Δημοσίευμα του ειδησεογραφικού πρακτορείου Reuters αποκάλυψε πως οι ΗΠΑ, κατά τη διακυβέρνηση του Δημοκρατικού Τζο Μπάιντεν, ανέστειλαν προσωρινά τον διαμοιρασμό ορισμένων κρίσιμων πληροφοριών προς το Ισραήλ, λόγω της ανησυχίας τους για την εξέλιξη του πολέμου στη Γάζα.
Το ειδησεογραφικό πρακτορείο επικοινώνησε με έξι πηγές, που έχουν γνώση για το θέμα, το οποίο φέρεται να έλαβε χώρα στο δεύτερο μισό του 2024, έναν χρόνο μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου από την παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών διέκοψαν για τουλάχιστον λίγες ημέρες τη ζωντανή μετάδοση εικόνας από αμερικανικό drone πάνω από τη Γάζα, την οποία χρησιμοποιούσε το Ισραήλ για τον εντοπισμό ομήρων και μαχητών της Χαμάς. Παράλληλα, οι ΗΠΑ επέβαλαν περιορισμούς στον τρόπο με τον οποίο το Ισραήλ μπορούσε να αξιοποιεί ορισμένες πληροφορίες για επιχειρήσεις κατά «στόχων υψηλής αξίας».
ΗΠΑ: Ανησυχία για τα άμαχα θύματα στη Γάζα
Όλες οι πηγές μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, καθώς πρόκειται για άκρως ευαίσθητα ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Η απόφαση ελήφθη καθώς, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εντάθηκαν οι ανησυχίες εντός της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών για τον αριθμό των αμάχων που σκοτώνονταν στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα. Παράλληλα, υπήρχαν σοβαρές ανησυχίες ότι η Σιν Μπετ, η εσωτερική υπηρεσία ασφαλείας του Ισραήλ, κακομεταχειριζόταν Παλαιστίνιους κρατούμενους.
Σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, πριν από τη διαβίβαση πληροφοριών σε ξένη χώρα, οι ΗΠΑ οφείλουν να λαμβάνουν σαφείς διαβεβαιώσεις ότι τα δεδομένα δεν θα χρησιμοποιηθούν κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου ή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όπως αναφέρουν τρεις από τις πηγές, οι διαβεβαιώσεις αυτές θεωρήθηκαν ανεπαρκείς.
Παρότι η κυβέρνηση Μπάιντεν συνέχισε επισήμως να στηρίζει το Ισραήλ με όπλα και πληροφορίες, η συγκεκριμένη αναστολή χαρακτηρίζεται από τις πηγές ως περιορισμένη και τακτική, με στόχο να διασφαλιστεί ότι η αμερικανική πληροφόρηση χρησιμοποιείται σύμφωνα με το δίκαιο του πολέμου.
Η συνεργασία ΗΠΑ, Ισραήλ μετά την 7η Οκτωβρίου
Ειδικοί τονίζουν ότι η διακοπή παροχής πληροφοριών μάχης σε στενό σύμμαχο εν μέσω πολέμου είναι εξαιρετικά ασυνήθιστη και δείχνει το βάθος της έντασης που είχε δημιουργηθεί στο παρασκήνιο. «Η ανταλλαγή πληροφοριών είναι ιερή, ειδικά με έναν τόσο στενό σύμμαχο σε μια ασταθή περιοχή», δήλωσε ο Ντάνιελ Χόφμαν, πρώην επικεφαλής μυστικών επιχειρήσεων της CIA στη Μέση Ανατολή.
Μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, ο Μπάιντεν είχε υπογράψει υπόμνημα για ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών με το Ισραήλ. Οι ΗΠΑ είχαν αναπτύξει ομάδα αναλυτών και MQ-9 Reaper drones που παρείχαν ζωντανή εικόνα για επιχειρήσεις εντοπισμού μαχητών και απελευθέρωσης ομήρων. Ωστόσο, προς τα τέλη του 2024, νέες πληροφορίες για τη μεταχείριση Παλαιστινίων κρατουμένων οδήγησαν τις αμερικανικές υπηρεσίες στο να διακόψουν προσωρινά την πρόσβαση του Ισραήλ στο drone feed, καθώς -όπως αναφέρουν οι πηγές- δεν υπήρχαν επαρκείς εγγυήσεις ότι δεν παραβιάζονταν τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε στο Reuters ότι η «στρατηγική συνεργασία πληροφοριών συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου», χωρίς να απαντήσει ευθέως στα περιστατικά προσωρινής αναστολής. Το γραφείο του πρωθυπουργού του Ισραήλ και η Shin Bet δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.
Εσωτερικές αμφιβολίες, αλλά χωρίς ρήξη
Σύμφωνα με το Reuters, αναλυτές των αμερικανικών υπηρεσιών αξιολογούσαν διαρκώς αν οι ενέργειες του Ισραήλ και της Χαμάς πληρούσαν τον ορισμό εγκλημάτων πολέμου. Οι εκτιμήσεις αυτές -αν και όχι νομικές- έθεταν σοβαρά ερωτήματα για επιθέσεις με θύματα αμάχους και για τη μεταχείριση Παλαιστίνιων κρατουμένων.
Παρά ταύτα, νομικοί της κυβέρνησης Μπάιντεν κατέληγαν ότι το Ισραήλ δεν παραβίαζε το διεθνές δίκαιο, γεγονός που οδήγησε τελικά στη συνέχιση της συνεργασίας.
Σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας στον Λευκό Οίκο, τους τελευταίους μήνες της θητείας Μπάιντεν, τέθηκε ακόμη και το ενδεχόμενο πιο επίσημης διακοπής ανταλλαγής πληροφοριών, καθώς υπήρχαν φόβοι για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα. Ο Μπάιντεν, ωστόσο, επέλεξε να μην προχωρήσει, εκτιμώντας ότι η επόμενη κυβέρνηση Τραμπ θα ανανέωνε τη συνεργασία.
Σύμφωνα με τις παλαιστινιακές υγειονομικές αρχές, πάνω από 70.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί στη Γάζα, στην πλειονότητά τους άμαχοι, από την έναρξη του πολέμου.
Με πληροφορίες από Reuters
