Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι σκοπεύει να αξιοποιήσει τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας, μετά τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ θα «διοικήσουν» τη χώρα έως ότου υπάρξει μια «ασφαλής» πολιτική μετάβαση.
Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια στη χώρα της Νότιας Αμερικής, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα αργού πετρελαίου στον πλανήτη, προκειμένου να αξιοποιήσουν αυτόν τον σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτο πόρο.
Όπως ανέφερε, αμερικανικές εταιρείες θα επιδιορθώσουν τις «σοβαρά κατεστραμμένες» πετρελαϊκές υποδομές της Βενεζουέλας και θα «αρχίσουν να αποφέρουν έσοδα για τη χώρα».
Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι το σχέδιο Τραμπ αντιμετωπίζει τεράστιες προκλήσεις, επισημαίνοντας ότι θα απαιτηθούν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και έως και δέκα χρόνια για να επιτευχθεί ουσιαστική αύξηση της παραγωγής πετρελαίου.
Πόσο πετρέλαιο έχει η Βενεζουέλα;
Η Βενεζουέλα εκτιμάται ότι διαθέτει 303 δισ. βαρέλια, τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα παγκοσμίως. Ωστόσο, η τρέχουσα παραγωγή της χώρας είναι ελάχιστη σε σύγκριση με το δυναμικό αυτό.
Η παραγωγή έχει μειωθεί δραματικά από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν ο πρώην πρόεδρος Ούγκο Τσάβες και στη συνέχεια η κυβέρνηση Μαδούρο ενίσχυσαν τον κρατικό έλεγχο στην κρατική πετρελαϊκή εταιρεία PDVSA, οδηγώντας στην αποχώρηση έμπειρου προσωπικού.
Αν και ορισμένες δυτικές εταιρείες —μεταξύ τους και η αμερικανική Chevron— εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στη χώρα, οι δραστηριότητές τους έχουν περιοριστεί σημαντικά λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, που επιβλήθηκαν αρχικά το 2015 επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, με αφορμή καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι κυρώσεις έχουν στερήσει από τη Βενεζουέλα την πρόσβαση σε επενδύσεις και κρίσιμα ανταλλακτικά. «Η πραγματική πρόκληση είναι οι υποδομές», σημειώνει ο Callum Macpherson, επικεφαλής εμπορευμάτων της Investec.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της International Energy Agency, η Βενεζουέλα παρήγαγε τον Νοέμβριο περίπου 860.000 βαρέλια ημερησίως — λιγότερο από το ένα τρίτο της παραγωγής πριν από δέκα χρόνια και κάτω από το 1% της παγκόσμιας κατανάλωσης.
Το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων της χώρας είναι «βαρύ και όξινο» πετρέλαιο, που είναι δυσκολότερο στην επεξεργασία, σε αντίθεση με το «ελαφρύ και γλυκό» πετρέλαιο που παράγεται συνήθως στις ΗΠΑ.
Ποιες είναι οι προκλήσεις για τις πετρελαϊκές;
Ο Homayoun Falakshahi της πλατφόρμας δεδομένων Kpler επισημαίνει ότι τα βασικά εμπόδια είναι νομικά και πολιτικά. Όπως δήλωσε στο BBC, οποιαδήποτε εκμετάλλευση απαιτεί συμφωνία με μια νέα κυβέρνηση, κάτι που δεν είναι εφικτό όσο δεν έχει διαμορφωθεί σταθερή πολιτική ηγεσία.
Ακόμη και σε περίπτωση πολιτικής σταθερότητας, η διαδικασία θα διαρκέσει μήνες, ενώ οι εταιρείες θα ρισκάρουν επενδύσεις δισεκατομμυρίων σε ένα αβέβαιο περιβάλλον. Αναλυτές εκτιμούν ότι θα χρειαστούν δεκαετίες υποεπένδυσης για να ανακτηθούν τα παλαιά επίπεδα παραγωγής.
Θα επηρεαστούν οι παγκόσμιες τιμές πετρελαίου;
Ο Neil Shearing της Capital Economics εκτιμά ότι ο αντίκτυπος στις παγκόσμιες τιμές θα είναι περιορισμένος, καθώς τα εμπόδια είναι πολλά και το χρονοδιάγραμμα πολύ μακροπρόθεσμο.
Ακόμη και αν η Βενεζουέλα επέστρεφε στα επίπεδα των 3 εκατ. βαρελιών ημερησίως, δεν θα συγκαταλεγόταν στους 10 κορυφαίους παραγωγούς παγκοσμίως.
Τι λένε οι εταιρείες;
Η Chevron είναι η μοναδική αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία που εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στη Βενεζουέλα, βάσει ειδικής άδειας που χορηγήθηκε το 2022. Η εταιρεία δήλωσε ότι προτεραιότητά της είναι η ασφάλεια των εργαζομένων της και η συμμόρφωση με τους νόμους.
Άλλοι ενεργειακοί κολοσσοί τηρούν μέχρι στιγμής σιγή. Ωστόσο, όπως σημειώνει ο Falakshahi, οι διοικήσεις εξετάζουν εσωτερικά το ενδεχόμενο εμπλοκής, καθώς «παρά την πολιτική αβεβαιότητα, το πιθανό όφελος είναι τόσο μεγάλο που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί».
