Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διαμηνύσει σε ανώτερους αξιωματούχους του Πενταγώνου ότι ενδεχόμενο στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν θα είχε νόημα μόνο αν υπάρχει εγγύηση πως μπορεί να εξουδετερώσει πλήρως την υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση στο Φορντόου, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις.
Όπως αναφέρει ο Guardian, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ενημερωθεί ότι η χρήση των βομβών GBU-57, γνωστών ως «bunker buster (βόμβες που διαπερνούν καταφύγια)», βάρους 13,6 τόνων, θα μπορούσε να θέσει εκτός λειτουργίας το εργοστάσιο. Ωστόσο, δεν έχει πειστεί πλήρως για την αποτελεσματικότητά τους και φέρεται να τηρεί στάση αναμονής, ελπίζοντας ότι η απειλή στρατιωτικής εμπλοκής από τις ΗΠΑ ίσως οδηγήσει την Τεχεράνη σε διαπραγματεύσεις.
Ενδεχομένως μόνο πυρηνικό όπλο θα μπορούσε να καταστρέψει πλήρως την εγκατάσταση
Η δυνατότητα των GBU-57 να πλήξουν εγκαταστάσεις όπως το Φορντόου είναι θέμα διαρκούς συζήτησης εντός του Πενταγώνου ήδη από την πρώτη θητεία του Τραμπ. Δύο αξιωματούχοι του υπουργείου Άμυνας που έχουν ενημερωθεί σχετικά, ανέφεραν ότι ίσως μόνο τακτικό πυρηνικό όπλο θα μπορούσε να καταστρέψει πλήρως την εγκατάσταση, λόγω του μεγάλου βάθους στο οποίο βρίσκεται.
Ωστόσο, οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικού όπλου δεν εξετάστηκε, ούτε παρουσιάστηκε ως επιλογή στον Τραμπ από τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και τον επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων στρατηγό Νταν Κέιν, στις πρόσφατες συσκέψεις στον Λευκό Οίκο.
Το υπουργείο Άμυνας, βάσει αξιολόγησης της Υπηρεσίας Μείωσης Απειλών (DTRA), έχει εκφράσει επιφυλάξεις σχετικά με την αποτελεσματικότητα των GBU-57 στο συγκεκριμένο στόχο. Σύμφωνα με την εκτίμηση, ακόμα και με μαζική χρήση τέτοιων βομβών, η ζημιά θα περιοριζόταν στην κατάρρευση των σηράγγων και την προσωρινή απόκρυψη της εγκατάστασης κάτω από ερείπια, χωρίς να διασφαλίζεται η πλήρης εξουδετέρωσή της.
President Trump on possible Iran strikes:
— The American Conservative (@amconmag) June 18, 2025
"I may do it. I may not do it." pic.twitter.com/s3fmSqhZLe
Το εργοστάσιο στο Φορντόου βρίσκεται σε βάθος περίπου 90 μέτρων, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ισραηλινής υπηρεσίας πληροφοριών, και είναι χτισμένο μέσα σε βουνό, προκειμένου να προστατευτεί από αεροπορικές επιθέσεις. Η DTRA εκτιμά ότι μόνο συνδυασμός προηγούμενων βομβαρδισμών με συμβατικά όπλα και τελικά χρήση τακτικού πυρηνικού όπλου από βομβαρδιστικό B-2 θα μπορούσε να εξαλείψει πλήρως την εγκατάσταση, ένα σενάριο που δεν εξετάζεται από τον Τραμπ.
Το Φορντόου αποτελεί κομβικό σημείο για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) έχει διαπιστώσει εμπλουτισμό ουρανίου στο εργοστάσιο σε ποσοστό 83,7%, κοντά στο 90% που θεωρείται απαραίτητο για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Ακόμη και αν πληχθεί το Φορντόου, η ζημιά δεν θα είναι οριστική.
Ειδικοί υπογραμμίζουν ότι ακόμα και αν επιτευχθεί πλήγμα στο Φορντόου, η ζημιά δεν θα είναι οριστική. Ο Ράντι Μάναρ, πρώην υποδιευθυντής της DTRA, ανέφερε ότι οι GBU-57 θα μπορούσαν να καθυστερήσουν το πρόγραμμα για έξι μήνες έως έναν χρόνο, αλλά όχι να το τερματίσουν. «Ακούγεται καλά στην τηλεόραση, αλλά δεν είναι ρεαλιστικό», σχολίασε.
Η χρήση των GBU-57 απαιτεί αυστηρές προϋποθέσεις, καθώς μεταφέρονται αποκλειστικά από βομβαρδιστικά B-2 και απαιτούν εναέρια υπεροχή και απρόσκοπτη πρόσβαση GPS για να εντοπίσουν με ακρίβεια τον στόχο. Αν και το Ισραήλ ισχυρίζεται ότι έχει εξασφαλίσει αεροπορική υπεροχή πάνω από το Ιράν, δεν διαθέτει το απαραίτητο οπλοστάσιο ούτε τα αεροσκάφη που μπορούν να μεταφέρουν τέτοιου τύπου όπλα.
Η εγκατάσταση του Φορντόου χτίστηκε για να αποφευχθεί ακριβώς ένα τέτοιο σενάριο. Σε αντίθεση με το 1981, όταν το Ισραήλ βομβάρδισε πυρηνική εγκατάσταση στο Ιράκ, το Ιράν έχει τοποθετήσει τον εμπλουτισμό του κάτω από στρώματα βράχου.
Το Ισραήλ έχει εξετάσει εναλλακτικά σενάρια για την καταστροφή της εγκατάστασης χωρίς την εμπλοκή των ΗΠΑ. Ένα από αυτά περιλάμβανε εισβολή από καταδρομείς με ελικόπτερα, με αποστολή να φτάσουν στις σήραγγες και να τοποθετήσουν εκρηκτικά. Ο Τραμπ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, απέρριψε αυτό το ενδεχόμενο.
Με πληροφορίες από Guardian
