Ηχηρή ήταν η υπόσχεση του Ντόναλντ Τραμπ στα τέλη Απριλίου, όταν και συμπληρώθηκαν οι πρώτες 100 ημέρες της νέας του θητείας στον Λευκό Οίκο: δήλωνε πως είχε ολοκληρώσει εμπορικές συμφωνίες με 200 χώρες. Δυόμισι μήνες αργότερα, ωστόσο, μόνο τρεις συμφωνίες έχουν επισημοποιηθεί: με την Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Βιετνάμ.
Την Τετάρτη 9 Ιουλίου, έληγε η προθεσμία που είχε θέσει ο ίδιος ο Τραμπ για την ολοκλήρωση των συμφωνιών με όλα τα κράτη, υπό την απειλή επιβολής νέων «αντιποδοτικών» δασμών. Τελικά, η διορία παρατάθηκε μέχρι την 1η Αυγούστου, με αιχμή τις διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, που φαίνεται να βρίσκονται πολύ κοντά σε προκαταρκτική συμφωνία.
Σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις, οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται στα πρόθυρα μιας προκαταρκτικής εμπορικής συμφωνίας. Το πλαίσιο προβλέπει δασμούς 10% και ρυθμίζει τις βασικές αρχές για τις μελλοντικές συνομιλίες.
Όπως ανέφερε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Επίτροπος Εμπορίου Ολόφ Γκιλ βρίσκεται σε εντατικές συνομιλίες με τον Υπουργό Εμπορίου των ΗΠΑ Χάουαρντ Λάτνικ και τον Εμπορικό Αντιπρόσωπο Τζέιμσον Γκριρ. Η συμφωνία αναμένεται να ανακοινωθεί εντός των επόμενων ημερών.
Το παρασκήνιο δείχνει πως ο ίδιος ο Τραμπ έχει μεταστρέψει το ύφος του απέναντι στην Ε.Ε., μετά την απειλή για δασμούς 50% τον Μάιο. Αυτή η προειδοποίηση λειτούργησε καταλυτικά, οδηγώντας σε επείγουσες διαπραγματεύσεις με στόχο την αποφυγή μιας εμπορικής σύγκρουσης.
Ανταλλαγές παραχωρήσεων και απειλές αντιποίνων
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι παρά τις εσωτερικές διαφορές στο μπλοκ, η συμφωνία αποτελεί τη μοναδική διέξοδο για να αποφευχθούν οι δασμοί της 1ης Αυγούστου. Η πίεση για εξαιρέσεις σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και ο χάλυβας, παραμένει. Οι ΗΠΑ ζητούν σημαντικές παραχωρήσεις, με την Ε.Ε. να υπόσχεται αυξημένες εισαγωγές αμερικανικής ενέργειας και αμυντικού εξοπλισμού.
Εάν δεν υπάρξει συμφωνία έως την προθεσμία, η Ε.Ε. έχει ήδη προετοιμάσει αντίμετρα που στοχεύουν δισεκατομμύρια δολάρια αμερικανικών εξαγωγών. Η ημερομηνία ενεργοποίησης είχε οριστεί για τις 14 Ιουλίου, ωστόσο παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο να παραταθεί ώστε να συμβαδίσει με την αμερικανική παράταση.
«Αν δεν υπάρξει συμφωνία, η Ε.Ε. είναι έτοιμη να ενεργοποιήσει στοχευμένα και αναλογικά αντίμετρα για να προστατεύσει τα νόμιμα συμφέροντά της», δήλωσε η Δανή υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μαρί Μπιέρε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Στάσιμες ή ναυαγισμένες άλλες διαπραγματεύσεις
Παρά τις πιέσεις, ελάχιστες ακόμη συμφωνίες φαίνεται να έχουν ωριμάσει. Οι ΗΠΑ έστειλαν επιστολές νέων δασμών σε χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, με 25% επιβαρύνσεις, ενώ αναμένονται κι άλλες ανακοινώσεις.
Οι διαπραγματεύσεις με την Ινδία –που θεωρούνταν βασικός εταίρος– έχουν παγώσει, με τους Ινδούς να σκληραίνουν τη στάση τους, ιδίως μετά την απειλή Τραμπ για 10% δασμούς σε όλες τις χώρες BRICS. Η Ιαπωνία, που μέχρι πρόσφατα προσδοκούσε συμφωνία στο G7, πλέον απομακρύνεται. Ο πρωθυπουργός Σιγκερού Ισιμπά δήλωσε: «Παρά τις ειλικρινείς προσπάθειες, δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας. Λυπούμαστε βαθύτατα για τους νέους δασμούς».
Ο Τραμπ δηλώνει απογοητευμένος με την πορεία των συνομιλιών. Στο υπουργικό συμβούλιο της Τρίτης, ανέφερε: «Μας λένε: "θα σας δώσουμε πλήρη πρόσβαση, αρκεί να μην μας επιβάλλετε δασμούς". Ε, αυτό δεν είναι καλή συμφωνία. Δεν είμαστε σκληροπυρηνικοί, αλλά είναι καιρός να σταματήσουμε να μας δουλεύουν».
Προτεραιότητα δίνεται σε μικρότερες οικονομίες που έκαναν κινήσεις προσέγγισης τις τελευταίες εβδομάδες, όπως η Ινδονησία, η Καμπότζη, η Ταϊλάνδη και η Βραζιλία, που επιδιώκει διμερή συμφωνία με ελάφρυνση δασμών σε αμερικανικά προϊόντα.
Ωστόσο, το βασικότερο εμπόδιο παραμένει η ασάφεια των αμερικανικών όρων, όπως και η επιμονή των ΗΠΑ σε υψηλούς δασμούς σε κλάδους-κλειδιά: αυτοκίνητα, χάλυβας και φαρμακευτικά προϊόντα.
Με πληροφορίες από CNN
