Τρεις πιθανές εκδοχές για την εξέλιξη της εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ και τις επιπτώσεις της στην παγκόσμια οικονομία παρουσιάζει ο γερμανικός οίκος αξιολόγησης Scope Ratings, ενόψει της επικείμενης αναθεώρησης των προβλέψεών του για την ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά μεγέθη.
Στην ανάλυσή του, ο Alvise Lennkh-Yunus, επικεφαλής του τμήματος κρατικών αξιολογήσεων του Scope, προειδοποιεί ότι οι δασμοί που προωθεί η κυβερνηση Τραμπ θα μπορούσαν να αποτελέσουν «το μεγαλύτερο σοκ στο εμπόριο εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα». Ακόμη και σε περίπτωση πλήρους αναδίπλωσης από τις εξαγγελίες, κάτι που δεν φαίνεται πιθανό, δεν προβλέπεται αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις προηγούμενες συμμαχίες και εφοδιαστικές αλυσίδες.
Σενάριο 1: «Ήπιοι» δασμοί
Το πρώτο σενάριο περιγράφει μια εκτόνωση της κατάστασης, στην οποία οι ανακοινωθέντες δασμοί λειτουργούν ως διαπραγματευτικό εργαλείο, χωρίς να εφαρμοστούν στο σύνολό τους. Η παγκόσμια οικονομία μεταβαίνει σε μια νέα, πιο προστατευτική ισορροπία, με ήπια επίδραση στις ροές εμπορίου και κεφαλαίων. Η αμερικανική οικονομία εισέρχεται προσωρινά σε τεχνική ύφεση, αλλά κλείνει το 2025 με θετικό πρόσημο.
Σενάριο 2: Κλιμακούμενος εμπορικός πόλεμος και αντίμετρα
Το δεύτερο σενάριο εξετάζει την εκτεταμένη εφαρμογή των δασμών που έχουν ήδη εξαγγελθεί, καθιστώντας τους δομικό στοιχείο της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής. Ως απάντηση, μεγάλες οικονομίες όπως η ΕΕ και η Κίνα προχωρούν σε ευρείας κλίμακας αντίμετρα, οδηγώντας σε αποδιάρθρωση των εφοδιαστικών αλυσίδων, μειωμένη παγκόσμια ζήτηση και αυξημένη αβεβαιότητα. Οι ΗΠΑ εισέρχονται σε ύφεση για όλο το 2025, ενώ οι παγκόσμιες πιστωτικές συνθήκες επιδεινώνονται, κυρίως για χώρες με ισχυρή εξάρτηση από τις εξαγωγές στις ΗΠΑ.
Σενάριο 3: Συστημική οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση
Το τρίτο και πλέον δυσμενές σενάριο περιγράφει μια επιδείνωση της κατάστασης, στην οποία οι δασμοί καθίστανται μόνιμοι και αντιμετωπίζονται με συμμετρικά μέτρα από χώρες όπως η ΕΕ και η Κίνα. Το σενάριο προβλέπει επιπλέον περιορισμούς στις κινήσεις κεφαλαίων (capital controls) από τις ΗΠΑ, καθώς και αποδυνάμωση της εμπιστοσύνης στο δολάριο ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Το αποτέλεσμα είναι η έντονη ανατιμολόγηση των αμερικανικών στοιχείων ενεργητικού και η πρόκληση διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η αμερικανική οικονομία βυθίζεται σε βαθιά ύφεση την περίοδο 2025–2026, με τις επιπτώσεις να πλήττουν ιδιαίτερα τις οικονομίες με υψηλή έκθεση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ποιες χώρες κινδυνεύουν περισσότερο
Ο οίκος Scope υπογραμμίζει ότι ο βαθμός έκθεσης κάθε χώρας εξαρτάται από το μείγμα εμπορικών και χρηματοοικονομικών δεσμών με τις ΗΠΑ. Σε όρους αξίας εξαγωγών, περισσότερο εκτεθειμένες είναι η Κίνα, το Μεξικό, ο Καναδάς και η Γερμανία. Αναλογικά ως προς το ΑΕΠ, προηγούνται το Βιετνάμ (26%), ο Καναδάς (20%), η Ιρλανδία (12%) και η Ταϊλάνδη (10%).
Όσον αφορά τη διασύνδεση με το αμερικανικό τραπεζικό σύστημα, πιο εκτεθειμένες είναι οι χώρες της G7, με πρώτη την Ιαπωνία, και ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Γαλλία και η Γερμανία.
Ο οίκος καταλήγει ότι ο τελικός αντίκτυπος θα εξαρτηθεί από τη συνολική κατεύθυνση της αμερικανικής πολιτικής, την ανταπόκριση των εταίρων και τις αντοχές ή αδυναμίες κάθε οικονομίας πριν το εμπορικό σοκ.
