Μιλώντας στο Μπισκέκ, την πρωτεύουσα της Κιργιζίας, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις 6 Νοεμβρίου δήλωσε ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να υιοθετήσει το σχέδιο «Κοινό Τουρκικό Αλφάβητο» με 34 γράμματα.
Ο Ερντογάν μίλησε στην 11η Σύνοδο Κορυφής του Συμβουλίου Αρχηγών Κρατών του «Οργανισμού Τουρκικών Κρατών (TDT)», που πραγματοποιήθηκε στο προεδρικό μέγαρο στο Μπισκέκ, πρωτεύουσα του Κιργιστάν, με θέμα «Ενίσχυση του Τουρκικού Κόσμου: Οικονομική Ολοκλήρωση, Βιώσιμη Ανάπτυξη, Ψηφιακό Μέλλον και Ασφάλεια για Όλους». Ο Ερντογάν δήλωσε ότι ο οργανισμός έχει νέο και δυναμικό πληθυσμό που φτάνει τα 175 εκατομμύρια, όγκο συναλλαγών που ξεπερνά τα 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια και πλούσια πολιτιστική κληρονομιά.
Σύμφωνα με το μοντέλο αλφαβήτου που εγκρίθηκε στην Επιτροπή Κοινού Αλφαβήτου που οργανώθηκε από την Τουρκική Ακαδημία και τον Σύνδεσμο Τουρκικών Γλωσσών στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν Μπακού τον περασμένο Σεπτέμβριο, πέντε γράμματα - Q, X, W, Ň και Ä - σχεδιάζονταν να προστεθούν στο υπάρχον επίσημο αλφάβητο των 29 γραμμάτων της Τουρκίας.
- Ä - προφορά: æ
- Ň - προφορά: ñ
- Ŭ - προφορά: ουό
- Q - προφορά: κου
- X - προφορά: ξ
Ο Ερντογάν τόνισε ότι το αλφάβητο των 34 γραμμάτων, που υιοθετήθηκε με κοινή συναίνεση, θα «ενοποιήσει τον τουρκογενή κόσμο». Σημείωσε ότι όλες οι χώρες - μέλη του Οργανισμού Τουρκογενών Κρατών θα πρέπει να υποστούν έναν μετασχηματισμό του αλφαβήτου, δηλώνοντας: «Η Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν και η Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου [όρος που χρησιμοποιεί η Τουρκία για το ψευδοκράτος] είναι έτοιμες για αυτό. Θα ήταν κατάλληλο για το Καζακστάν, την Κιργιζία, το Ουζμπεκιστάν και το Τουρκμενιστάν για να ξεκινήσει η μετάβαση στο νέο αλφάβητο».
«Η συμφωνία για το έργο του Κοινού Τουρκικού Αλφαβήτου στη Σύνοδο της Κοινής Επιτροπής Αλφαβήτου που πραγματοποιήθηκε από την Τουρκική Ακαδημία και τον Σύνδεσμο Τουρκικής Γλώσσας στο Μπακού τον περασμένο Σεπτέμβριο αποτέλεσε ένα ιστορικό βήμα. Το κοινό μας αλφάβητο είναι το σημάδι της κοινής μας μοίρας, του κοινού μας μέλλοντος και της θέλησής μας να βαδίσουμε στο μέλλον μαζί. Αυξάνοντας τις προσπάθειές μας σε αυτόν τον τομέα, ελπίζουμε να εξαλείψουμε όλα τα εμπόδια μεταξύ μας και να υπογράψουμε την ιστορική αγκαλιά του τουρκικού κόσμου», δήλωσε ο Ερντογάν.
Το Κοινό Αλφάβητο θα αρχίσει να χρησιμοποιείται το 2026.
Η συνεργασία μεταξύ των τουρκογενών κρατών έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Το Συμβούλιο Συνεργασίας των Τουρκογενών Κρατών, γνωστό και ως Τουρκικό Συμβούλιο (Turkic Council), που ιδρύθηκε το 2009, μετατράπηκε σε Οργανισμό Τουρκόφωνων Κρατών το 2021 με στόχο τη δημιουργία «μεγαλύτερης αμοιβαίας υποστήριξης και αλληλεγγύης σύμφωνα με τις ανάγκες των μελών του». Το Αζερμπαϊτζάν, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, η Τουρκία, το Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν είναι πλήρη μέλη του οργανισμού, ενώ η Ουγγαρία είναι παρατηρητής.
Οι μελέτες για το κοινό τουρκικό αλφάβητο ξεκίνησαν το 1991. Στη συνέχεια, με κοινή απόφαση στη συνεδρίαση της Αττάλειας το 1993 από το «Τουρκικό Συμβούλιο», κρίθηκε σκόπιμο να προστεθούν τα γράμματα Q, X, W, N, Ä στα αλφάβητα των Τουρκικών Δημοκρατιών. Στην τρίτη συνεδρίαση της Τουρκικής Παγκόσμιας Επιτροπής Κοινού Αλφαβήτου το 2024, ελήφθησαν οι απαραίτητες αποφάσεις σχετικά με τα ζητήματα που έπρεπε να αναπτυχθούν σε αυτό το έργο αλφαβήτου και ως αποτέλεσμα της μελέτης επιτεύχθηκε συμφωνία για την πρόταση για το Κοινό Τουρκικό Αλφάβητο που αποτελείται από 34 γράμματα.
Θα πρέπει να τονιστεί ότι αφής στιγμής δεν υπάρχει στην ελληνική, επίθετο που να διαχωρίζει τις φυλές και τους λαούς τουρκικής καταγωγής από τους πολίτες του σύγχρονου κράτους της Τουρκίας, μιας και για τα δύο ο όρος είναι «τουρκικός», για τους πρώτους χρησιμοποιείται ο ίσως ελλιπής όρος «τουρκόφωνος» ή «τουρκογενής», μόνο και μόνο για να γίνεται κατανοητός ο διαχωρισμός. Στα αγγλικά έχουν δημιουργηθεί ο όρος «Turkish» για τον πολίτη της σύγχρονης Τουρκίας και «Turkic» για τους λαούς με καταγωγή από τα αρχαία τουρκικά φύλα της Κεντρικής Ασίας.
Επίσης, στην Τουρκία δεν υπάρχουν διαχωρισμένοι όροι και για λόγους προπαγάνδας, το τουρκικό κράτος χρησιμοποιεί τον όρο «Türk» (Τούρκος ή τουρκικός) για να ταυτίζει τους τουρκογενής του σήμερα, με τους πολίτες της Τουρκίας, ώστε να δημιουργείται και να ενισχύεται η πεποίθηση της «μητέρας-Τουρκίας», στην προσπάθεια του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να παρουσιαστεί η κυβέρνησή του και κατά συνέπεια το τουρκικό κράτος ως ο προστάτης και κέντρο. Αυτός είναι και ο λόγος που επισήμως, το υπουργείο Παιδείας της Τουρκίας, από την έναρξη της φετινής σχολικής χρονιάς αντικατέστησε στα βιβλία του τον όρο «Κεντρική Ασία» με τον όρο «Τουρκεστάν».
