Ένα νέο ντοκιμαντέρ για την Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν φέρνει στο προσκήνιο ανησυχητικούς παραλληλισμούς με τις πολιτικές του Ντόναλντ Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες, αναδεικνύοντας την αυξανόμενη απειλή για τη δημοκρατία σε διεθνές επίπεδο.
Το «Democracy Noir» της βραβευμένης σκηνοθέτιδας Connie Field παρουσιάζει μέσα από την οπτική τριών γυναικών – της βουλευτού Timea Szabó, της δημοσιογράφου Babette Oroszi και της νοσηλεύτριας Niko Antal – τη σταδιακή διολίσθηση της Ουγγαρίας προς τον αυταρχισμό υπό τον Όρμπαν, με σκηνές που θυμίζουν την άνοδο του Τραμπ.
Βίκτορ Όρμπαν: Από τη Βουδαπέστη στο Μαρα-α-Λάγκο
Το φιλμ ξεκινά με εικόνες του Όρμπαν να συναντά τον Βλαντίμιρ Πούτιν και να ανταλλάσσει θερμή χειραψία με τον Τραμπ, δίνοντας το στίγμα ότι πρόκειται για ένα πολιτικό φαινόμενο με ευρύτερη σημασία. Ο Όρμπαν επισκέφθηκε τρεις φορές το Μαρα-α-Λάγκο το 2024, ενώ το συντηρητικό CPAC διοργάνωσε συνέδρια στη Βουδαπέστη.
Η Field υποστηρίζει ότι η περίπτωση της Ουγγαρίας λειτουργεί ως προειδοποίηση για τις ΗΠΑ: «Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε είναι η αποδυνάμωση της δημοκρατίας. Δεν είναι αφηρημένη έννοια· είναι το καλύτερο σύστημα που έχουμε για πραγματική ισότητα».
Παρά το ενδιαφέρον, η διανομή της ταινίας συναντά αντιδράσεις. Στην Ουάσιγκτον κινηματογράφοι αρνήθηκαν να την προβάλλουν, φοβούμενοι ότι θα προκαλούσαν αντιδράσεις στο περιβάλλον του Τραμπ. Ένας κινηματογράφος στο Άινταχο ακύρωσε την προβολή επικαλούμενος έλλειψη ενδιαφέροντος του κοινού.
Παράλληλες στρατηγικές και διαφορές
Η Field συγκρίνει την πορεία των δύο ηγετών: Ο Όρμπαν , πρώην φιλελεύθερος πολιτικός και υπότροφος του Τζορτζ Σόρος, μετέτρεψε σταδιακά τη χώρα σε «ανελεύθερη δημοκρατία» αλλάζοντας το Σύνταγμα και ελέγχοντας θεσμούς. Ο Τραμπ, αντίθετα, ασκεί πίεση πιο άμεσα, με επιθέσεις σε μετανάστες, τρανς άτομα και θεσμούς της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Παράλληλα, η σκηνοθέτις διακρίνει στοιχεία ελπίδας: «Οι ΗΠΑ έχουν πλεονεκτήματα που δεν είχε η Ουγγαρία – την αποκέντρωση εξουσίας και μια ισχυρή αντιπολίτευση».
Παρά τις αντιστάσεις, ο Όρμπαν παραμένει στην εξουσία, αν και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το κόμμα του, Fidesz, να υπολείπεται του αντιπολιτευόμενου Tisza του Péter Magyar, ενόψει των εκλογών του 2026.
«Η ιστορία που αφηγούμαι είναι η ιστορία ανθρώπων που αντιστέκονται, ό,τι κι αν γίνει», είπε η Field. «Ελπίζω το αμερικανικό κοινό να δει ότι η δημοκρατία είναι ζωτικής σημασίας και αξίζει να αγωνιζόμαστε γι’ αυτήν».
Με πληροφορίες από Guardian
