγή και μας φέρνουν προτάσεις από το εξωτερικό που κάποτε απολαμβάναμε μόνο στα ταξίδια. Εμείς ξεχωρίσαμε τα καλύτερα προϊόντα και αυτά για τα οποία φημίζεται το καθένα.
Μιράν
Τα αλλαντικά Μιράν έχουν τη δική τους ετικέτα και μια ιστορία που μετράει περισσότερα από 120 χρόνια. Ο Αρμένης Μιράν Κουρουνλιάν ήρθε πρόσφυγας στην Ελλάδα και άνοιξε ένα αλλαντοποιείο μόλις 3 τ.μ. στην οδό Ευριπίδου, στο νούμερο 45. Στον ιστορικό αυτό χώρο συνεχίζει την παράδοση ο εγγονός του, διατηρώντας την κληρονομιά του ονόματος. Μοσχαρίσιος, βουβαλίσιος ή από κρέας καμήλας, ο παστουρμάς Μιράν είναι αναμφισβήτητα το εμβληματικό προϊόν του, όπως και το σουτζούκι Αρμενίας ή το καυτερό Καισαρείας. Πέρα από αυτά, η ποικιλία σε αλλαντικά, τυριά, αλίπαστα και ό,τι άλλο μπορείς να φανταστείς από είδη παντοπωλείου στα ράφια του είναι ένα μικρό ταξίδι μνήμης στο παρελθόν. Εκτός από το κέντρο της Αθήνας, ο Μιράν βρίσκεται στον Πειραιά αλλά και στο Χαλάνδρι, με ένα κατάστημα που άνοιξε το 2021, συνδυάζοντας την αισθητική του delicatessen με την αξία των παραδοσιακών συνταγών του.
Ευριπίδου 45, Αθήνα / Τσαμαδού 2 & Γούναρη, Πειραιάς / Παπανδρέου 35, Χαλάνδρι
Cibo et Vino
To Cibo et Vino βρίσκεται περισσότερα από δέκα χρόνια στο Κολωνάκι και προσφέρει διαλεγμένα προϊόντα απ’ όλο τον κόσμο: χαβιάρι béluga, oscietra ή imperial, αυγά σολομού, φρέσκο φουαγκρά πάπιας και χήνας, αυγοτάραχο Μεσολογγίου και μια επιλεγμένη σειρά από αλλαντικά και τυριά με καταγωγή από Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία, Ελβετία, Αγγλία. Σε αυτό το delicatessen θα βρεις διάφορα για το καθημερινό τραπέζι, όπως ιδιαίτερες σάλτσες και premium ζυμαρικά –ανάμεσά τους και gluten free επιλογές– αλλά και μικρές «ψαγμενιές» για γκουρμέ περιστάσεις. Βάλε στη λίστα σου: μπουκίτσες γαλλικού σαλαμιού με παρμεζάνα ή με πιπέρι, βουβαλίσιο τυρί με φινόκιο ή το επίσης βουβαλίσιο Surfin' Blu –εμποτίζεται με την craft μπίρα Surfing Hop– και πάστες από ελληνικά φρούτα και λαχανικά που μπορούν να συνοδεύσουν ένα εντυπωσιακό πλατό charcuterie.
Καψάλη 10, Κολωνάκι
Τα Καραμανλίδικα του Φάνη
Στην ίδια λογική –«ταξίδι στην παράδοση της Ανατολής»– κινούνται και τα Καραμανλίδικα του Φάνη. Στο 41 της Ευριπίδου βρίσκουμε το ιστορικό παστιρματζίδικο με αυθεντικό χειροποίητο καραμανλίδικο παστιρμά μόσχου, πρόβειο και καμήλας, και το πολίτικο και καραμανλίδικο σουτζούκι ωρίμανσης, ανάμεσα σε αμέτρητα άλλα εδέσματα, από παλαιωμένα τυριά, παξιμάδια και τουρσιά μέχρι αυγοτάραχο, χοιρομέρι ή καβουρμά και φυσικά εκλεκτά αποστάγματα. Στο Μεζετζίδικο της Σωκράτους, μάλιστα, μπορείς να δοκιμάσεις συνταγές που έρχονται από τα βάθη της ιστορίας και τα βυζαντινά παστομαγειρεία (τα παστά ήταν μια τεχνική απαραίτητη για τη συντήρηση των τροφίμων και έχει τις ρίζες της στην Καππαδοκία). Εδώ φτιάχνουν και παραδοσιακά βυζαντινά προσφούρνια, που ψήνονται σε πετρόχτιστο φούρνο και συνοδεύουν τέλεια τα αλλαντικά και τα τυριά που θα δοκιμάσεις.
Μεζετζίδικο: Σωκράτους 1 & Ευριπίδου / Παστιρματζίδικο: Ευριπίδου 41
Μανδραγόρας
Ο Μανδραγόρας βρίσκει πάντα τα πιο εκλεκτά τρόφιμα και καλούδια που μπορούν να κάνουν την καθημερινή διατροφή μας πιο νόστιμη. Γι’ αυτό το μότο του, «όσο πιο απίθανο να το βρεις, τόσο πιο πιθανό να το βρεις εδώ», παραμένει μια σταθερή υπόσχεση συνεχούς αναζήτησης για να προσφέρει τα καλύτερα από την ελληνική φύση και όχι μόνο. Ξεκινώντας από βότανα του βουνού, αυτό το delicatessen του Πειραιά εξελίχθηκε μέσα στα χρόνια (και είναι πολλά, αν σκεφτείς ότι ο ιδρυτής, Φώτης Βασιλόπουλος, το άνοιξε το 1955) σε ένα ενημερωμένο κατάστημα ειδών διατροφής με μεγάλη ποικιλία σε τυριά και αλλαντικά, όσπρια και ρύζια, μπαχαρικά και μαρμελάδες αλλά και βιολογικά είδη. Εδώ «ταΐζουν» και τον δικό τους μύκητα κεφίρ που μπορείς να προμηθευτείς για να φτιάξεις τον δικό σου. Όσοι ψάχνονται με τα γαλακτοκομικά θα βρουν γάλα και γιαούρτι γαϊδούρας και πολλά βιολογικά κατσικίσια γαλακτοκομικά είδη, αλλά και το φρέσκο ποντιακό τυρί Γαΐς.
Δημ. Γούναρη 14-16, Πειραιάς
Δίκταμο
Ο Γιώργος και η Κάλλια συνεχίζουν την κληρονομιά του πατέρα τους, του κυρ-Γιάννη, που ήθελε να παρουσιάσει τη γαστρονομία της πατρίδας του, της Κρήτης. Στο Δίκταμο θα βρεις, λοιπόν, πολλά από τα δώρα αυτού του τόπου αλλά και επιλεγμένα προϊόντα από διάφορες γωνιές της Ελλάδας και από άλλες χώρες. Αν έχεις χρόνο, πιάσε κουβέντα με τους ιδιοκτήτες γιατί γνωρίζουν πολλά σχετικά με την ιστορία της ελληνικής παραγωγής κι αυτό είναι το πρώτο που έχει να σου προσφέρει αυτό το παντοπωλείο-deli του Βύρωνα. Τι αξίζει να πάρεις μαζί σου; Καταρχάς τα περίφημα λυχναράκια, τα παραδοσιακά αυτά γλυκά που φτιάχνονται στο δικό τους εργαστήριο με ξινομυζήθρα και έχουν άρωμα μαστίχα. Έπειτα, όλα τα τυριά, όπως η γραβιέρα Κρήτης ή το αθότυρο («όχι ανθότυρο, αφού παλιά το συντηρούσαν σε στάχτη και από εκεί πήρε το όνομά του», όπως μας είπε ο Γιώργος) αλλά και πολλούς έτοιμους μεζέδες, από ντολμαδάκια γιαλαντζί μέχρι ταραμοσαλάτα μους. Επίσης τα παιδιά φτιάχνουν μια δική τους «τζιντζερορακή», ένα ηδύποτο με χυμό, τζίντζερ, μέλι, λίγο λεμόνι και τσικουδιά, που αξίζει την προσοχή σου.
Καραολή & Δημητρίου 63, Βύρωνας
Nora’s Deli
Το Nora’s Deli άνετα μπορεί να είναι καθημερινή στάση για τα ψώνια του σπιτιού. Στα ράφια του θα βρεις όσπρια και ζυμαρικά, ρύζια, φρυγανιές, παξιμάδια και κράκερ, μπισκότα, δημητριακά, μαρμελάδες, αλείμματα, σοκολάτες και ποτά. Να πούμε όμως ότι τίποτα από αυτά δεν είναι τυχαίο ή συνηθισμένο, αφού οι ιδιοκτήτες ψάχνουν συνεχώς και παρουσιάζουν νέα προϊόντα, ελληνικά και διεθνή, που ξεχωρίζουν για τη νοστιμιά και την αγνότητα της γεύσης τους. Φυσικά και υπάρχουν επιλεγμένα τυριά και αλλαντικά με καταγωγή από Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα, αλλά και μια σειρά από συσκευασμένα προϊόντα που ανεβάζουν το επίπεδο στην τροφοθήκη του σπιτιού σου. Ξεχωρίζουμε τη σειρά με προϊόντα τρούφας, λευκής και μαύρης, σε ελαιόλαδο, μέλι ή με τυρί παρμεζάνα, που αρκούν για να μετατρέψεις ένα καθημερινό γεύμα σε γκουρμέ νοστιμιά. Εδώ θα βρεις και πολλά βιολογικά κρέατα, φουαγκρά σε διάφορες εκδοχές και επίσης κάποια έτοιμα γεύματα on the go, όπως σαλάτες, νόστιμα σάντουιτς, ακόμα και homemade σούπες σε βαζάκι.
Αναγνωστοπούλου 11, Κολωνάκι
Οι συμπέθεροι των Εξαρχείων
Ένας μικρός, μακρόστενος χώρος με ράφια από τη μια πλευρά και ψυγεία από την άλλη, με παραδοσιακή εικόνα αλλά και πολύ μοντέρνα άποψη. Το παντοπωλείο του Θάνου Βρεττάκη μοιάζει λίγο με εκείνα στις ελληνικές ταινίες στα οποία τους πελάτες τούς ξέρουν με το όνομά τους και γνωρίζουν πάνω-κάτω τι θέλουν να αγοράσουν. Εδώ θα βρεις αλλαντικά από όλη την Ελλάδα –καπνιστά, σαλάμια, παστουρμάδες, σουτζούκια– και ποιοτικά τυριά κάθε είδους, ανάμεσά τους και κάποια που φτιάχνουν οι Συμπέθεροι, όπως το βολάκι Άνδρου και η γραβιέρα Νασίτικο με σκόρδο, εστραγκόν και πράσινο πιπέρι, συνταγή που πήρε διάκριση στα Taste Awards. Όπως καταλαβαίνεις, εδώ μιλάμε για μια μερακλίδικη γωνιά του κέντρου με μικρούς γευστικούς θησαυρούς που σε κάνουν να επιστρέφεις συνεχώς για να αγοράσεις κάτι διαφορετικό. Να δοκιμάσεις και τα χειροποίητα ζυμαρικά τους, που αλλάζουν εντελώς τη γεύση μιας σπιτικής μακαρονάδας.
Στουρνάρη 14, Εξάρχεια
Grapes and Salt
Το delicatessen του Παγκρατίου έχει ευρωπαϊκό αέρα. Στα ράφια του –εδώ ο χώρος δεν είναι στριμωγμένος, γεμάτος πράγματα, αλλά άνετος και φωτεινός– θα συναντήσεις προϊόντα ελληνικής παραγωγής που δεν τα γνώριζες και μάλιστα με μια αισθητική που σου φέρνει στο μυαλό εταιρείες του εξωτερικού.
Είναι πολύ ωραίο να ανακαλύπτεις τέτοιες εγχώριες προσπάθειες που αξίζουν και για την ποιότητα αλλά και για τη συσκευασία τους – αν είσαι λάτρης του packaging και του design, θα τις εκτιμήσεις ακόμα περισσότερο. Ένα σημαντικό κομμάτι είναι τα κρασιά από τον ελληνικό και διεθνή αμπελώνα και ακολουθούν οι σοκολάτες Esophy, οι premium μαρμελάδες Garden Taste, οι «συκομπουκιές» Kumillio σε διάφορους συνδυασμούς και ελαιόλαδα που δεν συναντάς στα σούπερ μάρκετ – όλα από ελληνικές εταιρείες.
Εκείνο για το οποίο φημίζεται το Grapes and Salt είναι οι συνδυασμοί των προϊόντων σε καλάθια που θα βρεις έτοιμα ή μπορείς να δημιουργήσεις μόνος σου, οπότε μπορείς να φύγεις με το δικό σου gift basket (τα βρίσκεις και online στο e-shop του μαγαζιού) που αντιπροσωπεύει επαρκώς τη γευστική φιλοσοφία του μαγαζιού.
Παυσανίου 16, Παγκράτι
Ζαρκαδιάν
Ο Ζαρκαδιάν ακούγεται Αρμένης, αλλά δεν είναι. Το όνομά του είναι Αλέξανδρος Ζαρκαδούλας (το παραποίησε ελαφρώς για να θυμίζει τον αρμένικο παστουρμά) και κατάγεται από την Αιτωλοακαρνανία. Από εκεί έρχονται πολλά από τα καλούδια που θα βρεις στο νούμερο 28 της Ευριπίδου, σε έναν χώρο που μοιάζει με τεράστιο ανοιχτό πάγκο. Στο ενημερωμένο ψυγείο με τα τυροκομικά παρουσιάζονται τα καλύτερα της Ελλάδας: ξύγαλο Σητείας, γαλομυζήθρα Χανίων, γραβιέρα με σκόρδο ή μπούκοβο του Τζουρμπάκη, μαστέλο Χίου αγελαδινό και κατσικίσιο, φέτα τσαντίλας, ενώ τα τυριά του Παπαθανασίου έχουν θέση πρωταγωνιστή (φέτα, σαγανοτύρι, γραβιέρα, κεφαλογραβιέρα, πεκορίνο και πολλά άλλα). Στα αλλαντικά η ποικιλία είναι επίσης μεγάλη και ενδιαφέρουσα: παστουρμάδες, καραμανλίδικο σουτζούκι, παστροσάλαμο, καβουρμάδες, σαλάμια. Aυτό το παντοπωλείο συγκεντρώνει παραδοσιακές γεύσεις που συνθέτουν τη γευστική μας κληρονομιά. Μην ξεχάσεις να πάρεις αλάτι Μεσολογγίου για το καθημερινό μαγείρεμα.
Ευριπίδου 28, Αθήνα
Maison d’Οlive
To Maison d’Οlive είναι ένα deli αφιερωμένo στο ελαιόλαδο. Αυτό το πολύτιμο προϊόν με τις ευεργετικές ιδιότητες που νοστιμίζει το καθημερινό μας τραπέζι έχει εδώ την τιμητική του και όχι τυχαία, αφού από πίσω βρίσκονται άνθρωποι που είναι οι ίδιοι παραγωγοί. Στον χώρο τους φιλοξενούν περισσότερες από 200 ελληνικές ετικέτες βραβευμένες σε διεθνείς διαγωνισμούς και θα σε βοηθήσουν να διαλέξεις αυτό που θέλεις ανάλογα με το γούστο σου. Για να ανακαλύψεις την τεράστια εγχώρια παραγωγή λαδιού, το Maison d’Olive έχει και μια γωνιά Olive Oil Tasting, όπου με την καθοδήγηση ενός ειδικού olive oil sommelier μπορείς να κάνεις τη δική σου γευσιγνωσία. Εννοείται ότι από εδώ θα φύγεις με ένα λάδι ανά χείρας, αλλά θα βρεις και πολύ ωραίες ετικέτες κρασιών και γκουρμέ προϊόντα, από χαβιάρι μέχρι premium σοκολάτες.
Ξανθίππου 7-9, Κολωνάκι
