Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι θα "αυξήσει σημαντικά" τους δασμούς στις ινδικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, εξαιτίας των αγορών ρωσικού πετρελαίου από τη χώρα, προκαλώντας την έντονη αντίδραση της Ινδίας, που χαρακτήρισε την απόφαση αδικαιολόγητη.
«Η Ινδία όχι μόνο αγοράζει τεράστιες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου, αλλά μεταπωλεί μεγάλο μέρος του στην ανοικτή αγορά με υψηλά κέρδη», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τη Δευτέρα. «Δεν τους νοιάζει πόσοι άνθρωποι στην Ουκρανία σκοτώνονται από τη ρωσική πολεμική μηχανή. Γι' αυτόν τον λόγο, θα αυξήσω σημαντικά τους δασμούς που πληρώνει η Ινδία στις ΗΠΑ».
Ο Τραμπ δεν διευκρίνισε το ποσοστό της αύξησης, αν και την προηγούμενη εβδομάδα είχε ήδη ανακοινώσει δασμό 25%, έναν από τους υψηλότερους μεταξύ μεγάλων οικονομιών, και προειδοποίησε για περαιτέρω επιβαρύνσεις, εάν η Ινδία συνεχίσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο.
Η απειλή αυτή έρχεται λίγες ημέρες πριν την προθεσμία της 8ης Αυγούστου που έχει θέσει ο Τραμπ στη Ρωσία για επίτευξη εκεχειρίας με την Ουκρανία. Οι ΗΠΑ προειδοποιούν για δευτερεύουσες κυρώσεις σε χώρες που αγοράζουν ρωσική ενέργεια, καθώς τέτοιες αγορές θεωρούνται ενίσχυση της ρωσικής οικονομίας και υπονόμευση της πίεσης για τερματισμό του πολέμου.
Η κυβέρνηση Μόντι απάντησε με οργή στις δηλώσεις Τραμπ: «Η στοχοποίηση της Ινδίας είναι αδικαιολόγητη και παράλογη», ανέφερε το Υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας. «Όπως κάθε μεγάλη οικονομία, η Ινδία θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία των εθνικών συμφερόντων και της οικονομικής της ασφάλειας.»
Η Ινδία εξήγησε ότι ξεκίνησε να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο μετά τη μετατόπιση των προμηθειών προς την Ευρώπη και με τις ευλογίες των ΗΠΑ τότε. Παράλληλα, κατηγόρησε τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. ότι εξακολουθούν να πραγματοποιούν εμπορικές συναλλαγές με τη Ρωσία, παρότι αυτές «δεν είναι καν εθνικά αναγκαίες».
Πώς επηρεάζονται οι αγορές πετρελαίου
Από το 2022, η Ινδία έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού αργού πετρελαίου, λόγω σημαντικών εκπτώσεων. Σύμφωνα με στοιχεία από το Bloomberg:
- Το 2025, η Ινδία αγόραζε περίπου 1,7 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου την ημέρα.
- Εξήγαγε περίπου 1,4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε διυλισμένα προϊόντα, με το ντίζελ να αποτελεί το 40% και η βενζίνη περίπου το 30% των εξαγωγών.
Δεν είναι πάντα ξεκάθαρο ποιο μέρος των εξαγωγών της Ινδίας προέρχεται αποκλειστικά από ρωσικό αργό, καθώς τα διυλιστήρια αναμειγνύουν διαφορετικές ποιότητες.
Η ΕΕ ετοιμάζει νέο πακέτο κυρώσεων που θα απαγορεύει την αγορά καυσίμων προερχόμενων από ρωσικό αργό, αλλά οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.
Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Ματ Γουίτακερ, δήλωσε στο Bloomberg: «Οι δευτερεύουσες κυρώσεις και οι δασμοί σε χώρες που πληρώνουν για αυτόν τον πόλεμο, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία, είναι το επόμενο λογικό βήμα για τον τερματισμό της σύγκρουσης.»
Η επιβολή τέτοιων μέτρων θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά τα κρατικά έσοδα της Ρωσίας και να πιέσει για πολιτική λύση.
Εμπορικές συνομιλίες ΗΠΑ–Ινδίας
Η κλιμάκωση των δασμών αιφνιδίασε την Ινδία, καθώς οι δύο χώρες βρίσκονταν σε διαπραγματεύσεις. Η κυβέρνηση Μόντι προτίθεται να συνεχίσει τις συνομιλίες, προτείνοντας:
- Αύξηση εισαγωγών φυσικού αερίου και τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού από τις ΗΠΑ
- Ενίσχυση αγορών σε χρυσό
- Προσπάθεια μείωσης του εμπορικού πλεονάσματος με τις ΗΠΑ (43 δισ. δολάρια το 2024)
Ωστόσο, οι εντάσεις είναι υψηλές, ειδικά με την άρνηση της Ινδίας να ανοίξει τον αγροτικό και γαλακτοκομικό τομέα στις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Ο Τραμπ, παρά τις αρχικές καλές σχέσεις με τον Μόντι, έχει αυξήσει την πίεση προς την Ινδία, καθώς επιδιώκει άμεση λήξη του πολέμου στην Ουκρανία. Ο ίδιος έχει υποσχεθεί ότι θα τελειώσει τον πόλεμο γρήγορα, αλλά οι διαπραγματεύσεις με τον Πούτιν δεν έχουν αποδώσει.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα στείλει τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ στη Ρωσία για συνομιλίες, ενώ αποκάλυψε ότι μετέφερε δύο πυρηνικά υποβρύχια ως απάντηση σε «προκλητικές δηλώσεις» του Ντμίτρι Μεντβέντεφ.
