Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε ως επιτυχία τον πρώτο χρόνο της δεύτερης θητείας του στο ετήσιο State of the Union, σε μια ομιλία διάρκειας λίγο κάτω από δύο ώρες, την οποία τα αμερικανικά μέσα περιγράφουν ως τη μακρύτερη στην ιστορία του θεσμού. Την ίδια στιγμή, μπαίνει σε προεκλογικό κύκλο με χαμηλά ποσοστά αποδοχής ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, όπου οι Δημοκρατικοί διεκδικούν να πάρουν πίσω τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Η ομιλία έγινε σε κλίμα αντιπαράθεσης. Δημοκρατικοί βουλευτές αποχώρησαν, άλλοι ύψωσαν πλακάτ, ενώ υπήρξαν και φωνές μέσα στην αίθουσα, την ώρα που ο Τραμπ επέμενε ότι «ξαναχτίζει» μια χώρα που, όπως είπε, είχε «καταστραφεί» επί Τζο Μπάιντεν.
«Απόψε, μετά από μόλις έναν χρόνο, μπορούμε να πούμε με αξιοπρέπεια και υπερηφάνεια ότι πετύχαμε μια μεταμόρφωση που κανείς δεν έχει ξαναδεί», είπε, προσθέτοντας ότι «δεν γυρνάμε πίσω».
Παρά τη ρητορική θριάμβου, δημοσκοπήσεις καταγράφουν επιφυλακτικό ή αρνητικό κλίμα. Έρευνα των Washington Post, ABC News και Ipsos που δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα δείχνει ότι το 39% των ψηφοφόρων αξιολογεί θετικά την προεδρία του, ενώ άλλες μετρήσεις τον εμφανίζουν να υστερεί σε ζητήματα όπως η οικονομία και η μετανάστευση.
Ο Τραμπ δεν παρουσίασε ένα μεγάλο πακέτο νέων πολιτικών. Ανήγγειλε ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θα ηγηθεί μιας εκστρατείας «πολέμου απέναντι στην απάτη» και είπε ότι έχει εξασφαλίσει μια «δέσμευση προστασίας των καταναλωτών» ώστε να περιοριστεί η επιβάρυνση στους λογαριασμούς ρεύματος που μπορεί να φέρει η επέκταση των data centers.
Ένας απολογισμός γεμάτος ανακρίβειες
Το μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του κινήθηκε σε απολογισμό, με έντονη επίθεση στους Δημοκρατικούς και με αρκετούς ισχυρισμούς που αμφισβητούνται. Μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι Ουκρανή πρόσφυγας δολοφονήθηκε στη Βόρεια Καρολίνα από μετανάστη, ενώ ο ύποπτος είναι Αμερικανός πολίτης.
Επανέλαβε επίσης ότι η κυβέρνησή του «θα προστατεύει πάντα» το Medicaid, παρότι η βασική εσωτερική νομοθεσία που έχει υπογράψει στη δεύτερη θητεία του, το One Big Beautiful Bill Act, προβλέπει περικοπές οι οποίες εκτιμάται ότι θα κοστίσουν την κάλυψη υγείας σε εκατομμύρια πολίτες.
Στην αίθουσα ήταν τέσσερις δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου. Τρεις από αυτούς, ο Τζον Ρόμπερτς, η Έιμι Κόνι Μπάρετ και η Έλενα Κέιγκαν, είχαν συνυπογράψει την προηγούμενη εβδομάδα γνωμοδότηση που έκρινε ότι ο Τραμπ δεν μπορεί να επιβάλλει δασμούς σε εμπορικούς εταίρους με μονομερή χρήση εκτελεστικής εξουσίας. Ο πρόεδρος χαρακτήρισε την απόφαση «ατυχής» και «απογοητευτική», σε πιο συγκρατημένο τόνο από αυτόν που χρησιμοποίησε απέναντι στους πολιτικούς του αντιπάλους.
Στο ζήτημα του Ιράν, παρά τη μεγάλη στρατιωτική ενίσχυση που έχει διατάξει στην περιοχή, δεν έδωσε λεπτομέρειες για τα επόμενα βήματα. Είπε ότι προτιμά «να λυθεί το πρόβλημα μέσω διπλωματίας», αλλά τόνισε ότι δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, αποκαλώντας το «τον νούμερο ένα χορηγό της τρομοκρατίας».
Ο Τραμπ στάθηκε και στην εξωτερική πολιτική, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνησή του έχει ήδη «κλείσει» οκτώ πολεμικά μέτωπα και ότι κινείται προς συμφωνίες που, όπως είπε, μειώνουν την εμπλοκή των ΗΠΑ. Η αναφορά προκάλεσε αντιδράσεις από Δημοκρατικούς βουλευτές, που του φώναξαν από τα έδρανα ότι «ψεύδεται».
Η ένταση στο Καπιτώλιο
Οι Δημοκρατικοί αντέδρασαν μέσα στην αίθουσα με αυτό που κομματικό στέλεχος περιέγραψε ως «σιωπηρή ανυπακοή», αποφεύγοντας να χειροκροτήσουν στο μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας και παραμένοντας καθιστοί. Χειροκρότησαν μόνο σε λίγες περιπτώσεις με διακομματική απήχηση, όπως όταν ο Τραμπ αναφέρθηκε στην απελευθέρωση Ισραηλινών ομήρων που κρατούνταν από τη Χαμάς και στην πρόταση να απαγορευτεί στους βουλευτές να πραγματοποιούν χρηματιστηριακές συναλλαγές.
Άλλοι Δημοκρατικοί αποχώρησαν πριν ολοκληρωθεί η ομιλία. «Έφυγα γιατί δεν μπορούσα να ακούω για ώρες τα ψέματα του Τραμπ», δήλωσε ο γερουσιαστής της Βιρτζίνια Μαρκ Γουόρνερ.
Στην έναρξη της ομιλίας, ο Δημοκρατικός βουλευτής από το Τέξας Αλ Γκριν, ο οποίος είχε αποβληθεί και πέρυσι από την αίθουσα για διακοπή του προέδρου και είχε δεχθεί επίπληξη, σήκωσε πλακάτ με τη φράση «Black people aren’t apes!». Η αναφορά αφορούσε την κοινοποίηση από τον Τραμπ ρατσιστικού βίντεο που στόχευε τον Μπαράκ και τη Μισέλ Ομπάμα. Μετά από αντιπαραθέσεις με Ρεπουμπλικανούς, ο Γκριν απομακρύνθηκε από την αίθουσα.
Σε άλλο σημείο, η Δημοκρατική βουλευτής της Μινεσότα Ιλχάν Ομάρ φώναξε προς τον πρόεδρο «έχεις σκοτώσει Αμερικανούς», αναφερόμενη στους θανάτους των Άλεξ Πρέτι και Ρενέ Γκουντ, δύο πολιτών που σκοτώθηκαν στο πλαίσιο της επιχείρησης καταστολής μεταναστών στη Μινεσότα.
Παράλληλα, αρκετοί Δημοκρατικοί επέλεξαν να μην παραστούν καθόλου και συμμετείχαν σε παράλληλη εκδήλωση με τίτλο People’s State of the Union που οργανώθηκε από φιλελεύθερες οργανώσεις.
Η επίσημη απάντηση των Δημοκρατικών
Την επίσημη απάντηση στο διάγγελμα του Τραμπ έδωσε η κυβερνήτης της Βιρτζίνια, Άμπιγκεϊλ Σπάνμπεργκερ, η οποία σε 13λεπτη ομιλία ρώτησε ευθέως «δουλεύει ο πρόεδρος για εσάς;» και πρόσθεσε ότι «όλοι ξέρουμε πως η απάντηση είναι όχι». Άσκησε κριτική, μεταξύ άλλων, στους δασμούς και στη μαζική ανάπτυξη πρακτόρων της ICE σε μεγάλες πόλεις.
Το State of the Union θεωρείται κομβική στιγμή ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών (midterms), όπου οι Ρεπουμπλικανοί υπερασπίζονται οριακές πλειοψηφίες σε Βουλή και Γερουσία. Οι Δημοκρατικοί ποντάρουν σε πρόσφατες επιτυχίες σε ειδικές και ενδιάμεσες εκλογές ως ένδειξη ότι μπορούν να κερδίσουν κρίσιμες αναμετρήσεις που θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Με πληροφορίες από Guardian
